بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Хитой уйғур муслималарини қийноққа тутиш услубларини бутун дунё кўз ўнгида ишга солмоқда

Муслима Шомий қаламига мансуб

Уйғурлар асли турк (Туркистон) халқларига бориб тақалади. Хитойдаги Шарқий Туркистон аҳолисининг 45 фоизини ташкил қилувчи ушбу уйғур мусулмонлари жуда оғир аҳволда яшамоқдалар. Улардан миллион нафари қаттиқ қўриқланувчи қамоқ лагерида азобланмоқдалар. Хитой ҳукумати маҳбуслардан юз минглаби устида мунтазам равишда «мияни ювиш» билан шуғулланмоқда, уларга мажбурий таълим тизимини жорий қилиб, ривожланган видео мосламалари билан кузатиб турибди, уларга камситишнинг ҳар турини қўлламоқда. Устига-устак, чўчқа гўшти ейишга мажбурламоқда, Рамазонда рўза тутишларига рухсат бермаяпти, қизларига рўмол ўрашни, йигитларига соқол қўйишни тақиқламоқда, спиртли ичимликлар билан савдо қилишга зўрлаб, уларга турли репрессив чора-тадбирларини қўлламоқда.

Ушбу репрессия ва зўравонликдан уйғур муслималар кўпроқ жабр кўришмоқда. Хитойнинг 2017 йил апрел ойи бошида қонунга айланган тадбир-чоралари матнида айтилишича, вокзал ва аэропорт каби жамоат жойларида ишловчи мулозимларга баданларини тўлиқ ўраган ва юзларини тўсган аёлларни киритиш тақиқланади ҳамда ундай аёлларни полицияга топширишлари шарт, ўз навбатида, полицияга «ортиқча узун», деган эътиборда уларнинг кийимларини кўча марказида қирқиб ташлаш буюрилади. Шунингдек, муслималарнинг ғайримусулмон хитойларга мажбуран турмушга чиқарилиши ҳам айтилган.

Хитой ҳукумати қилмишлари ичида энг ёмони «наслни мажбуран чеклаш» бўлиб, бу Шарқий Туркистонда ўтган тўрт йилдан бери амалга оширилмоқда. Кенг қамровда олиб борилаётган бу кампания нафақат мусулмон аҳолиси сонини озайтириш, балки демографик геноцид ҳамдир. Бундан ташқари айни кампания давомида хань этник жамоасининг кўпроқ фарзанд кўришга тарғиб қилинмоқда.

Буни амалга оширишда Хитой ҳукумати кўп услубларни қўлламоқда. Масалан, уйғур муслималарининг ҳомиладорлик тестларини мунтазам кузатиб бориш, уларни контрацепциянинг турли усулларидан фойдаланишга мажбурлаш, уларга бепуштликка олиб борувчи инекциялар қилиш каби. Улардан юз минглабини ҳатто аборт қилишган. Америкада чиқадиган «Форин полиси» журналига кўра, Хитой ҳукумати 2019 йил Шарқий Туркистондаги уйғур мусулмонлар яшовчи Хотан шаҳри ва Хума районида 14800 аёлни стерилизация қилиш учун маблағ ажратган, шунингдек, 5.9 мингта ҳомилани олдини олувчи «спирал» жойлаштирган. Буларнинг барчаси туғилишни сезиларли даражада пасайиб кетишига олиб келди. Масалан, Хотан ва Қашқар каби уйғурлар яшовчи кўплаб вилоятларда туғилиш даражаси 2015 йил билан 2018 йиллар ўртасида 60 %дан ҳам пастлаб кетди. Биргина 2019 йилнинг ўзида туғилиш даражаси 24 %га камайди. Хитойнинг қолган минтақалари эса, пасайиш 4.2 %ни ташкил қилмоқда.

Бундан ташқари, қамоқдаги муслималар тинимсиз жинсий тажовузга учрашади. Уларга тажовуз қилиш мусулмон аҳолига қарши Хитойнинг қуролига айланди. Мазкур журналнинг таъкидлашича, муслималарнинг болалари оналаридан ажратиб қўйилмоқда, токи улар Ислом ва унинг маданиятидан узилган ҳолда улғайишсин.

Британияда чиқадиган «Гардиан» газетасига кўра, бир неча кун олдин, АҚШ Федерал хавфсизлик хизмати портда инсон соч толасидан қилинган маҳсулот юкларини мусодара қилди. Улар бу соч Хитойдаги қамоқ лагерларида сақланаётган уйғур муслималарига тегишли бўлиши, уларнинг сочини мажбуран олинган бўлиши мумкин, дея гумон қилишяпти. Божхона ва чегара хизмати расмийлари 13 минг тонналик яна бир турли юкда инсон сочидан тўқилган материал ва бошқа маҳсулотлар топилган ва уларнинг умумий қиймати 800 минг АҚШ долларига тенг бўлган. АҚШ ҳукумати Шинжондан келган ва мусулмон маҳбуслар соч толаси бўлиши мумкин, деган гумонда мусодара қилган бундай моллар жорий йилнинг ўзида иккинчи марта учраши. Табиийки, буни АҚШ инсонпарварлигидан келиб чиқиб ҳам, уйғурлар манфаатидан ташвишланаётгани учун ҳам қилаётгани йўқ, албатта. Йўқ, бу сиёсий ўйин ҳамда икки давлат ўртасидаги манфаатлар курашидан ўзга нарса эмас.

Булар Хитой ҳукумати томонидан уйғур мусулмон ва муслималарига турли шакл ва услублар орқали етаётган азоб-уқубатлар ва ваҳшиёна қийноқларнинг денгизидан бир томчи, холос. Бу ҳукумат шундай катта қонунбузарликлар содир этаётган бир вақтда, мусулмон юртлари ҳукмдорлари бунга сукут қилишни ўзларига раво кўришяпти! Сукут қилибгина қолишмаяпти, ҳатто 2019 йил июлда Покистон, Саудия, Миср, Амирликлар, Жазоир сингари давлатлар Хитойга ёрдам ҳам беришди. Масалан, Хитойдаги Шарқий Туркистонга халқаро экспертларнинг юборилиши талаб қилинган БМТ қарорининг амалга ошишини олдини олишга ёрдам бериш каби!

АҚШнинг «Вашингтон пост» газетасида хабар қилинишича, бу давлатлар Хитой сармояларидан миллиардлаб доллар фойда кўришгани учун у билан мана шу манфаат асосида ҳамкорлик қилишади. Бироқ Хитой қудратига қарши туриш керак бўлиб қолса ёки у билан иқтисодий ва ҳарбий ҳамкорлик зиён келтирадиган бўлса, шунга қараб ўз позицияларини ўзгартиришади!

Шубҳасиз, бундай ювиндихўр тобе рувайбиза ҳукмдорлардан буни кутиш мумкин. Чунки уларда ғурур ва ҳис-туйғу ўлиб, юраклари музлаб бўлган. Улар дунё ва ундаги мансабларни сотиб олиб, ўзларининг қўл остидаги фуқаролар ва уларнинг динларига жавобгар эканликларидан, бутунлай ғафлатдалар. Шунингдек, фуқароларга ва уларнинг динларига ёрдам беришмаётгани учун ҳамда динлари ҳимояси йўлида кофирлар томонидан қийноққа солинаётган покиза ҳурматли муслималарга ёрдам қўлини чўзишмаётгани учун Роббилари олдида албатта жавоб беражакларидан гўё ўзларини бехабар тутишяпти. Зотан, бу ҳукмдорлар Аллоҳ нозил қилган аҳкомлар билан ҳукм юритишмаяпти, аксинча, АҚШ, яҳудийлар ва Ғарб буйруқларини бажаришмоқда.

Биз бу репрессияга учраётган муслималар ҳақида ҳар қанча гапирсак-да, бироқ уларнинг ноласига қулоқ соладиган ва кўз ёшларини артадиган имом-халифадан бошқа ҳеч ким йўқ. Зеро, у билан ҳимояланиладиган ва ортида туриб жанг қилинадиган киши халифадир. Бас, шундай экан, кимда-ким уйғур мусулмонларидан иборат ака-ука ва опа-сингилларига қайғурса, уларнинг ёрдамга чақираётган фарёдларидан эркаклик ғурури қўзғалса, ушбу халифани барпо этиш учун ҳаракат қилсин.

Роя газетасининг 2020 йил 22 июл чоршанба кунги 296-сонидан