ТАШҚИ ТИЖОРАТ
ТАШҚИ ТИЖОРАТ
Товар олиб кириш ва аҳли аҳдлар билан бўладиган тижоратга алоқадор шаръий ҳукм
(“Исломда иқтисод низоми” туркумидан)
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الآخِرَةَ وَلاَ تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَأَحْسِنْ كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ
إِلَيْكَ وَلاَ تَبْغِ الْفَسَادَ فِي الأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ
– “Аллоҳ сенга ато этган молу давлат билан охиратни истагин ва дунёдан бўлган насибангни унутма. Аллоҳ сенга эҳсон қилгани каби сен ҳам эҳсон қил. Ерда бузғунчилик қилишга уринма, чунки Аллоҳ бузғунчиларни суймас”. (Қасос.77)
Мамлакатга товар олиб киришга нисбатан далил Аллоҳ Таолонинг:
وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ
– “Аллоҳ савдони ҳалол қилди”, (Бақара:275) деган ояти бўлиб, у умумийликни ифодалайди ва ички тижоратни ҳам, ташқи тижоратни ҳам ўз ичига олади. Мусулмон ёки зиммийни юртга мол олиб киришдан тақиқловчи ҳужжат ворид бўлмагани боис, бу ишнинг ҳалоллиги хусусидаги ҳужжат умумийлигича қолади. Шунга биноан мусулмоннинг юртга мусулмон эгалик қилиши мумкин бўлган ҳар қандай молни олиб киришга ҳаққи бор. Унга тўсқинлик қилиш дуруст эмас.
Аҳли аҳдлар билан ташқи тижоратда мамлакатдан товар олиб чиқиб кетишлари ёки олиб киришларидан қатъий назар, улар билан тузилган битимларга қараб муомала қилинади. Уларнинг қурол ва уруш учун зарур бўлган нарсаларни сотиб олишларига, сотиб олган бўлсалар юртимиздан олиб чиқиб кетишларига йўл қўйилмайди. Чунки бу нарса уларга ёрдам бериш ҳисобланади. Зеро, улар гарчи аҳли аҳд бўлса ҳам, аҳли ҳарбга айланишлари эҳтимолдан узоқ эмас. Лекин уларни хавф сололмайдиган ва уларга ёрдам бериш ҳисобланмайдиган бирон муайян қурол билан қуроллантиришда мусулмонлар учун манфаат бўлса, бундай савдо билан шуғулланиш жоиздир. Чунки қурол ва урушда ёрдами тегадиган нарсалар савдоси ман қилинишининг иллати душманга кўмак ва ёрдам бермасликдир. Иллат топилмаса, ҳукм ҳам топилмайди.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин
14.01.2020й
