بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Худбинлик жамиятни ҳалокатга етаклайди

Бугун ҳар қандай жамиятда инсонлар орасида худбинлик тобора кучайиб бормоқда. Ҳатто баъзи жамиятларда, айниқса Ғарб жамиятларида худбин бўлишга яхши сифат ўлароқ қаралмоқда. Бундай жамиятларда ўз шахсияти ва манфаатини ҳамма нарсадан устун қўйган одамлар муваффақиятга эришсалар мақтовга сазовор бўлмоқдалар, уларга ўрнак олинадиган шахс сифатида қаралмоқда. Бундай шахслар ҳатто ўз худбинликларини намойиш қилишдан ҳам уялмай қўйишди, балки муваффақиятга эришишда бундай сифатга эга бўлганликлари асосий омиллардан бири бўлганлигини очиқ айтишмоқда. Яъни ўша жамиятларда – ўрмон қонуни ҳукмронлик қиладиган жамиятларда – муваффақиятга эришиш учун бундай сифат зарур эканлигини яширишмаяпти.

Лекин аслида худбинлик инсондаги энг ёмон сифатлардан биридир. Худбин одам ўз шахсияти ва манфаатини энг биринчи ўринга қўяди, унинг ҳаётдаги шиори ёки ғояси “МЕН”, “МЕНдан бошқа ҳеч ким”, “Фақат МЕН” кабилардир. Бундай одамлар бошқа қандайдир ғояни ушлаган тақдирда ҳам, уни амалга оширишда ўз шахсияти ва манфаатига мослаштирган ҳолда ҳаракат қиладилар. Бироқ шу ғоя йўлида ўзига ёки манфаатига жиддийроқ хавф туғилса, ундан воз кечишлари ҳам ҳеч гап эмас. Агар ҳокимият шундай одамлар қўлига ўтиб қоладиган бўлса, унда бутун бир жамият ҳалокатга юз тутади. Чунки улар ўз манфаатларини қолган одамлар манфаатларидан устун қўядилар. Уларни ўз ташвишларидан бошқа нарса қизиқтирмайди. Асосий ташвишлари эса, қандай қилиб бўлса ҳам ҳокимиятда узоқроқ қолишдир. Яъни ўз худбинликларига кўра фуқаролар устидан жавобгарликлари, масъулиятлари, бурч-вазифалари улар учун сариқ чақага ҳам арзимайдиган нарса.

Бугун дунёда ҳукмронлик қилаётган капиталистик система шароитида одамларнинг худбин бўлиб бориши табиий ҳол. Чунки капитализм, демократиянинг инсонларни худбин бўлиб шаклланишларида катта ҳиссаси бор. Капитализм асосий эътиборни шахсга қаратади, унинг эркинликларини ҳимоя қилишни асосий вазифа қилиб қўяди. Жамиятнинг фаровон бўлиши ва адолат ҳукм суришининг аҳамияти шахс эркинликларини таъминлашга қараганда пастроқ ўринда туради. Табиийки, бундай шароитда инсонларнинг худбин бўлиб шаклланишлари ажабланарли ҳолат эмас. Худбинлик чуқур томир отган жамиятда эса, инсоний, руҳий ва ахлоқий қийматлар ҳам сиқиб чиқарилади ёки улар худбин шахсларнинг моддий қийматни қўлга киритишларидаги бир воситага айланиб қолади.

Ислом худбинликни қаттиқ қоралайди, уни жамиятни ҳалокатга етаклайдиган омиллардан бири, деб билади. Ислом инсонларни ён-атрофидагиларга, ўзи таниган ва танимаган одамларгача меҳр-мурувватли бўлишни буюрди. Анас р.а. дан ривоят қилинган ҳадисда Пайғамбар с.а.в.:

«وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ, لاَ يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُحِبَّ لِجَارِهِ أَوْ لأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ»

«Жоним Унинг қўлида бўлган зотга қасамки, бир банда ўзи учун яхши кўрган нарсасини қўшниси ёки биродари учун ҳам яхши кўрмагунча, мўмин бўлмайди», деганлар. Муслимдан.

Бундай маънодаги оят ва ҳадислар жуда кўп. Шунингдек, Ислом ўзини бошқалардан устун қўйишни, кибрни, кеккайишни, манманлик каби сифатларни жаҳаннамга олиб борадиган сифатлар қаторига қўйди. Бундай сифатлар билан сифатланишни ҳаром қилди, яъни инсонларда бундай сифатлар бўлишини қатъиян ман қилди. Бу билан жамиятда фаровонлик ва адолат ҳукм суришини таъминлади.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух

08.04.2019й.