Ўзбек режимининг P2P-ўтказмаларни “ақлли” мониторинги: халқ чўнтагини рақамли қароқчилик орқали шилишнинг янги босқичи
Ўзбек режимининг P2P-ўтказмаларни “ақлли” мониторинги: халқ чўнтагини рақамли қароқчилик орқали шилишнинг янги босқичи
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
6 апрел куни президент Шавкат Мирзиёевга тақдим этилган презентацияда рақамли таҳлил, сунъий интеллект ва “ақлли” назорат тизими орқали жорий йилда бюджетга қўшимча 30 триллион сўм тушумини таъминлаш вазифаси қўйилди.
Расмийлар буни “самарали солиқ йиғиш” ва “норасмий иқтисодиётга қарши кураш” деб аташмоқда. Бироқ бунинг ортида халқнинг кундалик ҳаётининг ҳар бир сўмигача бўлган ҳаракатини кузатиш, назорат қилиш ва қўшимча юк остига қўйиш механизми яширинмоқда.
Картадан-картага (P2P) ўтказмаларнинг тўлиқ мониторинги, савдо-сотиқ, хизмат кўрсатиш, саноат, қурилиш ва умумий овқатланиш соҳаларидаги барча операцияларнинг рақамли таҳлили, товарларни мажбурий маркировкалаш, юк ташишда ҳужжатсизликни автоматик аниқлаш ва “норасмий бандликни расмийлаштириш” – буларнинг барчаси бир мақсадга қаратилган: фуқароларнинг чўнтагидан янада кўпроқ пулни давлат ҳисобига ўтказиш.
Сўнгги йилларда Ўзбекистон расмий минбарларидан янграётган “рақамли трансформация” ва “яширин иқтисодиётга қарши кураш” шиорлари замирида янги иқтисодий репрессия механизми шаклланаётгани намоён бўлмоқда. Бу сиёсат халқнинг оғир аҳволини янада чуқурлаштиради. Ўзбекистонда миллионлаб фуқаролар камбағаллик чегарасида яшамоқда, иш ҳақлари валютанинг қадрсизланиши ва инфляция олдида эримоқда, нарх-наво кундан-кунга ошмоқда. Ҳукумат эса бу муаммоларни ҳал қилиш ўрнига, “ақлли” назорат орқали янада кўпроқ пул йиғишни режалаштирмоқда. Расмийлар буни “бюджетни тўлдириш” деб гапиришмоқда, лекин бу бюджетнинг катта қисми коррупция, элита лойиҳалари ва хорижий қарзларни қайтаришга сарфланади. Халқ эса очлик ва қашшоқликда қолмоқда. Биз бу ерда капиталистик тузумнинг энг шафқатсиз шаклини кўрамиз: давлат ўзининг фискал иштаҳасини қондириш учун фуқаронинг хусусий ҳаёти ва мулк дахлсизлигини қурбон қилмоқда.
Ҳозирги ўзбек ҳукуматининг рақамли назорат тизими – бу куфр тузумининг ўзини сақлаб қолиш учун қилаётган охирги ҳаракатидир. У халқнинг мулк дахлсизлигини ўғирлаб, уни қашшоқлик занжирига янада маҳкам боғламоқда. Бу – “электрон шилиш” сиёсатидир.
Бошқа тарафдан эса, Мирзиёев 2026 йилни “коррупцияга қарши фавқулодда ҳолат” деб эълон қилганига қарамай, мавжуд тизимнинг ўзи коррупцион эканлиги аҳоли орасида фош бўлмоқда: солиқ идораларида НДСни ноқонуний қайтариш орқали миллиардлаб сўм ўғирланаётгани билан боғлиқ ҳолатлар, “Ўзбекнефтегаз” ва давлат активларини бошқариш агентлигидаги ўғирликлар очиқланмоқда, лекин элита ва юқори мансабдорлар жазосиз қолмоқда. Журналистлар ва блогерлар коррупцияни фош қилгани учун таҳдид ва суд таъқибига дуч келмоқда.
Натижада “коррупцияга қарши фавқулодда ҳолат” деган расмий байроқ остида аслида коррупциянинг ўзи фавқулодда ҳимояга олингандек туюлмоқда. Аҳоли эса бу иккиюзламачиликни кўриб, тобора кўпроқ “бу тузум ўзини ўзи тузата олмайди” деган хулосага келяпти.
Бу фақат айрим “шахслар”нинг ўғирлиги эмас, балки бутун тизимнинг суяк-суягига сингиб кетган, ўзини ўзи ҳимоя қиладиган коррупцион механизм экани аён бўлиб бормоқда.
Ҳозирги ўзбек ҳукумати – ғарб капитализмининг маҳаллий ижрочисидир. У ўзини “мустақил” деб атагани билан, аслида халқ бойлигини фақат элита ва хорижий молия марказлари манфаатига хизмат қилдирмоқда. Сунъий интеллект ва рақамли назорат орқали P2P-операцияларни кузатиш билан эса, фақатгина халқ бўйнига юклаётган солиқларни кўпайтириш эмас, балки фуқароларнинг хусусий мулкини давлат назорати остига олмоқда. Аллоҳ таоло Қуръони Каримда:
﴿وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِل﴾ِ
“…ва бир-бирингизнинг мол-мулкингизни ботил-ноҳақ йўллар билан еманг”, – деб буюрди. Лекин мавжуд тузум ўзининг “солиқ” номли қароқчилигини рақамли технологиялар билан яшириб, халқнинг ҳар бир савдо-сотиғини, ҳар бир ўтказмасини, ҳатто ҳар бир оилавий мол-мулкини ҳисобга олишни мақсад қилмоқда.
Бугунги кунда мусулмонларга иқтисодий ва бошқа барча соҳаларда адолатга эришиш учун фақат битта йўл қолди: куфр ўрнатган режимлар ва улар орқали татбиқ қилинаётган ботил тузумларининг ўрнига Аллоҳнинг Шариатини ҳаётий низом сифатида татбиқ этувчи Рошид Халифалик Давлатини барпо этиш учун ўз аҳлини ҳеч қачон алдамайдиган Ҳизб ут-Таҳрир билан бирга фикрий ва сиёсий курашда ҳамкорлик қилиш. Бу эса, куфрнинг ҳар қандай шакли – хоҳ у амалдаги солиқлар, хоҳ рақамли назорат бўлсин – рад этиш ҳамда Халифалик лойиҳасини ягона ечим сифатида қабул қилиш билан бўлади.
Иззатуллоҳ
12.04.2026й
