Ишончли робита
بسم الله الرحمن الرحيم
(Робита – инсонларни ҳаётда бир-бирига ўзаро боғлаб турувчи омил)
Демократияга асосланган капитализм инсонларни бир-бирларидан айириб ташловчи ёлғизлик тузумидир. Унга эътиқод қилувчи давлатларда инсон ресурси тез суратда пасайиб кетади. Оиладагилар бир-бирларига бегоналашади. Чунки барча алоқалар манфаат асосида бўлгани учун, ундан фойдаси йўқ, деб кўрилган кишилар билан алоқалар узилади. Улар – хоҳ ота-она ёки туғишганлар бўлсин – бир-бирларидан манфаат топмаса узоқлашиб кетаверади. Ҳаёт лаззатларидан имкон қадар кўпроқ тотиб қолишни бахт ёки унга элтувчи нарса, деб таниган демократлар оила ва фарзандларни лаззатдан тўсувчи нарса деб қарайдилар. Шу боис демократияни даъво қилувчи капиталистик давлатларда туғилиш кескин камайиб кетади. Фикримизга далил эса ана шундай давлатларнинг барчасида демография масаласи глобал муаммо даражасига чиққанидир.
Мусулмонлар ҳам ўз ўлкаларига вабодек кириб келаётган ушбу яроқсиз робита ортидаги ёлғизликни бугун яхшигина ҳис этмоқдалар. Аввалда 10-15 фарзанднинг қувноқ даврасида ўзларини бахтиёр ҳис қилган ота-оналарнинг бугунги авлодларига капитализм тушунчалари кириб ўрнашгани натижасида икки гўдакнинг шовқини ҳам малол келадиган бўлиб қолди. Чунки мусулмонларнинг ўз ақидаларини тушунишлари хиралашиб кетгани боис дунё халқларини миллати, ирқи ва тиллари турлича бўлишига қарамай, бир вужудга жамлашга қодир бўлган илоҳий робитадан узилиб қолдилар. Ва устиларидаги яроқсиз тузум мезонлари таъсирида ўзаро алоқаларини манфаат асосида қура бошладилар. Бунинг аччиқ натижалари эса кўз ўнгимизда яққол намоён бўлмоқда. Динидан, ақидасидан бехабар кишиларнинг оиласида аллақачон “сендан менга нима фойда?” сўзини эшитмаган ҳеч ким – на ота-она қолди ва на бошқалар! Айнан шу жумла ёлғизлик саҳросининг поёндозидир! Мусулмонлар ўз устиларидаги бундай жирканч тузумни улоқтириб, ўз Исломини ҳаётларига дастуруламал қилиб қайтариб олмасалар, ёлғизлик саҳросининг сарсоналарига айланишлари муқаррардир.
Ўн уч асрдан зиёд олам гули бўлган Ислом давлати ҳудудидаги миллатлар илоҳий робита таъсирида ҳеч қандай чегараларсиз омонликда яшаганлари ва ўзаро биродар бўлиб кетганликлари тарихдан маълум. Хўш, бу илоҳий дастур қандай қилиб олам кишиларини бир байроқ остида бугунги пароканда оилалардан кўра мустаҳкамроқ қилиб жамлай олган эди? Ва қандай қилиб турли миллатлардан ташкил топган мусулмонларни – керак бўлган пайтда – бир аёлнинг номуси ҳимояси учун бирдек қўзғата олганди?
Ислом ақидаси ақлга асосланган ақидадир. Ақида мусулмонларни барча амалларидан Аллоҳнинг ҳузурида жавоб беришларига аниқ ишонишни талаб этади. Ва барча мусулмонлар бир-бирларидан Охиратда сўралишига ишонадилар. Аллоҳ таоло ҳар бир мусулмонни қўл остидагилардан, давлат раҳбарини фуқаролардан, эркакларни ўз оиласидан – умуман барчани бир-бирларидан сўраладиган, жавобгар бўладиган қилиб қўйган. Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинган ҳадисда, жумладан, шундай дейилади:
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ: الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ فِي بَيْتِ زَوجِهَا وَمَسْؤُولَةًّ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالخَادِمُ رَاعٍ فِي مَالِ سَيِّدِهِ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:
“Расулуллоҳ ﷺнинг “Ҳар бирингиз бошлиқдирсиз ва ҳар бирингиз қўл остидагилари учун масъулдир. Имом бошлиқдир ва қўл остидагилари учун масъулдир. Эркак ўз оиласида бошлиқдир ва қўл остидагилари учун масъулдир. Аёл эрининг уйидан жавобгардир ва қўл остидагилари учун масъулдир. Ходим ўз хожасининг мол-мулкида жавобгар ва қўл остидагилари учун масъулдир. Ҳар бирингиз бошлиқсиз ва ҳар бирингиз қўл остидагилари учун масъулдир”, деяётганларини эшитдим”. Муттафақун алайҳ.
Бундай жавобгарликдан нафақат Охиратда сўраладилар, балки шу дунёда ҳам Ислом давлати раҳбари томонидан шариат асосида назорат қилиб турилади. Бир вақтнинг ўзида давлат раҳбари, яъни Халифани ҳам уммат шариат асосида кузатиб боради. Уммат бу илоҳий робитанинг Оламлар Роббиси тарафидан эканлигига иймон келтирар экан, ўзларини бир вужуднинг ажралмас қисми каби ҳис этадилар. Бундай ишончли робита асосида ўн уч асрдан зиёд яшаган уммат бирор фуқаро тарафидан ёрдам сўралганда барчаси бирдек қўзғолган. Бундай қўзғотувчи куч – илоҳий робита талабидир. Ўн уч аср давомида уммат ушбу оятга сўзсиз ва қатъий итоатда бўлгани боис Аллоҳдан, Росули ﷺдан ва шариат асосида бошқарган амиридан бошқанинг итоатида бўлишдан ҳазар қилганлар:
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِي ٱلۡأَمۡرِ مِنكُمۡۖ فَإِن تَنَٰزَعۡتُمۡ فِي شَيۡءٖ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمۡ تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلًا
– “Эй, иймон келтирганлар! Аллоҳга итоат қилинг, Пайғамбарга ва ўзингиздан бўлган амирларга итоат қилинг. Бирор нарса ҳақида тортишиб қолсангиз, агар Аллоҳ ва охират кунига иймон келтирган бўлсангиз, уни Аллоҳга ва Пайғамбарга қайтаринг. Ана шундай қилиш хайрли ва оқибати яхшидир”. (Нисо:59)
Аллоҳга, Росулига ва амирига итоат туфайли ота-оналар, ака-укалар, опа-сингиллар ва бошқа барча мусулмонлар бир-бирларидан фойда борми ёки йўқми фарқсиз, ўзаро муҳаббат ила алоқада бўлганлар. Қачонки уммат кофирлар тарафидан миллатларга бўлиб ташлангач, устиларидаги раҳбарлар Аллоҳ ва Росули ﷺдан ўзгаларга итоат қилиб заиф робиталарни (миллатчилик, ватанчилик, капиталистик демократия ва ҳоказо) юртимиз кишиларига татбиқ қила бошлади. Вақтлар ўтиб эса бир вужуд бўлган мусулмонлар робитаси чок-чокидан сўкилиб кетди. Натижа ўта аянчли бўлди. Диёримиздаги иймон аҳлининг аксар қисми Ғазо, Шарқий Туркистон ва бошқа ерлардаги биродарларимиз қирғинига ҳамдард бўлолмади. Ҳатто шу миллат ичидан чиққан азизларнинг қатлларига бепарво томошабин бўлиб қолдилар. Ҳаққа чорловчи даъватчилар қаршисига “бисмиллаҳ” дея динга қарши курашувчи мусулмон кўринишидаги кишиларни чиқариб ҳалқни чалғитди. Афсуски, бу ўргимчак тўридек заиф робитанинг манфаат тарозуси оилаларимиз амалларини ўлчайдиган мезонга айланди. Биз мусулмонлар барча амалларимизни ва алоқаларимизни Исломий мустаҳкам мафкура асосидаги ишончли робитага қайтармас эканмиз, ёлғизлик аламларида бу дунёни тарк этиб Охиратимизни ҳам ҳалокатли оқибатига рўбарў бўламиз! Бундан Аллоҳ сақласин!
Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Зайниддин
10.06.2024й
