Сиз учун ҳаёт-мамот масаласи нима?
Сиз учун ҳаёт-мамот масаласи нима?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Бу саволга сизда тайинли жавоб борми? Ёки ҳали бу борада ўйлаб кўрмадингизми? Ёки шундай масалалар борлигидан хабарингиз йўқми? Унда бу масалага ойдинлик киритамиз. Инсон ўз ҳаёти давомида доимо бирор нарсага эришиш учун ҳаракатда бўлади. Бу нарсалар моддий ёки маънавий бўладими ёки бундан бошқа бўладими фарқи йўқ. Масалан, инсон озиқ-овқат, уй-жой, кийим-кечак, фахр, мақтов ва ҳоказоларни қўлга киритишга интилади. Ва уларни қўлга киритиш учун бирор нарсасидан воз кечишга тайёр бўлади. Бунга маблағ, куч-қувват ва ҳоказоларни мисол қилиш мумкин. Аммо шундай бир масалалар борки, инсон уларни амалга ошириш учун ҳатто жонини ҳам аямайди, чунки бу масала унинг учун энг олий ғоя ҳисобланади. Унинг қадр-қиммати шунчалик баландки, жонни фидо қилишга ҳам арзийди. Шундай ҳолатларда баъзи инсонлар битта жоним экан, мингта жоним бўлганда ҳаммасини шу иш учун ҳеч иккиланмай қурбон қилардим, дейдилар. Дарҳақиқат, ўзининг энг олий ғоясига интилаётган одамга ана шу ғоянинг рўёбга чиқиши унинг учун энг катта мукофот ҳисобланади. У бутун ҳаётини шу ғоя учун сарфлайди, чунки бу ғоя унинг ҳаёт-мамот масаласидир. У ўзининг барча ҳаракатлари, ақлий ва жисмоний қувватлари, моли-ю жонини ғоя сари йўналтиради. Шунингдек, у нимага интилаётганини ва натижада нимага эришишини ҳам жуда яхши тушунади. Унда булар борасида ҳеч қандай шубҳа-гумон йўқ.
Демак, инсон ўзи учун ҳаётда эришиши энг муҳим ҳисобланган иш, бошқача айтганда, ғоясига етишиш унинг учун ҳаёт-мамот масаласи ҳисобланади. Энди мусулмон учун ҳаёт-мамот масаласи нима эканлигини қисқача кўриб чиқсак. Биламизки, Аллоҳ Таолонинг розилиги мусулмон учун энг буюк мукофотдир, у энг олий ғоя ҳамдир. Аллоҳ Таолонинг розилигига эса, Унга итоат қилган ҳолда, Унинг буйруқ ва тақиқларига амал қилиб яшаш билан эришилади. Шундай экан, мўмин банда учун исломий ҳаёт тарзи билан яшаш ҳаёт-мамот масаласи бўлиши лозим. Бу эса, Шариат ҳокимият эгаси бўлиши шартлигини тақозо этади. Мусулмон одам бу ҳаётга нисбатан мана шундай қарамаса, шундай қатъий позицияни эгалламаса, унинг учун хотиржамлик бўлмайди. Нафақат бу дунё ҳаётида, балки Охират ҳаётида ҳам азоб-уқубатда яшайди. Чунки бундай ҳолатда у ўзи эътиқод қилаётган ақиданинг маъносини англамай ва унга эътиқод қилиш натижасида қўлга киритиладиган мукофотнинг нархи баланд эканлигини тушунмай яшаётган бўлади. Яъни мен мусулмонман, дейишнинг ўзи билан бу мукофотга эришиб бўлмайди. Балки унга мусулмондек яшаш билан эришилади.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух
21.04.2020й
