بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

АҚШнинг Судандаги инқилоби ҳамда Умматнинг вазифаси

Устоз Ҳотим Жаҳфар (Абу Аввоб) – Судан

Маълумки, Суданда бир-бирига рақиб ҳарбий ва фуқаровий бошқарув ҳамкорликда конституциявий ҳужжат имзолаган. Ўшанда, яъни бундан икки йилдан зиёд вақт муқаддам Ҳизб ут-Таҳрир амири улуғ олим Ато ибн Халил Абу Рошта 2019 йил 23 сентябрда нашр қилинган саволга жавоб нашрасида қуйидаги сўзларни айтган эди: «Судандаги маъмурият конституциявий декларация келишувига мувофиқ тузилиб, ўзаро кураш олиб бораётган хорижий кучларга содиқ ва турли ваколатларга эга бўлган икки гуруҳдан ташкил топди. Бу ҳолат кейинроқ уларнинг аҳоли муаммоларини ҳал этиш ва хавфсиз ҳаёт билан таъминлаш ишларида аниқ кўринади ва иккаласининг ҳам асосий ташвиши ўзларини қўллаб-қувватлаб келаётган томонларга хизмат қилиш бўлади. Кейин эса, бири иккинчисини ички ва ташқи воситалар ёрдамида четлаштириш учун пайт пойлайди… Маълумки, Суданда бундай кенгашлар фақатгина ўтиш даври ва кризислар муносабати билан ташкил қилиб келинган. Зеро, аввалда жорий қилинган ўтиш даврлари армия томонидан давлат муассасалари қайта ташкил қилиниб, кенгаш фаолияти тўхтатиб қўйилиши ва бирор бир ҳарбий офицер бош вазир қилиб тайинланиши билан якун топган». Бу реалист сиёсатчилар кўра олмайдиган ҳақиқатни мабдаий сиёсатчига кўрсатиб берадиган сиёсий онгдир. Амалда шундай ҳам бўлди. Зеро, Бурҳон дарҳол давлат ишларини тартиблаштириб олди. Яъни «тинчлик ҳужжати», деган нарсани қўлга олиб, ундан Судан шарқида низо келтириб чиқариш ва шу орқали уни тўлиқ изоляция қилишда фойдаланди. Кейин «тинчлик ҳамкорлари», деган кимсалардан Эркинлик ва Ўзгартириш кучлари орасини бўлишда ҳамда оммани фуқаровий бошқарувга қарши сафарбар қилишда фойдаланди. Суверен кенгаш йиғинларини бекор қилиб, Ҳамдук ҳукуматини тўла фалаж аҳволга келтирди. Ҳамдук чиқиб, ўтиш даври ҳукуматининг энг хавфли ҳолатни бошдан кечираётганини маълум қилди. Ҳамдукнинг хўжайини Британия Африка масалалари бўйича вазираси Вики Форд билан Судандаги элчисини Ҳамдукни қўллаб-қувватлаш учун юборди. Аммо уларнинг қўлида давлатдаги ўйин карталари йўқ эди. Шу боис, АҚШнинг Африка ишлари бўйича вакили Жеффри Д. Фельтманнинг Суданга келиши кескин-самарали бўлди.

Гап шундаки, Фельтман минган учоқ Хартум аэропортидан жўнаб кетиши биланоқ Судан армияси давлат тўнтаришини уюштириш, Суверен кенгашни тарқатиш, фавқулодда ҳолат эълон қилиш каби АҚШ таълимотларини бажаришга киришди. Шунинг учун АҚШ давлат департаменти матбуот котиби Эдвард Прайснинг қуйидаги баёноти Американинг биринчи реакцияси бўлди: «Қўшма Штатлар Суданда бўлаётган ишларни ҳарбий назорат, деб ҳисоблайди, у ишларни «тўнтариш», дейиш учун эса ҳуқуқий баҳолаш керак бўлади» (Ҳурра телеканали, 2021 йил 26 октябр). Кейин АҚШ вакилига инқилоб қилганликда ҳар тарафдан айбловлар ёғилгач, Прайс «Sky News» телеканали орқали бу айбловларга қуйидагича жавоб қилди: «Мен Суданни тарк этар эканман, Бурҳоннинг келишувда айтилган нарсаларга тўлиқ амал қилишга ва демократик фуқаровий ўзгариш ясашга берган ваъдасига ишонгандим. Бироқ, кейин маълум бўлдики, Бурҳон Судан халқига ёлғон гапирибди». Қўшма Штатлар Суданда бўлган воқеаларни инқилоб, дея баҳоламаяпти. Масалан, 2021 йил 27 октябрдаги матбуот анжуманида АҚШнинг Оқ уйдаги миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Жейк Салливан инқилобга «хавотирли улкан муваффақиятсизлик», дея баҳо берди. (Рейтер). «Аrabi21.com»нинг Нью-Йорк Таймс газетасига таянган ҳолда маълум қилишича, Байденнинг матбуот вакиласи Карин Жан-Пьер президентлик учоғида туриб, «биз армиянинг бу хатти-ҳаракатларига қаршимиз ва ундан уй қамоғига олинган бош вазир билан бошқа расмийларни озод этилишини талаб қиламиз», деди. Матбуот вакиласи бу билан инқилобни инкор этмаяпти, балки бош вазир ва унинг гуруҳининг ҳибсга олинганига норозилик билдиряпти, холос.

Американинг яшил чироғи бўйича ҳаракат қилаётган Россияга келсак, унинг ташқи ишлар вазирлиги давлат тўнтаришини «икки йилдан бери олиб борилаётган муваффақиятсиз сиёсат натижасида келиб чиққан ўткир кризис», дея атади. Россиянинг БМТдаги доимий вакили ўринбосари Дмитрий Полянский БМТ Хавфсизлик Кенгашининг Судандаги вазият бўйича маслаҳатлашув йиғини бошланишидан сал олдин бундай деди: «Нега Судандаги воқеани ҳарбий тўнтариш, деб атамаяпмиз?! Нега икки йил муқаддам Башир ағдарилганидек қайта ҳокимият ағдарилмаяпти». (Аrabicpost.net).

Бу эса, Россиянинг ветоси Хавфсизлик Кенгашининг Судандаги давлат тўнтаришини қоралаш ва босим ўтказиш учун берган ҳар қандай баёнотини бекор қилишга мўлжалланганини англатади!!

Британия ва унинг эски қитъадаги дўстларига келсак, улар эс-ҳушларини йўқотиб қўйишди ва ушбу ҳарбий тўнтаришга қаттиқ сўзлар билан жавоб беришди. Унинг Африка масалалари бўйича вазираси Вики Форд Твиттерда «Суданда юз берган ҳарбий тўнтариш суданликларга нисбатан қабул қилиб бўлмас хиёнатдир», деди. (Рейтер).

Францияга келсак, «Франция Судандаги давлат тўнтаришга уринишни қаттиқ сўзлар билан қоралайди», деди президент Макрон.

Германия эса, унинг ташқи ишлар вазири Хайко Маас «Судандаги ҳарбий тўнтариш воқеа-ҳодисаларнинг фалокатли бурилишидир», деди. Сўнг «мен инқилобда қатнашган ҳарбийларнинг бу ишини қаттиқ қоралайман», дея қўшимча қилди.

Британия элчиси Жайл Лейвернинг ёшларни намойишга чақириши ортидан, 2021 йил 31 октябр якшанба куни Судан ҳукумати унга юртни тарк этиши учун бир сутка муҳлат берди.

Американинг Судан армиясидаги одамлари уюштирган давлат тўнтариши воқеаси мана шу. Америка одамлари бу билан Европанинг, хусусан Британиянинг одамлари тузган лойиҳани барбод этишди. Британия одамлари Американинг одамларидан ҳокимиятни олиш орзуларига алданишди. Буни улар Суверен раҳбариятнинг фуқароларга топширилишини, хавфсизлик структурасининг бош вазир қўлига ўтишини талаб қилиб, босим ўтказиш билан амалга оширишмоқчи бўлишган эди. Европадаги хўжайинларининг безовта бўлиши ҳам, Американинг иккиюзламачилиги ҳам уларга фойда бермайди. Ахир, Америка минглаб намойишчиларнинг пок қонларини тўккан Сисийни олиб келиб, Мисрнинг сайланган президенти устидан қилган инқилобини қўллаб-қувватлаган, ҳатто собиқ президент Трамп Сисийни ўзининг «яхши диктатори», дея сифатлаган бўлса. Мана шу Америка бугун Судан инқилобчиларига ва бутун дунёга иккиюзламачилик қилиб, бир пайтнинг ўзида инқилобчиларни кучайиб олгунларига қадар қўллаб-қувватлаши турган гап. «Франс 24»га кўра, АҚШ давлат котиби Блинкен 2021 йил 27 октябр чоршанба куни Судан бош вазири Ҳамдук билан унинг уй қамоғидагидалиги пайтида телефон орқали суҳбатлашиб, ҳибсдан озод этилгани билан табриклаган ҳамда барча норозилик намойишчиларининг ҳам озод этилишини талаб қилган».

Бурҳон армия зўравонлиги остида тузадиган фуқаровий ҳукумати ағдарилган собиқ ўтиш даври ҳукуматидан асло фарқ қилмай, мустамлакачи кофирнинг Судандаги режаларини амалга оширади. Жумладан:

– Динни ҳаётдан ажратишда, шаръий аҳкомлардан олинган қонунларни йўқ қилишда давом этади, Ғарбнинг барча куфр ҳазоратини қабул қилиш билан аёлларнинг эркакларга тенг қилишда, СЕDAW конвенциясини тарғиб қилишда, гомосексуализм ва фоҳишабозликка рухсат бериш билан мустамлакачи кофирнинг инсонлар учун чиқарилган энг яхши Умматга қарши адоватини қондиришда давом этади. Бурҳонинг 2021 йил 26 октябрда бирорта ҳам идеологик жамоанинг юртга ҳукмрон бўлишига асло йўл қўймаслиги тўғрисидаги сўзлари ҳам шунга далолат қилмоқда.

– Халқаро Валюта Фонди ва Жаҳон банки кўрсатмаларини татбиқ қилишда, жумладан, товар ва хизматлардан қўллаб-қувватловни олиб ташлаш, ёқилғи маҳсулотлари, нон, электр ва хизмат кўрсатиш нархларини ошириб, фуқарони қашшоқлаштириш, юрт бойликларини қароқчи хорижий компанияларга топширишда яна давом этади.

– Дарҳол яҳудий вужуди билан муносабатларни нормаллаштириш иттифоқига қўшилади, мумкин қадар тез вақт ичида Оқ уйда яҳудийлар билан келишувлар имзолайди.

Исломий юртлардаги араб баҳори қўзғолонлари ўзининг аввалги ҳолатига қайтишни бошлагач, буюк Исломга элтувчи йўналишдаги халос бўлиш йўли янада ойдинлашди. Зеро, Исломга Ҳизб ут-Таҳрир ўзининг тўғри ижтиҳоди билан ҳаёт тузуми, дея таъриф берган бўлиб, уни воқеси ва фикрати айни шу Ҳизб томонидан баён қилинган Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлати татбиқ этади. Дарҳақиқат, холис куч-қудрат аҳлидан бир гуруҳи Ҳизб ут-Таҳрирнинг қилган нусрат талабига жавоб бериши билан Аллоҳ Субҳанаҳу ва Таолонинг нусрати нозил бўлиб, бу куч-қудрат аҳли Умматнинг тортиб олинган ҳокимиятини қайта олиб беради, Ғарбнинг мустамлакачилик илдизларини қўпориб ташлаб, Исломни татбиқ этади ва бу билан бутун оламга хайру баракот ёғилади. Бас, эй мусулмонлар, ушбу давлатни барпо қилишга шошилинглар.

Роя газетасининг 2021 йил 17 ноябр чоршанба кунги 365-сонидан