بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Мўъминнинг устига келадиган мусибатлар иймонининг салмоғига қараб бўлади

Аллоҳ Таъоло бутун борлиқни ва ундаги инсонларни яратишдан мақсади, ушбу яратган бандалари ва бошқа нарсалар Унгагина ибодат қилишлари, Уни доим зикр қилишлари, бунинг учун Унинг Ўзи кўрсатиб берган йўлдан юришлари кераклигини баён қилди.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ

“Жинлар ва инсонларни фақатгина Менга ибодат қилишлари учун яратдим”. (Зариёт. 56)

وَأَنَّ هَـذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

“Албатта, бу Менинг тўғри йўлимдир. Бас, унга эргашинг. Ва бошқа йўлларга эргашманг. Сизни Унинг йўлидан адаштирмасинлар. Мана шу сизга (Аллоҳ)қилган амрки, шояд тақво қилсангиз”.   (Анъом. 153)

Бу билан ер юзида Ўзи рози бўлган манҳаж асосида хикматлари жорий бўлишини ихтиёр қилди. Инсонлар ушбу иймонга чақирилганларидан кейин, Аллоҳга тоат қилишни бошлашлари табиий эди. Аллоҳ Таъоло ушбу иймон келтираётган, Унга ишонаётган бандаларини иймонини қай даражада мустахкамлигини, чин иймондан ёлғон иймонни, сабрли иймонлидан бетоқат иймонлини, мўъминдан мунофиқни ажратиб, кўрсатиб қўйиш учун, бандаларининг ҳаёти давомида уларни турли мусибатлар, синовлар билан имтихон қилишини баён қилди.

الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ

“(Аллоҳ) сизларни амалда қайси бирингиз яхшироқ эканингизни синаш учун ўлим ва ҳаётни яратгандир”. (Мулк. 2)

Инсон Аллоҳга иймон келтирганидан кейин, ушбу синовлар, имтихонларнинг бирон вақти, ўрни, ёки муддати бўлмайди, балки Аллоҳ Таъоло ушбу бандани ҳар онда, ҳар сонияда турли йўллар билан синаши мумкин. Хоҳ бу синов қийинчилик, мусибат каби нарсалар билан, хоҳ енгилчилик, бойлик ва фаровонлик каби холатлар билан бўлмасин, бунинг фарқи йўқ.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمْوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ* الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا للهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُون

Албата, Биз сизларни бир оз қўрқинч, очлик, мол-мулкга, жонга, меваларга нуқсон етказиш билан синаймиз. Ва сабрлиларга башорат бер. Улар(сабрлилар) (юқоридаги каби)мусибат етганда: «Албатта, биз Аллоҳникимиз ва албатта, биз Унга қайтувчимиз», дейдилар”.   (Бақара. 155 – 157)

Аллоҳга чин иймон келтирган мўъминнинг бу дунёдаги холати шудир. Чунки оламларнинг яратувчиси бўлган Зотга чин қалбдан ишонган хар бир мусулмонга синов келиши аниқдир, зеро бу тўғрида Аллоҳ Таъоло шундай деган:

الم* أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لاَ يُفْتَنُونَ* وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ

Алиф. Лом. Мийм. Одамлар “иймон келтирдик” деганларидан кейин, имтиҳон қилинмай, шундай ташлаб қўйиламан деб ўйлайдиларми? Батаҳқиқ, Биз улардан олдингиларни ҳам имтиҳон қилганмиз. Аллоҳ, албатта, бу билан (иймонида)содиқ бўлганлар ва ёлғончиларни ажратиб олади”.  (Анкабут. 1 – 3)

Мўъминни бу дунёда доимий синовда экани тўғрисида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам қуйидаги сўзларни айтганлар:  

أن النبي- صلى الله عليه وسلم- قال : مثل‏ المؤمن مثل الزرع لا تزال الريح تميله ولا يزال المؤمن يصيبه البلاء، ومثل المنافق كشجرة ‏‏الأرزة‏ ‏لا تهتز حتى تستحصد ، صحيح مسلم

Пайғамбар соллаллоҳалайҳи ва саллам дедилар: “Мўъмин киши худди, унга тинмай шамол келиб, ҳар томонга эгаётган, экилган экинга ўхшайди, мўъмин ҳам шундай, синовлардан холи бўлмайди. Мунофиқ эса, худди эман дарахтига ўхшайди, уни кесиб ташламагунча эгилмайди”. (Саҳиҳ Муслим)

النبي- صلى الله عليه وسلم- قال : … فإن كان في دينه صلبة اشتد بلاؤه ، وإن كان في دينه رقة ابتلى على قدر دينه … الخ رواه الترمذي

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “ …(мўъминнинг)агар динида(яъни иймонида) салобат бўлса, унга бало ва синовлар ҳам қаттиқроқ келади. Агар (мўъминнинг) динида(яъни иймонида) енгиллик бўлса, унга бало синовлар ҳам, иймонига яраша келади”.  (Термизий ривояти. Саҳиҳ)

Мусулмон банда бошига келаётган мусибатларда хикмат борлигини хис қилиши керак. Чунки инсон мусибат ва синовлар билан Роббисини эсидан чиқармай туради. Масалан, ҳар қандай инсон бошига оғир мусибат тушганда энг биринчи айтадиган гапи “Эй Аллоҳ!” бўлади. Аллоҳ бандаларини турли мусибат ва балолар билан синаб туришлигини хикмати ҳам шудир.

Бугунги кунимизга эътибор берадиган бўлсак, дунёнинг қаерига қараманг, мусулмон уммати, хусусан уларнинг ичида соф Исломий ақида маъносини тушуниб қолганлар бошига тушаётган мусибатларни кўриб кўзимизга ёш келмоқда. Юқоридаги оят ва хадислардан, мазкур мусулмон биродарларимиз ва муслима сингилларимизнинг иймонлари шу даражага кўтармоқлари зарур.  

Ушбу оят ва хадислар мусулмонлар бошларига мусибат тушганда тушкунликка тушмасдан, Роббиси кўрсатган йўлдан давом этишлари учун тарғиб ва даъватдир. Мусулмонлар бу синовларга юқоридаги оят ва хадисларни қалбларига жойлаган холларида, ушбу балоларда халос бўлишга интилишлари, ўз ақидалари бўйича ҳаёт кечириш учун харакат қилишлари лозим. Бунинг учун қилишмиз керак бўлган иш – Роббимиз бизга рози бўлган Ислом ақидаси бўйича ҳаётимизни тартиблаштиришни йўлга қўйишимиз керак. Шундагина хозирги вақтдаги тинимсиз тазйиқ ва қийноқлардан холи бўлишимиз мумкин бўлади. Чунки биз иймон келтирган Аллоҳ, бизларни фақатгина Ислом билан яшашимизга рози бўлган.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим

03.05.2014й