بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Саҳобалар ғалабасининг сабаби нимада эди?

Табароний Амр ибн Осдан ривоят қилади (розиаллоҳу анҳум), “Бир кун Ислом аскарлари менинг бошқарувим остида ғазотга чиқди. Биз Искандария чегарасига етиб келганимизда, ушбу жойнинг хукмдори бизнинг олдимизга чиқди ва шундай деди: “Ичларингиздан кимдир мен билан гаплашиш учун келсин, токи у билан иккаламиз гаплашайлик” – деди. “Мендан бошқа хеч ким гаплашмайди” – дедимда олдинга чиқдим, ўзим билан таржимон олиб олдим. Биз махсус ерга ўтдик. У бизга “Сизлар кимсизлар?” – деди. “ Биз араблармиз. Биз одобсиз, қўпол, тез аччиқланадиган, бадхулқ халқ эдик. Биз тор муҳитли, яшаш шароити оғир, адолатсизлик сабабидан кўп ўлим бўладиган жойда яшар эдик. Биримиз биримизга ҳасад қилиб яшар эдик. Ҳаётимизга, ичимизда машҳуримиз ҳам, бойимиз ҳам бўлмаган одам чиқиб, “Мен – Аллоҳнинг элчисиман” деб кириб келгунигача шу ахволда давом этдик.

У бизга ўтмишдаги ота – боболаримиз қилиб келган ишларни қилмасликка чақирди. Биз унинг бу гапларига эътибор бермадик, унга ёмон муносабат билдирдик, чақириқларига ижобат бермадик. Кейин бир уммат чиқди, улар унга ишониб, унга ёрдамга шошилишди, унга қўшилишди, “ Биз сен олиб келган нарсага иймон келтирамиз, эргашамиз. Ким билан урушсанг, биз ҳам унга қарши урушамиз” – дейишди. У уларнинг олдига бориб қўшилди, биз эса унга қарши урушдик. Курашда у бизни енгди. Унга энди араб қабилалари ҳам қарши чиқа бошлашди. Навбати билан улар ҳам енгилдилар. Шу ерга келганида суҳбатдошим кулди ва деди: “Хақиқатдан ҳам сизларга келган Пайғамбар хақни етказибди. Бизларга ҳам, илгари худди сизга келган каби Пайғамбарлар келган. Бизлар у Пайғамбарларга, токи подшоҳлар тахтини эгаллагунга қадар эргашдик. Подшоҳлар ўртадаги ўзаро келишмовчиликларни ўзларини хоҳиш истагига мос равишда хал қилишар ва Пайғамбарлар келтирган нарсани қабул қилишмас эди. Энди сизлар Пайғамбар айтганларига амал килсангиз, ким билан бўлмасин, жангдда ғолиб бўласизлар, ким сизларни устингизга бостириб келса ҳам, уларни мағлуб қиласизлар. Агарда сизлар бизларга ўхшаб, келган Пайғамбарни ёлғизлатиб қўйсангиз ёки ўз хоҳиш истагини устун қўйганлар каби муомала қилсангиз, сизлар барча нарсада ютқазасизлар. Энди сизлар, биз каби кўп бўла олмайсизлар саноқда ҳам, худди биздан кучлик бўла олмаганларинг каби." Шунда Амр ибн Ос деди : “Мен умримда бундан жасоратлироқ инсон билан ҳамсуҳбат бўлмаганман”.

Аҳмад ибн Мирвон ал Моликий Ибн Исҳоқ тўпламидан келтириб шундай дейди: “Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари (розияллоҳу анҳум) олдида хеч қандай рақиб, хатто у туя устида бўлса ҳам, дош бера олмас эди. Антокия шаҳрида рим аскарлари мусулмонлар билан жангда мағлубиятга учраганда, румликлар ҳарбий қўмондони Ираклий аскарларини тўплаб: “Холларингга вой бўлсин! Биз курашаётган одамларга бир эътибор беринглар, ахир улар ҳам бизларга ўхшаган оддий одамлар, шундайми?” деган эди, аскарлар: “Ҳа шундай” – дейишди. “Балки сизлар улардан (мусулмонлардан) хар томонлама кўпсизлар” – давом этди қўмондон, “Шундай экан, нега сизлар ютқазаяпсизлар?”. Шунда қўшин орасидан бир гуруҳ қўмондони чиқиб, шундай жавоб берган эди: “ Бунинг сабаби, улар кечалари туришиб ўзларининг илоҳига сиғиниб дуолар қилишади, кундузлари рўза тутишади, ўзаро аҳдларга қаттиқ риоя қилишади, муомала қилишганда фақат яхшиликка чақириб, инсон ёқтирмайдиган ишлардан бир – бирларини қайтаришади ва бу ишларни ўзаро мухокама қилишади. Бу вақтда бизлар вино ичиб, кўнглимизга сиққан ишни қилиб, ўзимизнинг динимизда таъқиқланган ишларни бемалол қиламиз, аҳдлашувларга вафо қилмаймиз, ўғрилик бизда оддий хол, хоҳлаганимизга зулм қиламиз, биз учун ўзимизнинг динимиздаги таъқиқлар бўлса ҳам эътибори қолмаган. Мана шунинг учун улар ғалаба қиладилар” – деди. Шунда бош қўмондон Ираклий “Гапларинг ҳаммаси тўғри” деди. Ха, Ислом мукаммал диндир ва бу нарса асрлар оша ўз исботини топиб келмоқда.

Ўзбекистон Ҳизб ут-Таҳрирининг медиа офиси Зайниддин

01.01.2014й.