Ўзбекистоннинг Россиядаги элчихонаси: “Ҳеч ким ёрдам беролмайди”
Ўзбекистоннинг Россиядаги элчихонаси: “Ҳеч ким ёрдам беролмайди”
بسم الله الرحمن الرحيم
Kun.uz’га мурожаат қилган юртдошларимиздан бирининг айтишича, 8-10 сентябрь кунлари Тошкентдан Москвага бир нечта авиарейсда борган 300 га яқин меҳнат мигрантлари Шереметево аэропортида ушлаб қолинган. Қарийб икки кун “тутқунликдан” сўнг, чегарачилар ўзбекистонлик, тожикистонлик мигрантлар ва талабаларга Россия фуқаролигини таклиф қилган. Таклифни рад этганлар “шубҳали шахс” сифатида Россияга киритилмасдан, ортга қайтариб юборилган. Унинг айтишича, айнан Марказий Осиё давлатларидан борган йўловчилар паспорт назоратида “қайта текширув” учун ажратиб олинган:
“Биз борган рейсдан жами 30-40 киши ажратиб олинди ва алоҳида хонага бирма-бир кириб суҳбатлашилди. Бу хонада Россия чегара хизмати ходимлари ҳамма маълумотларимизни сўраб чиқди, телефонларимизни титкилашди. Кейин “нега бу ерга келяпсан?” “ишга зормисан?” “ўзингни давлатингда иш йўқми?” деб устимиздан кулгандек савол-жавоб қилди”.
Шундан кейин, ажратиб олинган мигрантлар 2-хонага чақирилган ва у ерда коронавирус учун анализлар олинган. Навбатдаги хонада эса чегарачилар муддаога ўтишган.
“Аэропортда жами 36 соат ушлаб ўтиришди, ўзи пулимиз кам, ичкарида ҳамма нарса қиммат. Охирида 3-хонага чақиришди. Бу ерда ҳаммага Россия фуқаролигини олиш таклиф қилинди. Урушга борасан, деб айтмаса ҳам ҳаммамиз билиб турардик, агар фуқароликни олсак қаерга кетишимизни… менимча, ҳеч ким рози бўлмади”, – дейди мурожаатчи.
Мурожаатчига кўра, шундан сўнг Тошкентдан келган 5-6 та турли рейслардаги инсонларни тўплаб, жами 300 киши Аэрофлот самолётида Ўзбекистонга қайтариб юборилган. Булар ичида Россияга биринчи марта бораётганлар, турли олийгоҳларга грант ютиб, ўқишга келган талабалар ҳам бўлган.
“Шундан кейин “шубҳали кўриняпсан”, дейишди-да, бармоқ изларимиз ва барча маълумотларимизни олишди. “Депорт урдими” ёки бошқа нарсами, билмаймиз. Тошкентдаги Россия элчихонасидан маълумот оласан, дейишди ва ҳаммамизни Тошкентга қайтарди. Билетимизга ҳам куйдик, қайтиш билетини ҳам ҳали МИБ орқали тўласак керак. Энг алам қиладигани, ҳеч қандай айб қилмай хўрландик, ўзбекларни ва тожикларни хўрлашяпти, хор қилишяпти…”, – дейди ёш йигит.
Мурожаатчининг маълум қилишича, Тошкентдаги Россия элчихонаси Москва рейсидан қайтарилганларга “муаммоси бу ерда ҳал бўлмаслигини” айтиб, жўнатиб юборган. Москвадаги Ўзбекистон элчихонаси ходими эса дастлаб қўлидан ҳеч нарса келмаслигини билдирган, кейин телефонни кўтармай қўйган:
“Аэропортда эканимда Москвадаги Ўзбекистон элчихонасига телефон қилдим. Дастлаб бир ходим кўтарди, унга вазиятни тушунтирдим. У “биз ҳал қилолмаймиз, қўлимиздан ҳеч нарса келмайди”, деди. Кейин яна бир неча марта телефон қилдим, улар энди телефонни олмай қўйди”.
Бундай воқеалар сўнгги вақтда кўп кузатиляпти. Ўзи аввалдан Россиянинг МО давлатларидан борган ишчи муҳожирларга нисбатан муносабати, юмшоқроқ қилиб айтганда, яхши эмасди. Россия-Украина уруши, шунингдек, Крокус воқеасидан сўнг айнан шу минтақа давлатлари фуқароларига нисбатан муомала ҳаддан ташқари ёмонлашди. Албатта, Россиядек Ислом ва мусулмонларнинг ашаддий душманидан бундан бошқача муомалани кутиб бўлмайди. Чунки шовинизм-миллатчилик иллати, хусусан, ўзини бошқа халқлардан устун деб билиш рус империяси МОга бостириб кириб, уни мустамлака қилган даврлардан буён фақат кучайиб борди. Совет давлати парчалангандан сўнг унинг меросхўри бўлган Россия ва унинг сиёсий доираси ҳам бундай иллатдан қутула олмади. Айтиш мумкинки, ҳатто оддий рус халқининг ўзида ҳам миллатчилик туйғулари мавжуд бўлиб, ҳукумат юргизаётган бугунги сиёсат уларнинг мана шу туйғуси тегирмонига сув қуймоқда. Зеро, рус ҳукуматининг бундай сиёсатига нисбатан халқ тарафидан бирор норозилик кайфияти кузатилмаяпти.
Россия ҳозир ҳам МО халқларига нисбатан ўша эски муносабатда – бу халқлар менинг қулим, мен уларнинг хўжайиниман, улар менинг айтганимни қилишлари лозим, чунки мен улардан ирқий жиҳатдан устунман, деган маънода қараяпти. Бундай қарашининг асоси, биринчи навбатда, бу халқларнинг мусулмон эканлиги билан боғлиқ. Чунки рус давлати аввалдан Ислом ва мусулмонлардан нафратланади. Ушбу сўзларимизнинг тасдиқи сифатида бир мисол келтирамиз. Россия Тергов қўмитаси раҳбари Александр Бастрикин мамлакатда ўтказилган рейдлар давомида РФ фуқаролигини олган 30 минг муҳожир (!) аниқлангани, 10 минг РФ фуқаролигига эга муҳожир Украинадаги урушда қатнашганини маълум қилди. Буни қарангки, бу расмий Россия фуқаролигини олганларни муҳожир деб атамоқда. Ҳа, бу ўрислар ҳатто Россия фуқароси бўлса ҳам, бегоналарни “ўзлариники” деб билишмайди. МО халқлари – улар рус фуқароси бўладими ё бошқами – ҳеч қачон муҳожир мақомидан юқорига кўтарилмайди, фуқаролик олганлар ва уларнинг фарзандлари ҳамда кейинги авлодларига ҳам ҳеч қачон тўлақонли фуқаро деб қаралмайди. Руслар мана шундай жирканчликка ботиб қолган халқдир.
Ҳеч шубҳасиз, рус давлати биз мусулмонларнинг ҳам ақидавий, ҳам тарихий душманимиздир. Ақидавий душманимиз эканлиги ҳақида Аллоҳ таоло шундай дейди:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
– “Эй мўминлар, яҳудийлар ва насронийларни дўст тутмангиз! Уларнинг баъзилари баъзиларига дўстдирлар. Сизлардан ким уларга дўст бўлса, бас, у ўшалардандир. Албатта, Аллоҳ золим қавмни ҳидоят қилмас”. (Моида:51)
Тарихий душманимиз эканлигини эса ортиқча изоҳлашга ҳожат бўлмаса керак. Албатта, бу босқинчи руслар билан алоҳида ҳисоб-китобимиз бор.
Энди ўзбек ҳукуматига келсак, у ўз фуқароларини ичкарида ҳимоя қилмаётгани, ғамхўрлик кўрсатмаётгани ҳолида қандай қилиб юртнинг ташқарисида ҳимоя қилсин?! Мана, Москвадаги элчихонадан берилган жавоб буни тўла тасдиқлаб турибди. Элчихона расмийси ҳам гапни айлантирмай, “ҳеч ким ёрдам беролмайди” дея тўғрисини айтиб қўя қолган. Ҳа, бу айни ҳақиқат, рус ҳукумати МО халқлари устида билганини қиляпти, уни қўлидан ушлаб, тўхтатиб қўя оладиган мард топилмаяпти. Чиндан ҳам бу ўрис жуда қутуриб кетиб, МОдан келганларни худди Иккинчи жаҳон уруши вақтида бўлганидек, ҳар турли пасткаш ва жирканч йўллар билан Украина урушига тиқяпти. Ўзбек ҳукумати эса ўз халқини иш билан таъминлай олмагани етмаганидек, ҳеч қурса қора ишларда ишлаб бўлса-да юрт иқтисодини юргизиб турган хориждаги фуқароларини ҳимоя қила олмаяпти. Аниқроғи, ҳимоя қилишни хоҳламаяпти ҳам. Шунинг учун бу бечора халқ қаерга борса хорлик ва зорликдан бошқа нарса кўрмай, ички хавотир ва қўрқувда юряпти…
Бироқ мусулмонларнинг ўз давлати бўлган даврларда аҳвол тамомила бошқача эди. Улар қаерга борсалар ҳам орқасида бир буюк давлат борлигини, у дунёнинг қайси бурчагига қўлини узатса етишини, бирор фуқаросини қаровсиз ташлаб қўймаслигини, уни тиш-тирноғи билан ҳимоя қилиб, ғамхўрлик кўрсатишини билардилар. Улар мана шундай ишонч билан хотиржам ҳолда дунё кезардилар. Бунга бир ёрқин далил сифатида халифа Мўътасим билан боғлиқ машҳур воқеани ёдга олиш ўринлидир. Ҳижрий 222 йили Рим императори Зибтара шаҳрига ҳужум қилиб босиб олади. У ернинг аҳолисига қаттиқ зулм қилади. Ёшу қарияларни қатл қилади. Мингдан ортиқ аёлларнинг фарзандларини қатл қилиб, ўзларини асир олади. У ердаги мусулмонларни мусла қилади. Яъни кўзларини ўйиб олиб, қулоқ ва бурунларини кесиб олади. Кейин Малатияни босиб олиб, у ердаги аҳоли билан ҳам айни шундай ишлар қилади. Бу хабар халифа Мўътасимга етиб борганида унга ичишга бир қадаҳ шарбат олиб келишган эди. Шу шарбатни ичмасдан, қўшин тайёрлашга киришади. Римликларнинг энг мустаҳкам қалъаси бўлган Амурия ва Анқарани фатҳ қилади.
Эътиборлиси, асирга олинган муслималардан бирининг шундай нидо қилгани халифага етиб боради: “Воо Мўътасимоо! (Эй менинг Мўътасимим!)”
Яъни “Ёрдам бер, эй, Мўътасим, ёрдам бер!”
Халифа Мўътасим бир дона муслима аёлнинг ёрдам сўраб қилган ноласига жавобан қўшин тортиб бориб, Амурия ва Анқарани фатҳ қилди.
Ислом тарбиясини олган, Ислом билан бошқарган раҳбарнинг тутган йўли эди бу. Ўша даврларда ёрдамга муҳтож бўлганларга, ҳатто улар бошқа давлат фуқаролари бўлса ҳам, “ҳеч ким ёрдам беролмайди” дея жавоб берилмаган. Аксинча, у вақтда ёрдам сўрашлари кутиб ўтирилмасди, халифалик давлати хоҳ кучли, хоҳ заиф бўлсин, керак бўлган ёрдамни берарди. Масалан, бир кофирлар юртида касаллик тарқайди. У ерда очлик ва касалликдан одамлар қирилишни бошлайди. Бу ҳолат халифанинг қулоғига етиб боргач, зудлик билан кемаларда озиқ-овқат ва дори-дармон юборишни буюради. Ҳа, Исломий бошқарув мана шундай бўлган. Халқимиз ўз бошидаги барча азоб-уқубатларнинг бош сабабчиси мана шундай ҳақ ва адолатга асосланган бошқарувнинг йўқлигида, деб тушунмоғи лозим. Ва уни яна қайтариш йўлида бор имконияти билан ҳаракат қилиши бугуннинг энг муҳим вожибидир.
Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Форуқ
25.09.2024й
