Саҳоба р.а. лар фантастик эмас, балки ҳаётий қаҳрамонлар

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Умматнинг энг катта хатоларидан бири саҳоба р.а. ларни оддий инсонлардек эмас, балки фантастик қаҳрамонлар сингари тасаввур қилиб қолди.

Ғарбнинг бугунги ҳаётига эътибор берадиган бўлсак, фантастик қаҳрамонларга тўлиб кетганини кўрамиз. Албатта инсонлар онгини бошқаришда энг қулай восита бўлган кино соҳасининг роли бу борада жуда катта. Болалар уларга қараб орзу қиладилар, улар билан бирга бўлгиси келади, ваҳоланки улар йўқликдан иборат тўқима, фантастик қаҳрамонлардир. Бу худди инсон онгини “пуч ёнғоққа” тўлдириш, деганидир. Албатта ғарб жамиятидаги бундай ишлар маълум бир мақсадга асосланади. Афсуски, бу каби ишлар бизнинг юртларда олиб борилмоқда. Ғарбдаги қаҳрамонлар асли тўқима бўлса, бизнинг минтақаларда асли мавжуд бўлган, ҳаётда яшаб ўтган қаҳрамонларимизни тўқимасифат, “фантастик” қаҳрамонларга айлантиришга ҳаракат қилинмоқда. Бунинг сабаби тўғрисида мулоҳаза юритиб кўрайлик.

Саҳоба р.а лар Исломга иймон келтириш ва унинг Шариатини ҳаётларига татбиқ қилиш йўлида қаҳрамонларча фидокорлик кўрсатдилар. Бу ерда айтилаётган қаҳрамонлик ҳозирги даврда кўпиртириш маъносида қўлланиладигандек эмас. Аксинча, ҳақиқий қаҳрамонлик бўлиб, ҳатто улардан Яратувчи Ўзининг рози бўлганлиги хабарини берди. Ҳа, улар то қиёматга қадар мусулмонлар учун ҳақиқий ибрат бўла олдилар. Шунинг учун эътибор беринг, саҳоба р.а. лар фантастик эмас, ҳақиқий қаҳрамонлардир. Уларга ҳақиқий маънода эргашиш керак. Асло ҳеч бир соҳада эргашиб бўлмайдиган, инсонийликдан йироқ тўқима қаҳрамонлардек қарамаслик керак. Улар ожиз ва нуқсонли инсон эдилар. Улар ҳам адашар, хато қилар ва тўғрисини топгач, ортидан тавба қилиб шу тўғриликда собит турар эдилар. Хуллас уларнинг иймонлари дунёларидан устун бўлди, Аллоҳ Таолога ва Росули с.а.в. га ҳар бир ишда итоат қилдилар. Аслида, бу фақат саҳоба  р.а. лардан эмас, барча мўминлардан талаб қилинган ишдир. Яъни саҳоба р.а. лар барча мўминлардан талаб қилинган ишни бажарганлар. Фақат бу ишни чин кўнгилдан бажарганлар. Яъни ҳам жисмонан, ҳам қалбан Аллоҳ ва Росулига бўйинсунганлар.

Агар биз бу қаҳрамонларни ғарбнинг тўқима қаҳрамонлари сингари тушуниб қолсак, унда уларга эргашиш ўз маъносини йўқотади. Яъни уларга эргашмай қўямиз, чунки тўқима қаҳрамонлар инсонлар эмас. Шунинг учун саҳобаларга ҳақиқий инсонларга қарагандек қарашимиз, улар нафсларини қандай енгган бўлсалар, биз ҳам нафсимизни улардек енгиб, ожизликлари ва нуқсонлари билан, яъни ҳақиқий инсон бўла туриб, Аллоҳнинг розилигига эришган бандалар сифатида қарашимиз керак. Улар етиб бўлмас тўқималар эмас, аксинча етиш учун ҳаракат қилинадиган етакчи қаҳрамонлардир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

10.03.2020й