Оқимга қарши сузмаслик керакми?
Оқимга қарши сузмаслик керакми?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Тасаввур қилинг, сиз дарё оқими бўйлаб сузиб кетяпсиз, аниқроғи дарёнинг ўзи сизни оқими билан ўз йўналишида олиб кетяпти. Оқим шиддатли, унга қарши сузсангиз ҳолдан тойиб чўкиб кетишингиз ҳеч гап эмас. Дарё оқими йўналиши сизни тобора қирғоқдан узоқлаштириб, ўз домига тортиб боряпти, яъни ҳаётингизга жиддий хавф юзага келди. Шунда сиз нима қиласиз? Дарё оқимига қарши сузиб бўлса-да, бор куч-қувватингизни йиғиб ҳаётингизни қутқаришга ҳаракат қиласизми ёки қаршилик қилмай унга бўйсуниб, таслим бўласизми? Албатта, бундай ҳолатда кўпчилик ҳаётини қутқариб қолиш учун жон-жаҳди билан ҳаракат қилади. Чунки инсон табиатида озгина бўлса ҳам умид учқуни кўринса, унга тирмашиб, озиқ тишлари билан тишлагандек ёпишиб олиш хусусияти бор. Зеро, чўкаётган одам ҳатто хас-чўпдан ҳам нажот излайди, деб бежизга айтилмаган.
Сўзимизни бундай йўналишда бошлашдан мақсад бор албатта. Юқоридагига ўхшаш ҳолат сиз яшаётган жамиятда бўлса-чи? Ушбу жамият таназзул, ҳалокат сари кетаётган бўлса-чи? Жамиятдаги ҳаёт оқими ҳамма қатори сизни ҳам ҳалокат гирдоби сари тортиб бораётган бўлса-чи? Агар сиз бундай ҳолатни сезмаётган бўлсангиз, демак, оқим бўйлаб сузишда давом этяпсиз. Чунки сиз жамиятдаги ҳаёт ҳақида фикрламаяпсиз. Ҳаёт оқими сизни олиб борадиган ҳалокатли манзилни кўра олмаяпсиз. Буни тушуниш учун, биринчи навбатда, сиз ўзингизни англашингиз лозим, яъни сизга бу ҳаёт нима учун берилгани, уни қандай яшаб ўтиш кераклигини ва агар ушбу умр тўғри яшаб ўтилмаса, оқибати қандай бўлишини аниқ-тиниқ тушуниб олишингиз зарур. Чунки жамиятдаги ҳолатни ўзгартириш иши инсонни ўзини ўзгаришидан бошланади. Ўзи тўғри йўлни топган одамгина бошқаларни ҳам тўғри йўналишга солиши мумкин. Агар инсон ўзининг асосий муаммосини тўғри асосга кўра ечиб олса, яъни бу дунё ҳаётининг асл ҳақиқатини тушуниб етса, албатта ўзи яшаб турган жамиятдаги ҳолатга тўғри баҳо бера олади ва уни ўзгартириш йўлларини излай бошлайди.
Мусулмон одам жамиятни ўзгартиришга киришар экан, албатта оқимга қарши сузишига тўғри келади, бундан бошқа чораси йўқ, у бу оқимни айланиб ҳам ўта олмайди ёки бошқа йўллардан ҳам юра олмайди. Чунки ўзгартириладиган нарса айнан жамиятдаги бузуқ муҳитдир. Ўзгартириш эса, жамиятдаги бузуқ муҳитни исломий муҳитга ўзгартиришдир. Жамиятнинг таназзул сари кетаётганининг сабаби ҳам мусулмонларнинг исломий ҳаётдан узоқлашиб кетганларидир. Демак, нотўғри нарса олдин нима билан тўғриланган бўлса, бугун ҳам худди шу иш қилинади. Яъни Ислом келишидан олдинги бузуқ жамиятлар Ислом билан муолажа қилиниб, тўғрилангани каби бугунги жамиятлар ҳам исломий ҳаётни қайта бошлаш билан ислоҳ қилинади.
Албатта, жамиятдаги одамларнинг кўпчилиги кўникиб улгурган ҳаёт тарзини ўзгартириш, бошқача айтганда, жамият ҳаёти оқимига қарши сузиш машаққатли ва улкан сабр-тоқат талаб қиладиган ишдир. Бироқ бу иш жуда зарурийдир. Мусулмон одамнинг бундай ҳолатга сукут сақлаб, оқимга таслим бўлиши асло мумкин эмас. Зеро, ўзини очиқ кўриниб турган ҳалокатга ташлаш ақлли одамнинг иши эмас.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух
11.04.2020й
