Тажимуратов суд залига Қуръони Карим келтирилишини сўради

بسم الله الرحمن الرحيم

1-2 июль кунлари Нукус шаҳрида содир этилган оммавий тартибсизликларда қатнашганликда гумонланаётган 22 нафар шахсга нисбатан қўзғатилган жиноят иши Бухоро вилояти судида кўрилмоқда. Уларга конституциявий тузумга тажовуз қилиш, оммавий тартибсизликлар ташкил қилиш, ўқотар қуролларни ва портловчи моддаларни қонунга хилоф равишда эгаллаш, қасддан баданга оғир шикаст етказиш, безорилик ва бошқа бир қатор моддалар билан жиноят иши қўзғатилган. Судланувчиларнинг деярли барчаси ҳодисанинг асосий сабабчиси сифатида Даулетмурат Тажимуратовни айблашаётган бўлса-да, қорақалпоқлар мазкур судланувчиларни, айниқса Д. Тажимуратовни Қорақалпоғистоннинг суверенлигини сақлаб қолган қаҳрамон, деб ҳисоблашяпти.

Мирзиёев ҳукумати Нукусдаги норозилик намойишини куч билан бостиргач, ҳодисани “мустақил” ўрганиш ва судни ўтказиш бўйича пухта режа ишлаб чиқди. Бунга сабаб, Мирзиёев ҳукуматининг конституциявий ислоҳоти қонли ҳодисаларни келтириб чиқаргач, дунё давлатларининг эътибори Ўзбекистонга қаратилди. Қорақалпоғистондаги қонли ҳодисалар борасида Америка ҳеч қандай талаб қўймаган бўлса, Хитой, Россия ва минтақа давлатлари Мирзиёев ҳукуматини дастаклади. Бироқ Европа Иттифоқи расмий Тошкентни мустақил текширув ўтказишга ундади. Мирзиёев ҳукумати учун Нукус ҳодисалари қора доғ бўлиши ва бундан маккорона сукут сақлаётган Америка ҳам вақти келиб фойдаланиши мумкин эди. Мана шу эҳтимолларни ҳисобга олган ҳолда ҳукумат халқаро ҳуқуқ нормалари доирасида Нукус можаросини мустақил ўрганиш ва одил судловни амалга ошириш бўйича режа ишлаб чиқди. Шундан сўнг, қийноққа солиш иш услубига айланган ва тергов изоляторларидан жасадлар чиқишда давом этаётган Ўзбекистонда қорақалпоқ сепаратистларига мисли кўрилмаган инсоний муомала кўрсатилди. Мазкур режага кўра Қорақалпоғистон ҳодисаларини ўрганиш бўйича мустақил комиссия тузилиб, унга муҳим соҳаларнинг кўзга кўринган вакилларини, жумладан хориж матбуоти билан доимий алоқадаги собиқ маҳкум бўлган ҳуқуқ фаоли аъзо сифатида танланди. Шунингдек, норози аҳоли суд жараёнига таъсир ўтказмаслиги учун суд Нукусда эмас, Бухорода ўтказилишига қарор қилинди. Бош прокуратуранинг тушунтиришича, Нукус шаҳридаги 2-сонли тергов ҳибсхонасида таъмирлаш ишлари олиб борилаётгани сабабли у ерда сақланаётган маҳбуслар бошқа яқин вилоятлардаги ҳибсхоналарга тақсимот асосида кўчирилган. Шу муносабат билан Қорақалпоғистон ҳодисалари бўйича айбланган шахслар Бухоро вилоятидаги 4-сонли тергов ҳибсхонасида сақланаётгани сабабли суд мажлиси Бухоро вилоят суди биносида ўтказилмоқда. Биринчи инстанцияда кўрилаётган ушбу судда судьялар, прокурор ва адвокатларнинг қорақалпоқ миллатидан танланишига ва жараён тўлиқ қорақалпоқ тилида ўтказилишига алоҳида аҳамият қаратилган.

Суд ҳақида айтадиган бўлсак, Нукусдаги норозилик намойишини келтириб чиқарган омил – Қорақалпоғистоннинг Ўзбекистон конституциясидаги мақомини ўзгартириш билан боғлиқ қонун лойиҳасини халқ референдумисиз, ноқонуний тарзда таклиф қилган Жўқорғи Кенгес депутатлари жавобгарликка тортилмаяпти. Шунингдек, қонли ҳодисани ўрганиш имконини берувчи камера қайдлари мавжудлигига қарамай намойишчиларга нисбатан турли қуроллар ва воситалар қўллаган кучишлатар тизимларнинг ҳатти-ҳаракати ўрганиб чиқилмаяпти. Чунки ҳодисада талофатларнинг ортишига ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимларининг намойишчиларга нисбатан режали ва тартибли ёндашмагани сабаб бўлди. Инсонлар ўлими, оғир тан жароҳати етказиш ва моддий зарарлар билан боғлиқ барча жиноятлар судланувчиларга юкланмоқда. 

Ўзбекистоннинг миллийликка асосланган давлат стратегияси қорақалпоқларда ўзларини иккинчи даражали миллат сифатида ҳис қилишига сабаб бўляпти. Шунинг учун давлат таъминотидаги камчиликларни ва мамлакат бўйлаб ҳукм сураётган адолатсизликни қорақалпоқлар ўзларининг миллатига нисбатан қилинаётган зулм, деб қабул қилишадиган бўлиб қолди. Давлат бу муаммони ечиш учун “миллатчилик қилмайлик, ахир биз бир давлатнинг фуқароларимиз” деган таги пуч фикрни ёймоқда. Бундай фикр эса, Қорақалпоғистон республикасининг суверенлигини очиқ тан олмаслик, деб қабул қилиниб, ўз-ўзидан қорақалпоқларда миллатчилик кайфиятининг кучайишига сабаб бўляпти.

Суд мажлисида журналист, прокурор, спорт устаси, мактаб ва институт ўқитувчиларидан иборат судланувчилар Даулетмурат Тажимуратовга “сен бизни намойишга етакладинг, барча жиноятларга сен жавоб беришинг керак” дейишди. Тажимуратов эса, “ўзларинг кўчага чиқдинглар, мен сизларни бирор ишга мажбурламадим” деди. Шунингдек, Тажимуратов қилган ишларидан афсусда эмаслигини айтиб, “қалбининг тозалигини исботлаш учун” Қуръони Каримни келтиришни сўради. Cуд бу каби юридик механизм қонунчиликда мавжуд эмаслиги сабаб айбланувчининг сўровини рад этди. Тажимуратов Қорақалпоғистонни Ўзбекистондан ажратиб олиш учун мусулмонлар орасида миллатчилик кайфиятини кучайтирувчи провокацион ташвиқотларга етакчилик қилган эди. Тажимуратов мусулмонларни ғайриисломий ғоя сари етаклагани учун сафдошларининг хиёнатига учради. Эндиликда бутун дунёнинг нигоҳи Бухородаги судга қаратилган бўлса ҳам демократик куфр низоми судида адолат таъминланмаслигига ақли етгач, фақат Қуръонгина ҳақиқатни юзага чиқаришига амин бўляпти. Бу ишлардан Ўзбекистон ҳукумати ҳам сабоқ олиши керак. Улар мусулмон халқни Исломга зид бўлган ҳаёт тарзига етаклашда давом этса, қиёматда бутун халқ уларнинг ёқасидан олади. У кунда тавба қилишнинг ҳам, азобдан қутилишнинг ҳам иложи бўлмайди. Шунинг учун ҳукумат раҳбарлари ва зиёлилар ғайриисломий ғояларга ҳамда куфр демократияга халқни етаклашдан воз кечиб, икки дунё саодатини берувчи Ислом ҳукмларига амал қилишга ўтишлари зарур! Мусулмон халқимиз ҳаёт ишларига, унинг асоси бўлган сиёсий тузумга жиддий аҳамият қаратиши зарур. Чунки давлат тузуми нарса ва ҳодисаларга қандай муносабатда бўлишимизни ва қандай яшашимизни белгилайди. Аллоҳ бизга ақл, кўз ва қулоқ бериб, инсонларга кўр-кўрона эргашишдан қайтарган.

Икки мусулмон халқ, қорақалпоқ бўлсин, ўзбек бўлсин, иккала халқ ҳам аслида битта Ислом Умматидир. Фикрий жиҳатдан ҳам, шуъурий ва сиёсий жиҳатдан ҳам бир бутун Умматдир. Иккала халқ ҳам бошқа мусулмон халқлар каби куфр тузум зулми остида узоқ йиллар яшаб, унинг қандай оқибатларга олиб келишини бошидан кечирди. Шундай экан, бу халқларимиз ўз аслига, Пайғамбарлик минҳожига асосланган Рошид Халифалик Давлати тимсолидаги Ислом тузумига қайтмоқлари вожиб. Зеро, шунда дунё-ю охират саодатига ва Яратган Роббилари ризолигига эришадилар.

وَیَوۡمَىِٕذࣲ یَفۡرَحُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ۝٤ بِنَصۡرِ ٱللَّهِۚ یَنصُرُ مَن یَشَاۤءُۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِیزُ ٱلرَّحِیمُ

– “Ўша кунда мўминлар Аллоҳ  ғолиб қилгани сабабли шодланурлар. (Аллоҳ) Ўзи хоҳлаган кишини ғолиб қилур. У қудрат ва раҳм-шафқат эгасидир”. (Рум:5)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Абдураҳмон

22.12.2022й