Самарқанд базмидан кейинги «Термиз зарбаси»: Россиянинг эски мустамлакачилик асаби ва Марказий Осиё устидаги кураш

 بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Самарқандда АҚШ давлат котиби Марко Рубио иштирокида «Кенгайтирилган стратегик шериклик мулоқоти», «C5+1» вазирлар учрашуви ҳамда 200 дан ортиқ Америка ширкатининг иқтисодий ва хомашёвий экспансиясига бағишланган дабдабали базми ҳали тарқаб улгурмай, минтақа саҳнасига Москванинг «ҳарбий этиги» кириб келди. 2026 йилнинг 20 октябрида — айнан Америка делегацияси Самарқандни тарк этган куннинг эртасига Россия Марказий ҳарбий округининг Тожикистондаги 201-ҳарбий базаси бўлинмалари 300 километрлик тоғли йўлни босиб ўтиб, «Термиз» полигонига етиб келди. 20-27 октябр кунлари «Ҳамкорлик-2026» қўшма тактик машғулотлари доирасида зарба берувчи дронлар, ер усти роботлари ва Ми-24 вертолётлари иштирокида «ноқонуний қуролли гуруҳларни йўқ қилиш» машқ қилинмоқда. 

Самарқанддаги Америка намойишидан сўнг, ундан сал аввалроқ эса Каспий ва Жанубий Кавказ тугуни бўлмиш Озарбайжон билан кечган ҳарбий маневрлар ортидан Термизда Россия аскарларининг пайдо бўлиши — Кремлнинг минтақага қарата йўллаган очиқ ва асабий «ҳарбий нотаси»дир.

Бу ҳаракат Марказий Осиё тақдири нуқтаи назаридан нимани англатади?

Россиянинг бугунги кундаги амалий имкониятлари ва унинг АҚШ каби қудратли давлатларга жиддий жавоб бера олиш салоҳияти юзаки баёнотлар ёки расмий ҳарбий доктриналар доирасидан анча фарқ қилади. Зеро, Россиянинг реал имкониятлари қуйидаги бир неча асосий омиллар ва зиддиятлар билан чекланган: 

1. Украина уруши ботқоғи ва стратегик бўғилиш:

Россия буюк кучлар билан тўғридан-тўғри тўқнашув олиб бориш қобилиятида эмас, балки Украина майдонида чуқур стратегик ботқоққа ботган ҳолатда турибди. 

Американинг ушбу урушдаги мақсади Россияни айнан шу ботқоққа чуқурроқ ботириш, унинг ҳарбий ва иқтисодий қудратини мунтазам равишда заифлаштиришдир, токи Москванинг барча ҳарбий ва иқтисодий ресурсларини емириб, уни халқаро майдонда фалаж қилсин. 

Шунинг учун бугунги Россия пойтахт Москвани ва ўз ички ҳудудларини дронлар ҳамда гибрид ҳужумлардан тўлиқ ва ишончли ҳимоя қилишга ҳам ожизлик қилмоқда. 

2. Америка билан тўғридан-тўғри тўқнашувдан очиқча қочиш

Москва АҚШга жиддий ҳарбий ёки сиёсий зарба бериш эмас, балки у билан ҳар қандай очиқ ва тўғридан-тўғри тўқнашувдан қаттиқ ҳайиқади ва эҳтиёт бўлади. 

Россия ўз ташқи сиёсатида ҳатто ўзининг «анъанавий таъсир доиралари» деб ҳисоблайдиган ҳудудларда ҳам АҚШга очиқча қарши чиқишдан тийилади. Бу — Россиянинг стратегик ожизлигини кўрсатади.

3. Ҳазорий ва мафкуравий қудратнинг йўқлиги

Буюк куч бўлиш ва Америка каби империяларга қарши жиддий муқобил яратиш фақат эски совет қуролларига суяниш билан бўлмайди. 

Совет Иттифоқи парчалангач, Россия глобал мафкуравий лойиҳасидан маҳрум бўлди.

У БРИКС каби тузилмаларда иштирок этса-да, бу тузилмалар капиталистик дунё тизимига муқобил эмас, балки фақат Ғарб таъсирини озгина мувозанатлашга уринувчи, ички манфаатлари бир-бирига зид давлатлар йиғиндисидир. Қолаверса, Россиянинг ўзи бу блок ичида Хитойга тўлиқ қарам бўлиб қолишдан ва унинг ҳукмронлиги остига тушиб қолишдан қаттиқ хавотирда. 

4. Россиянинг амалдаги имконияти: Заиф қўшниларга мушак кўрсатиш 

Россия глобал миқёсда Америкага жавоб бера олмагач, ўзининг аламини Марказий Осиё ва Кавказ каби заифроқ ҳудудларда мушак кўрсатиш орқали олишга уринади. Самарқандда Рубио билан бўлган учрашувлардан сўнг дарҳол Термизда «Ҳамкорлик-2026» машғулотларини ўтказишга киришиши ҳам аслида Вашингтонга жиддий жавоб эмас, балки заифлашган империянинг минтақавий элиталарга қарата қилаётган асабий қўрқитиш ҳаракатидир:

– «Қизил чизиқлар» эслатмаси:

Гарчи Россия АҚШ билан глобал рақобатда ожиз қолган бўлса-да, Марказий Осиёни ҳануз ўз тарихий «орқа ҳовлиси» деб билади.

Рубионинг Самарқандга ташрифи моҳиятан Пентагон тизимлари муҳтож бўлган критик минералларни қўлга киритиш, маҳаллий иқтисодиётларни (GTL заводи, инвестиция жамғармалари) молиявий қопқонга тушириш ва минтақани Хитой ҳамда Россияга қарши занжирга айлантириш эди. 

Москва буни жуда яхши англайди.  Самарқандда Ўзбекистон расмийларининг Вашингтон билан тил топишиб, «стратегик шериклик»ни кенгайтиргани ва ҳатто Америка бошчилигидаги коинот блокига («Артемида») қўшилгани Кремль учун ўзига хос «геосиёсий тарсаки» бўлди. Шу боис, Тожикистондан 201-базанинг оғир техникаси ва зарба берувчи бўлинмаларини Ўзбекистон чегарасининг энг стратегик нуқтаси — Термизга киритиш орқали Россия  Тошкентга  ўзи белгилаб қўйган таъсир доирасидан чиқиш оқибатлари ҳақида сигнал йўллаётган бўлиши мумкин.

– Қурол ва «хавфсизлик» дастаги билан қўрқитиш:

Иқтисодий ва технологик жозибадорликдан маҳрум бўлган Москванинг қўлида эндиликда фақат совет давридан қолган қурол-яроғ, ҳарбий базалар ва «чегара хавфсизлиги, терроризмга қарши кураш» деган эски дастаклар қолди. Термизда «шартли ноқонуний қуролли тузилмаларни йўқ қилиш» мавзусининг танланиши ҳам бежиз эмас. Афғонистон омили ва чегарадаги хатарларни бўрттириб кўрсатиш орқали Кремль Ўзбекистонга (Озарбайжон билан Каспий бўйида ўтказилган ҳарбий маневрлардан сўнг):«Бизнинг ҳарбий ҳомийлигимизсиз хавфсизлигингизни таъминлай олмайсиз», деган сохта мудофаа даъвосини мажбуран тиқиштиришга уринмоқда.

Икки йиртқич орасидаги хатарли мувозанат: «Кўп векторлилик» сароби

Бу жараёндаги энг хатарли манзара — Ўзбекистон ва минтақа режимларининг тутимидир. Мустамлакачи Ғарб ва Шарқ мустабидларининг кўрсатмаси билан яшашга одатланган тобе сиёсатдонлар ҳеч қачон мусулмонларнинг ишларини Ислом асосида, мустақил сиёсий ирода билан бошқармайдилар. Улар «кўп векторли дипломатия» шиори остида бир кун Вашингтонга қучоқ очиб, ер остидаги стратегик бойликларни, GTL каби саноат гигантларини арзон гаровга тутқазсалар, эртаси куни Москванинг танкларини қарши олиб, ҳудудларини унинг ҳарбий машқларига очиб берадилар. 

Бу мувозанат сиёсати эмас, балки икки оч йиртқич орасидаги хатарли  ночорлик ҳаракатидир. Бир томондан, Америка Хитойни тийиб туриш учун Марказий Осиё минераллари ва бозорларини ўз таъминот занжирига бўйсундиришга зўр бераётган бўлса, иккинчи томондан, Кремль бу ҳудудни ўз таъсиридан чиқармаслик учун ҳарбий босим дастакларини ишга солмоқда. Минтақа раҳбарлари бу икки олов орасида туриб, халқни ва мамлакатни йирик кучларнинг бўлажак тўқнашув полигонига айлантириб қўймоқдалар.

Куч ва бойлик учун кечаётган бугунги глобал кураш инсониятга яхшилик эмас, фақат ёвузлик олиб келади. Бу кураш — чириган капиталистик дунёнинг сохта ҳазоралари ўртасидаги талашдир. Американинг қуёши ботмоқда, Европа ўз қуроллари ва мафкураси билан бўғилмоқда, Россия эса эски куч даъволари билан талвасага тушмоқда. БМТ каби халқаро институтлар эса фақат мазлум халқларнинг кўз ёшларини томоша қилувчи, йирик бешликнинг манфаатига хизмат қилувчи ожиз театрдан ўзга нарса бўлмай қолди. 

Шундай экан, минтақамизнинг ҳақиқий мудофааси, хавфсизлиги ва шарафи Самарқандда Рубиога критик минералларни тутқазишда ҳам, Термизда Россиянинг 201-базасига таъзим қилишда ҳам эмас! 

Ҳақиқий нажот — кофир мустамлакачиларнинг барча сиёсий ва ҳарбий арқонларини кесиб ташлайдиган, Ўзбекистонни ҳам, бутун Марказий Осиёни ҳам йиртқич империялар талашидан қутқариб, мусулмонларнинг номуси, тупроғи ва бойликларини чинакам ҳимоя қилишга қодир бўлган пайғамбарлик минҳожи асосидаги Рошид Халифалик давлатини барпо этишдадир!

Иззатуллоҳ

21.10.2026й