بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Бугунги Ислом авлодини бахт ҳақидаги тушунчалари қандай?

Бу мақолани тайёрлашга, вилоят телевидениеларидан бирида ёшлар ўртасида бўлиб ўтган ярим соатлик давра суҳбати туртки бўлди. Кўрсатувга вилоят олийгоҳларидан бирида таҳсил олаётган ўн беш, йигирма нафар талаба, ёш йигит-қизлар таклиф этилган бўлиб, уларнинг бахт ҳақидаги тушунчалари, демакки, бугунги кун ёш авлодининг бахт ҳақидаги тушунчаси қандай эканлиги ҳақида халқда тасаввур уйғотиш мақсад қилинганини тушуниш мумкин. Кўрсатув бошловчиси иштирокчиларга бир неча саволлар билан мурожаат қилди. Жумладан, бахт деганда нимани тушанасиз, деган савол устидаги тортишувлар узоқ давом этсада, бирор мантиқли жавоб чиқмади. Яъни, бахт деганда баъзи ёшлар, шу олийгоҳни тугатиб дипломни қўлга киритишни тушунсалар, яна бирлари дипломни қўлга киритиши билан отаси ваъда қилган машинани қўлга киритишни, яна бошқаси данғиллама уйга эга бўлишни ёки яхши кўрган инсони билан турмуш қуришни бахт деб тушунишини таъкидлашди. Шу ўринда сиз азиз ўқувчиларга ҳам шу савол билан мурожаат қилмоқчимиз. Сиз бахт деганда нимани тушунасиз?

Ҳақиқатда бахт шунга ўхшаш, арзимас, яқинда тугаб адо бўладиган, озгина дунё матосими? Ёки қўлингиздаги диплом деган бир парча қоғозми? Ёки оз фурсатда чириб йўқ бўлиб кетадиган машина номли бир уюм темирми? Ёки отасининг мансаби, обрўси учун танлаган келажак зурриёдингизни давомчиларини тарбия қилувчи ёстиқдошингизми? Ёки чўнтагингиздаги қоғоз саналмиш, сизни мағрурлантираётган пуллар деб биласизми? Ёки йилнинг бир кунини аёллар куни деб, шу кунда ҳурмат қилиб, қолган 364 кунини шаҳар тозалашдан тортиб, токи пахта йиғим теримигача бўлган қора меҳнатни бахт деб биласизми? Аслида БАХТ нима ўзи?

Келинг, шу тушунча ҳақида батафсил фикр юритсак. Ҳаётимиздаги барча моддий- маънавий нарсаларнинг ўз исми, ўз атамаси бўлганидек, бахтнинг ҳам ўз номи, ўзининг воқелиги бор. Бугунги кунда дунёда учта мафкура бўлиб, демократлар ҳамда коммунистлар бахт-саодатни инсоннинг жасади мумкин қадар лаззатланишини тушунадилар. Сизу бизлар эса мусулмонлармиз, бизларнинг дунёқарашимиз ҳам, ҳаётдаги амалларимиз ўлчовлари ҳам, ҳамда бахт ҳақидаги тушунчаларимиз ҳам мусулмонга хос бўлиши керак эмасми? Бахт мусулмон кишини наздида, бутун оламлар Роббиси бўлган Аллоҳ Таъолони хурсанд этиш, унинг розилигидек неъматни қўлга киритиш эмасми?

Ушбу тушунчадан келиб чиқиб яшаган авлодларимиз, ўн икки аср давомида, яъни милодий еттинчи асрдан то ўн саккизинчи асрнинг ўрталарига қадар бутун дунёда дунёқараш, маданият, сақофат ҳамда илм-фан соҳаларида энг олий уммат бўлиб келган бўлса, Ислом Давлати дунёдаги энг буюк ва энг қудратли давлат эди. Ислом уммати шу давр мобайнида бутун дунёда ягона олам гули ва барча миллат-элатлар ичида порлоқ қуёш эди. Бунинг асл сабаби, бахт деган сўзни арзимаган ўткинчи нарса деб санамаганлар, балки ҳаётларининг мазмуни, қолаверса бахтга етишишни ҳаёт-мамот масаласи деб қараганлар. Бахт-саодатнинг асл моҳияти мана шудир.

Лекин биз бу билан инсон туғилганидан токи ўлгунигача ибодатдан бош кўтармаслиги керак, демоқчи эмасмиз, йўқ асло бундай эмас. Кўпчилик мусулмонлар Ислом динини фақат ибодат ва одоб-аҳлоқ дини, деб тушунганлари учун уларнинг бахт ҳақидаги тушунчалари ҳам Исломдан ажралиб қолган. Уларнинг ана шундай хато тушунчалари, яъни Ислом инсон ҳаётига аралашмайди, мазмунидаги тушунчалари туфайли ҳақиқий бахт аслида қандай бўлишини унутиб қўйганлар. Аслида эса, Ислом шундай бир ҳаётий системаки, у бизга бахт-саодат сари тўғри йўлни чизиб беради ва ундан адашиб кетишлигимизни олдини олади. Ислом бизга сиёсат, иқтисод, таълим, ижтимо, медицина ва ўзаро алоқаларимизни жуда чиройли тартибга солиб бергани учун, инсонлар, ва ниҳоят, ҳақиқий бахт нима эканлигини ўзларида ҳис эта бошлайдилар. Биз, мусулмонларнинг бахти Исломдадир, агар бахтингизни ундан бошқа нарсадан излаётган бўлсангиз, сизни, вақтингизни бекорга сарфлашдан огоҳлантирамиз.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Зайниддин

18.03.2015й.