Россия армиясига ёлланган мингдан ортиқ ўзбекистонликлар рўйхати эълон қилинди
Россия армиясига ёлланган мингдан ортиқ ўзбекистонликлар рўйхати эълон қилинди
بسم الله الرحمن الرحيم
Украина ҳукуматига алоқадор “Хочу жить” (“Мен яшашни хоҳлайман”) лойиҳаси Россия армияси билан шартнома тузиб, Украинага қарши урушда қатнашган 1110 киши ҳақидаги маълумотларни ошкор қилди. Шунингдек, муаллифлар бу рўйхат тўлиқ эмаслигини айтишган.
“Мен яшашни хоҳлайман” лойиҳаси – таслим бўлиб, ҳарбий асирликка тушмоқчи бўлганлар мурожаатларини мувофиқлаштирувчи штаб бўлиб, Украина мудофаа вазирлиги ва бош разведка бошқармаси кўмагида иш олиб боради. У асосан Россия ва Беларус армиясининг ихтиёрий равишда таслим бўлган ҳарбий хизматчилари билан шуғулланади. “Ўзбекистон КХШТ (ОДКБ)даги аъзолигини бекор қилган бўлишига қарамай, бу ҳукуматга ўз фуқароларининг Россия армияси сафларига ёлланишида кўз юмиб туришига халақит қилмаяпти”, – дейди муаллифлар.
1100 кишилик рўйхатга Украинага асирга тушганлар киритилмаган. Улар фақат Россия армияси сафида ҳарбий ҳаракатларда қатнашаётган ёки қатнашган (ҳалок бўлган ёки шартнома муддати якунланган) Ўзбекистон фуқаролари экани айтилган. Маълум қилинишича, рўйхатдагилардан камида 109 нафари вафот этган. Уларнинг ёши 21 дан 62 гача бўлганлиги урғуланган. Хусусан, улардан бири Россия мудофаа вазирлиги билан шартнома тузганидан 8 кун ўтиб ҳалок бўлган.
Россия Марказий Осиё мигрантларини Украина урушига жўнатаётгани овоза бўла бошлагач, Ўзбекистон ҳукумати урушга ёлланганларни 5 йилдан 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланишини маълум қилган эди. Шунга қарамай, 2023 йилдан бери маҳаллий судлар Россия қуролли кучлари сафида урушга борган Ўзбекистон фуқароларига шартли жазо ёки озодликни чеклаш ҳукмини чиқарди. Ҳолбуки, Ўзбекистон ҳукумати Башар Асад қулатилганидан сўнг Суриядаги жиҳодий харакатларда иштирок эткан ёки у ердаги вазиятни ёритган ўзбекистонликларни халқаро қидирувга берди. Бу билан ўзбек режими Аллоҳ йўлида мусулмонларни ҳимоя қилиш учун курашган фуқароларини халқаро қидирувга берган иккиюзламачи Ғарб давлатлари сиёсатига эргашди. Боиси, Америка ва Европа давлатлари Ислом диёрларида бўлиб турган фуқароларини “террорист” деб эълон қилиб, халқаро қидирувга беради…
Шундан келиб чиқиб айта оламизки, Украина урушига тортилаётган ўзбекистонликлар мавжуд халқаро тизимнинг қурбонларидир. Хоссатан, Россияга нон топиш учун бораётган ҳамюртларимиз адолатсиз миграция қонунлари ёрдамида қасддан жиноятчига айлантирилмоқда. Улар олдига қонуний ҳужжат ва пул олиш эвазига урушга бориш ёки узоқ йилларга қамалишни танлаш шарти қўйилмоқда. Россия қамоғидаги қийноқларга сабр қилиб урушга боришдан бош тортган кишилар Ўзбекистонга депорт қилиняпти. Сарф-харажатлар ўзбекистонлик мигрантдан ундириляпти. Қамоқдаги қийноқлар, таҳқирлашлар остида умри ҳазон бўлишини ва яқинларини моддий муҳтожликда қолаётганини хаёл қилиб урушга боришга розилик билдирганлар ҳам бор. Улар оз вақт ўтиб қўл урган хатоларидан пушаймон бўлиб одамлардан ёрдам сўрашяпти. Ноҳақ қамоққа олинаётган ва муттасил қийноққа солинаётган мигрантлар ва урушга мажбуран олиб кетилаётганлар ва уларнинг яқинлари Ўзбекистоннинг барча идораларига мурожаат қилишмоқда. Охирги чора сифатида блогерларга йиғлаб мурожаат қилаётган кишилар ва уларнинг ота-оналари президентга ҳам мурожаат йўллаганлари, бироқ бирор натижа бўлмаётганидан норозилик билдириб келишади.
3 йилдан буён янграб келаётган бундай норозиликлар ортидан жорий йилнинг 28 апрел куни Ўзбекистон расмийлари мигрантлар ҳуқуқлари ҳимояси бўйича йиғилишда қатнашиш учун Россияга жўнаб кетгани омма диққатини ўзига тортди. Ўзбекистон матбуоти бу йиғилиш натижаси сифатида Россия прокуратураси ўзбек мигрантлари ҳуқуқларига риоя этилиши назоратини кучайтириш мажбуриятини олди, дея хабар тарқатди. Ваҳоланки, бу келишув ўзбек мигрантларининг ҳуқуқларини кенгайтириш бўйича қонунлар ишлаб чиқишни кўзда тутмайди. Аксинча, Россиядаги мавжуд қонунларга ўзбекистонликлар қатъий бўйсунишини таъминлаш мажбуриятини расмий Тошкент зиммасига олганини англатади. Зеро, бу учрашув Сергей Лавровнинг рус тили мавқеини ошириш билан боғлиқ Самарқанддаги зардали чиқишлари ортидан амалга ошди. Давлатлар ўртасидаги бундай учрашувларда қабул қилинадиган келишувлар икки давлат идоралари ўртасидаги ҳамкорликни кучайтиради. Бундан эса сиёсий жиҳатдан устун бўлган Россия манфаат кўради. Зотан, Россия ва Ғарб давлатлари билан тузилган шартномаларни ҳимоя қилиш мажбуриятини зиммасига олган ҳукумат ва ғайриисломий тузум амалда бўлар экан, мусулмонларнинг жони хатарда бўлади. Исломий юртларни “ривожланмаган учинчи олам” гуруҳига киритган ҳам, аҳолисини “қора ишчи” номи билан арзон товар сифатида қул бозорида сотаётган ҳам Россия сингари мустамлакачи давлатлар эканлиги кундек равшан бўлиб турибди. Бу тарзда муаммонинг ҳақиқатини ва унинг туб ечимини англаб етиш, уларнинг ҳукмронлигига барҳам берадиган Рошид Халифалик Давлатини тиклаш учун ҳар қачонгидан ҳам тезроқ ҳаракат қилишга ундамоғи зарур. Мусулмонларнинг иродаси ва ҳаракатига боғлиқ бўлган бу иш Аллоҳнинг ёрдами билан тамомига етиб, Ислом билан бошқарувчи бу давлат тикланса, мусулмонларни уларнинг дунё ва охиратига зарар бўлган ишларга ундаш ҳаракатлари тақа-тақ тўхтайди. Бу тўғрида Аллоҳ таоло ваъда бериб шундай дейди:
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا ۚ وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ
– “Аллоҳ сизлардан иймон келтириб, солиҳ амалларни қилганларга уларни ер юзида худди улардан олдин ўтганларни халифа қилганидек халифа қилишни, улар учун Ўзи рози бўлган динни мустаҳкамлашни ва уларнинг хавф-хатарларидан сўнг омонликни бадал қилиб беришни ваъда қилди. Менгагина ибодат қилурлар ва Менга ҳеч нарсани ширк келтирмаслар. Шундан кейин ҳам ким куфр келтирса, бас, ана ўшалар, ўзлари фосиқлардир”. (Нур:55)
Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон Матбуот бўлими аъзоси Абдураҳмон
08.05.2025й
