بسم الله الرحمن الرحيم

Роя газетаси:

Келгуси молиявий кризис янада мураккаб ва ҳал этиш янада оғир кризис бўлади

Ҳижрий 1440 йил 3 муҳаррам, милодий 2018 йил 13 сентябр пайшанба куни «investing.com» сайти нашр қилган хабарда бундай дейилади:

«Америкалик миллиардер «Bridgewater Associates» инвестиция компанияси асосчиси Рей Далио АҚШдаги ҳозирги иқтисодий оқим ўзининг сўнгги босқичига етиб қолганини, тамом бўлгунга қадар икки йилча давом этиши мумкинлигини, шу боис навбатдаги молиявий кризиснинг юз бериши муқаррар эканини айтиб ўтди.

Далио «CNBC»га берган интервьюсида келгуси қулаш вазияти ҳақида жиддий ўйлаш вақти келганини қўшимча қилар экан, ҳозирги давр, худди 1935 йил билан 1940 йилдаги даврга ўхшаётганини, 2008 йилдаги бозорга зарба берган глобал кризис эса, 1929 йилги Буюк Депрессиянинг бошланишига ўхшашини таъкидлади.

Яна сўзини давом эттирди: Буюк Депрессия бошланиши каби, молиявий кризис ҳам пул сиёсатини жорий қилганлар олдида ҳеч қандай вариант қолдирмади. Пул босиб чиқариб, молиявий активларни сотиб олиш ва баҳосини кўтаришдан ҳамда бойликлар масаласида улкан бўшлиқлар пайдо бўлишига сабаб бўлишдан бошқа нарса уларнинг қўлларидан келмади.

Унинг таъкидлашича, бу нарса дунё давлатларида популистик туйғуларни пайдо қилди. Агар контитатив (миқдорий) пасайишга ва тез пасаювчи фоиз ставкасига чек қўйишга тўғри келадиган бўлса, бу ҳолат фискал¹ сиёсатнинг келгуси кризисларга жавоб қилишига жиддий таъсир қилади. Бу эса, сармоядорларни имкони борича эҳтиёткор бўлишга ундаб, одамларни активларни сотиб олишга рағбатлантирадиган пул сиёсатининг янги даврини шакллантириш зарурлигини кўрсатмоқда.

Миллиардер Рей Далио тахмин этилаётган бу молиявий кризис ҳақидаги саволга бундай дея жавоб берди: Фикримча, у сиёсий ва ижтимоий жиҳатдан янада кескин бўлиб, ҳал этиш осон кечмайди. Шунингдек, у ўн йил олдин юз берган кредитлар кризисига ҳам ўхшамайди, балки ишларни янада мураккаблаштириб, халқаро ва ижтимоий оқибатларни келтириб чиқаради».

Роя газетаси шарҳи:

Барчага яхши маълумки, глобал молиявий кризисларнинг, умуман, иқтисодий кризисларнинг асл сабаби капиталистик иқтисод низомининг бузуқлиги ва воқега тўғри келмаслигидир. Чунки бу низом инсонни адолат, бахт-саодат ва фаровонлик билан таъминламайди, аксинча, мана шу кризислар айни тузумнинг бир бўлаги ҳисобланади. Дарвоқе, молия ва бизнесга оид «The Economist» журналида ҳам «кризислар, очкўзлик ва бадбахтликлар Ғарб молиявий тизимининг бир бўлагидир», дейилган. Чунки капиталистик иқтисод дарғаларининг ўзлари ҳам, бу кризислар капиталистик иқтисод тузумининг бир бўлаги эканини тан олишмоқда. Инсониятнинг судхўрлик зулми, иқтисодий қашшоқлик, ишсизлик бахтсизлиги, очкўзларга қул бўлиш ва эксплуататорлар қўлида хор бўлишдан ўзга чораси йўқ. Уларнинг ўзлари бу иллатларнинг бари капиталистик иқтисод тузуми сабабли сурункали иллат эканини эътироф қилишмоқда.

Аллоҳ Таоло бундай деган:

﴿وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكا﴾

«Кимда-ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса, албатта, унинг учун танг-бахтсиз ҳаёт бўлур»     [Тоҳа 124]

¹ Фискал сиёсат – солиқ-бюджети сиёсати, яъни, солиққа тортиш ва давлат харажатларидаги ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда барча талабни тартибга солиш сиёсати.

Роя газетасининг 2018 йил 19 сентябр чоршанба кунги 200-сонидан