​Парда ортидаги геосиёсат: «Ислом молияси» ва Инглиз ҳуқуқи ниқобидаги маккорона мафкуравий тузоқ

​بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

​2026 йилнинг сентябр ойида Ўзбекистон делегациясининг Лондонга қилган ташрифи ва IFN UK Forum доирасидаги музокаралар шунчаки «исломий облигациялар» (сукук) чиқариш ёки навбатдаги молиявий ислоҳот эмас. Бу — Марказий Осиё атрофида авж олаётган глобал геосиёсий ва геоиқтисодий тўқнашувларнинг энг хавфли босқичларидан биридир.

​Оммавий ахборот воситалари ушбу жараённи «миллий иқтисодиётнинг навбатдаги муваффақияти» сифатида кўз-кўз қилмоқда. Бироқ воқеликка шаръий мезон ҳамда геосиёсий реализм кузатув нуқтасидан қараладиган бўлса, ялтироқ шиорлар ортида яширинган капиталистик кучларнинг маккорона манфаатлари яққол намоён бўлади.

​Ғарб ва Британия империализми ўзлари бошидан кечираётган чуқур молиявий ва тизимли инқирозларни хаспўшлаш, шунингдек, Яқин Шарқдаги беқарорлик фонида капитални хавфсизроқ маконларга кўчириш илинжида Марказий Осиёга ёпирилиб кирмоқда. Энг ачинарлиси, улар мусулмон халқларнинг самимий эътиқодини суистеъмол қилиб, «Ислом молияси» ва «Сукук» каби шаръий тушунчаларни асл моҳиятидан чалғитиб, нажот воситаси ўлароқ тақдим этмоқдалар. Аслида эса бу ниқоб ортида Ислом умматини янгича мустамлакачилик занжирига банди қилиш ва Аллоҳнинг шариатини дунёвий қонунларга бўйсундиришдек хатарли стратегия ётибди.

​1. Ғарб сармояси ва Инглиз ҳуқуқи: Кафолат ким учун?

​Ислом молия тизими (сукук) Форс кўрфази ва Осиёдаги 4 триллион долларлик капитални жалб қилишга хизмат қилса, исломий бўлмаган Ғарб инвесторлари – Gemcorp, Baillie Gifford каби фондлар учун ягона ва мутлақ кафолат сифатида Инглиз умумий ҳуқуқи (Common Law) илгари сурилмоқда.

​Сармоядорлар ривожланаётган давлатларнинг миллий суд тизими ва бюрократиясига ҳеч қачон ишонмайди. Улар учун маҳаллий судларнинг қарори эмас, балки Лондон Арбитраж Суди ва Тошкент халқаро молия маркази (TIFC) қошидаги британ судьяларининг қарори устувордир.

​Бу тизим орқали Ғарб сармоядорлари ўз капиталини сиёсий хавф-хатарлардан юз фоиз ҳимоялаб олади. Энг муҳими, низо юзага келганда, Британия судларининг қарори дунёнинг 170 дан ортиқ мамлакатида сўзсиз ижро этилади. Бу — капиталистик кучларга мусулмон юртларида «ўз майдонида ва ўз қоидалари бўйича» ўйин олиб бориш имконини беради.

​2. Геосиёсий рақибларни (Россия ва Хитой) суриб чиқариш

​Марказий Осиё — Хитойнинг иқтисодий экспансияси ва Россиянинг ҳарбий-сиёсий босими тўқнашаётган стратегик чорраҳадир. Британиянинг ҳуқуқий ва молиявий инфратузилмаси Тошкентга кириб келиши орқали қуйидаги геосиёсий ўзгаришлар кўзланган:

​Молиявий анклав барпо этиш: 2027 йилдан эътиборан Инглиз ҳуқуқи асосида фаолият юритувчи TIFC маркази — минтақа юрагида Ғарб моделига асосланган алоҳида зонага айланади.

​Капитал оқимини назорат қилиш: Россия ва Хитой компаниялари мазкур майдонда ишлаш учун Британия қонунчилигига бўйсунишга мажбур бўлади. Бу эса Ғарбга ношаффоф Шарқ инвестицияларининг ҳукмронлигини чеклаш ва капитални ўз назоратида ушлаб туриш дастагини беради.

​Сўнгги мувозанат: Маҳаллий ҳукумат бу йўл орқали Москва ва Пекиннинг геосиёсий босимига қарши Ғарбнинг «ҳуқуқий ва иқтисодий қалқони»ни яратишга уринмоқда.

​3. Марказий Осиё чорраҳаси ва Тошкентнинг «молиявий мия»га айланиши

​Ўзбекистон — геостратегик ва логистик нуқтаи назардан минтақанинг марказий бўғинидир. «Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон» темир йўли, Трансафғон коридори каби муҳим лойиҳалар миллиардлаб доллар сармоя талаб қилади.

​Ислом молияси ва Инглиз ҳуқуқи сингиндирилган тизим айнан ана шу глобал транзит лойиҳаларини молиялаштириш учун қулай воситадир. Мақсад фақат Тошкентга капитал киритиш эмас, балки бутун Марказий Осиё ва Афғонистонга йўналтириладиган инвестицияларни TIFC орқали фильтрлаш ва Тошкентни минтақанинг «молиявий мияси»га айлантиришдан иборат.

​4. Глобал манфаатлар тарозиси

​Бу жараён фақат бир томонлама ташаббус эмас, балки манфаатлар туташган нуқтадир:

​Лондон манфаати: Brexitдан сўнг Буюк Британия ўз молиявий ва юридик хизматларини янги бозорларга экспортини ошириши зарур. Марказий Осиё бунинг учун энг барқарор ва хавфсиз майдондир.

​Маҳаллий манфаат: Шарқий қўшниларга тўлиқ қарам бўлиб қолишдан қочиш ва глобал капитал учун «хавфсиз макон»га айланиш орқали иқтисодий суверенитетни сақлаб қалишга уриниш.

​5. Исломдаги Умуммулкнинг таланиши ва маккорона ниқоб

​Ислом фиқҳи ва мабдаига кўра, жамиятнинг асосий бойликлари — сув, ер ости конлари, энергетика манбалари, инфратузилма ва темир йўллар бутун умматнинг умумий мулки ҳисобланади. Расулуллоҳ ﷺ айтганлар:

​المُسْلِمُونَ شُرَكَاءُ فِي ثَلاَثٍ: فِي المَاءِ، وَالكَلإِ، وَالنَّارِ

«Мусулмонлар уч нарсада: сув, яйлов ва оловда (энергия манбаларида) тенг шерикдирлар». (Абу Довуд ва Ибн Мажа ривояти)

​Мустамлакачиларнинг шум режаси:

Улар ушбу умуммулкга кирувчи аэропортлар, конлар ва энергетика объектларини хусусийлаштириб, «Сукук» облигациялари кўринишида парчаламоқда ва Ғарб капитали назоратига топширмоқда. Мусулмонларга эса «ҳалол фойдадан улуш» номи билан арзимас чақаларни тутказиб, жамиятни рози қилишмоқда. Бу — умматни ўз стратегик бойликларидан маҳрум этиш ва Ғарбга қарам қилишнинг очиқдан-очиқ кўринишидир.

​6. Шариат устидан Инглиз ҳуқуқининг устун қўйилиши

​Энг даҳшатли тузоқ шундаки, шартномалар юзадан «шариатга мувофиқлик фатвоси» ва «уломалар кенгаши хулосаси» билан пардозланиб, уларнинг асл ижроси ва низоларни ҳал қилиш ҳуқуқи Инглиз умумий ҳуқуқига топширилмоқда.

​Бу ҳолат тўғридан-тўғри шаръий ва ақидавий хатарни келтириб чиқаради. Аллоҳ таоло Қуръони каримда буюради:

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسليمًا

“Йўқ, Парвардигоринга қасамки, улар ўз ўрталарида чиққан келишмовчиликларда Сени ҳакам қилмагунларича… ҳаргиз мўмин бўла олмайдилар”.  (Нисо:65)

​Мустамлакачилар мусулмонлар онгига «Шариат фақат фатво учун, ҳақиқий адолат ва кафолат эса Инглиз судида» деган хатарли тушунчани сингдирмоқда. Шариат аҳкомлари дунёвий қонунлар остига бўйсундирилмоқда. Ваҳоланки, Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилган:

​وَلَن يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا

“Аллоҳ ҳаргиз кофирлар учун мўминлар зарарига бир йўл (ҳукмронлик) қилмас”.    (Нисо:141)

​7. Эътиқодий ва сиёсий хавф-хатарлар

​Ғарб ушбу стратегия орқали қуйидаги мақсадларни кўзламоқда:

​Эътиқодий манқуртлаштириш: Мусулмонларни фақат «шакли ҳалол» бўлган молиявий фойда кетидан қувадиган, лекин Шариатнинг жамиятда тўлиқ устуворлиги учун қайғурмайдиган соф истеъмолчига айлантириш.

​Молиявий блокада тузоғи: Агар келажакда мусулмон халқлар ўз юртида Исломий шариатни ва мустақилликни тўлиқ қарор топтиришни талаб қилиб чиқса, Инглиз ҳуқуқи ва халқаро арбитраж қарорлари орқали бутун мамлакат молиявий блокадага олинади ҳамда уларнинг хориждаги мулклари мусодара қилинади.

​ХУЛОСА

​Ўзбекистонда Ислом молияси ва Инглиз ҳуқуқининг интеграция қилиниши — шунчаки оддий банк ислоҳоти ёки зарарсиз инвестиция воситаси эмас.

​Геосиёсий нуқтаи назардан — бу Марказий Осиё марказида янги капиталистик архитектурани барпо этиш ва бошқа кучларнинг ҳукмронлигини жиловлаш стратегиясидир.

​Аммо соф Ислом мабдаи ва ақидаси нуқтаи назаридан қараганда — бу «ҳалол» ниқоби остида умматнинг табиий бойликларини эгаллаш, Шариатни дунёвий куфр қонунчилигига бўйсундириш ва мусулмон юртларини эътиқодий ва сиёсий қарамликда ушлаб туришга қаратилган маккорона геосиёсий тузоқдир. Мусулмонлар бу каби ширин суратли, аммо аччиқ ҳақиқатли режаларга нисбатан доимо огоҳ ва ҳушёр бўлишлари шарт.

​Муҳиддин

21.10.2026й