АҚШ-Покистон муносабатлари қайноқ ҳолатда
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
Роя газетаси:
АҚШ-Покистон муносабатлари қайноқ ҳолатда
Ўтган тўрт ўн йиллик давомида, аниқроғи, 1979 йил Совет Иттифоқи Афғонистонга уруш бошлагандан бери, Покистон режими барча имкониятини АҚШ манфаатларини амалга оширишга сарфлаб келди. Бироқ шундай бўлса ҳам, Америка минтақадаги ўз лойиҳасини бажариш учун бу режимдан янада кўпроқ саъй-ҳаракат қилишни талаб қилишдан тўхтамаяпти. Ҳатто бу икки давлат ўртасидаги муносабат хўжайин билан қул ўртасидаги муносабатдан фарқ қилмай қолди. Хўжайин яна ҳам кўпроқ ишлаши учун қулини қамчилашни тўхтатмаяпти… Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ!
2017 йил 9 февралда генерал Жон Николсоннинг АҚШ сенатидаги қуролли кучлар қўмитаси олдида «Покистон билан мураккаблашган муносабатларимизни тўғрилаб олишнинг энг яхши йўли, муносабатларимизни атрофлича қайта кўриб чиқишдир», деган сўзлари ҳам айни АҚШ сиёсати доирасида айтилди. Сўнг у «Покистоннинг Толибонни қўллаб-қувватлаб, афғон ҳукумати позициясини бузаётгани»ни қўшимча қилди. Покистон Америка манфаати йўлида бор кучи билан ҳаракат қилаётган бўлса-да, Николсоннинг бу баёноти президент Дональд Трамп маъмурияти Покистонга нисбатан ғоят қаттиққўл сиёсат қўллаётганини кўрсатиб турибди. Николсон АҚШ мудофаа вазири Жеймс Мэттис ва «Оқ уй» билан қиладиган муҳокамасидаги бирламчи масала ҳам Покистонга оид муносабатлар ҳақида бўлажагини қўшимча қилди. Аммо «Оқ уй» Афғонистон ва Покистонга нисбатан АҚШ стратегияси қандай бўлишини очиқламади.
Вашингтон Покистондан бир неча муҳим вазифаларни талаб қилмоқда. Бу вазифаларнинг бари фақат АҚШ манфаатига ҳизмат қилади. Америка Покистонга тинмай тиқиштириб, сўзсиз бажаришни қаттиқ талаб қилаётган муҳим вазифалардан айримлари қуйидагилардан иборат:
Биринчи, Афғонистон: Совет Иттифоқининг Афғонистонда мағлубиятга учрашида энг асосий омил Покистон бўлган. Босқинчи Совет кучларига қарши жанг қилиш учун покистонлик жангчилар отилиб чиққанлар, Покистон уларни маблағ, қурол-яроқ ва разведка маълумотлари билан қўллаб-қувватлаб, хавфсиз бошпана билан таъминлаб турган. Шундай бўлса-да, Америка Совет Иттифоқини ўзи мағлубиятга учратиб, 1991 йил парчаланишга мажбур қилганини даъво қилиб келади, бу борада Покистоннинг қилган хизмати ва ҳиссасидан атайин кўз юмади! Агар Покистонда хоин ҳукмдорлар бўлмаганда эди, яъни бу хоинлар АҚШни Покистон ерларида учоқлари учун базалар билан таъминлаб, Афғонистондаги барча жосусларини олиб чиқиб кетишмаганда эди (зотан, Афғонистонда ўн мингдан зиёд Марказий Разведка Бошқармаси ходимлари ва ҳарбий экспертлар бўлиб, улар Қобулдаги ҳукуматни амалда идора қилиб туришади), Америка 2001 йил 11-сентябр ҳодисалари ортидан Афғонистонга уруш қилишга қодир бўлмасди. Покистоннинг шунча хизматларига қарамай, Жорж Буш ўзининг қўрқоқ кучлари Толибонни мағлубиятга учратганини завқланиб эълон қилган!
Америка Афғонистондаги босқинчилигига қарши курашаётган мужоҳидларни йўқ қилишга ожизлик қилгач, одатдагидек, яна Покистонга мурожаат қилиб, уни мужоҳидларга қарши курашишга ундади. Покистондаги сиёсий ва ҳарбий муассаса хоинлари ҳам, Парвез Мушаррафдан то Зардорий ва Навоз Шарифгача иккиланиб ўтирмадилар, дарҳол юртнинг ҳарбий, иқтисодий ва разведка потенциалини тўла ишга солиб, улардан мужоҳидларни, айниқса Покистоннинг қабилалар минтақасидаги ҳамда Вазиристондаги мужоҳидларни таъқиб ва қувғин қилишга ва уларга қарши курашишда фойдаланишди. Чунки қабилалар минтақаси ва Вазиристон мужоҳидлар учун АҚШ бошчилигидаги НАТО кучларидан сақловчи хавфсиз бошпана эди. Шунингдек, Америка туллаклик йўлига ўтди ва бор услубни ишга солиб, музокаралар эшигини очди. Ўзининг Қобулдаги ювиндихўр иттифоқчилари билан холис Толибон мужоҳидлари ўртасида музокара ўтказишга ҳаракат қилди.
Иккинчи, Ҳиндистон: АҚШ доим Покистон қудратига панд бериш ва ҳарбий, иқтисодий жиҳатдан заифлаштириш, босиб олинган Кашмирдан воз кечишга ундаш каби услубларни Ҳиндистон учун қўллади, Ҳиндистонни Британия малайлигидан ўзига мойил қилиш учун шу ишларини унга кўз-кўз қилди. Покистон Ислом ва мусулмонларнинг ашаддий душмани Американинг «терроризм»га қарши курашига ўзининг ҳамма имконият ва ресурсларини ишга солаётган бир пайтда, Ҳиндистон ўзининг стратегик ядровий қуролларини ривожлантирди. Бир вақтнинг ўзида, Америка ҳам Покистонга қарши санкция кетидан санкция қўллашга киришди. Покистоннинг бор йўқ «айб»и стратегик душмани бўлган Ҳиндистон олдида ўзининг ҳарбий кучларини намойишкорона юргизаётгани бўлди, холос. Ўтган йили АҚШнинг Покистонга «Ғ-16» қирувчи учоғини сотмасликка оид қарори ҳам айни санкциялардан бири бўлди. Бу борада илгари икки давлат ўртасида 699 миллион доллар қийматида битим тузилган эди. Ҳиндистон ўз иқтисодини кучайтириб, инфраструктурасини мустаҳкамлаб, Бангалор каби йирик шаҳарларида янги қурилишлар олиб бориб, йирик саноатлашган давлатлар (BRIKC) сафидан жой олаётган бир пайтда, Покистон Қабилалар минтақасидаги ҳарбий амалиётларга улкан маблағ сарфлаш билан иқтисодини заифлаштирмоқда. Ҳатто юртда одамлар хонадонларида, заводларда электр узилиши ҳоллари бўлиб, иш соатларидан ҳам кўп вақтда ток берилмай қолмоқда. Оқибатда тўқимачилик корхонаси каби йирик завод-фабрикаларда иш тўхтаб қолмоқда… Қишлоқ хўжалик далалари саҳрога айланмоқда…
Учинчи, терроризмга қарши кураш: 1947 йилда минтақада ҳукмрон бўлган Британия Покистонни Ҳиндистондан ажратиб, давлат сифатида таъсис этгач, Покистон аҳли миясига давлатлари исломий давлат, дея қуйилди, кимда-ким Ислом соясида яшашни истаса, Покистонга ҳижрат қилишга тарғиб қилинди. Кейин АҚШ етакчилигидаги Ғарб Исломни ўзига стратегик душман қилиб олгач эса, Покистон ҳукмдорларига юрт аҳлини диндан чиқариш ва динни фақат масжидларга ва ибодат маросимларига чеклаш вазифаси топширилди. Хусусан, уларни АҚШ бошчилигидаги НАТО кучларининг Афғонистондаги босқинчилигига қарши жиҳод қилиш тушунчаларидан узоқлаштириш керак бўлди. Шунинг учун ҳам Покистон режими 11-сентябр ҳодисаларидан бери Афғонистондаги Ғарб босқинчилиги қаршисида курашаётган юртдаги барча мужоҳид ва жангариларга қарши хавфсизлик кампаниясини олиб бормоқда, минглаб мужоҳидларни қамоққа тиқмоқда, минглаб инсонни жисмонан йўқ қилмоқда, яна минглаб инсонни ўғирлаб кетиб, «йўқолганлар масаласи», дейилган нарса орқали изсиз йўқ қилиб юбормоқда… Режим таъқиби ва нишонидан партиялар ва фаоллар ҳам омон қолмади. Айниқса, Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифаликни барпо этиш учун фаолият қилаётган инсонлардан ўнлабини қамоққа олди, бир нечтасини, жумладан, Ҳизб ут-Таҳрирнинг Покистондаги расмий нотиғи Навид Баттни ўғирлаб кетиб, кўздан ғойиб қилди.
Покистонлик ҳукмдорлар бор кучларини аямай, Американи дўст тутаётган ва бу билан Аллоҳ, Росули ва мўминларга улкан хиёнат қилаётган бўлсалар-да, бироқ Америка улардан янада кўпроқ нарсани талаб қилишни тўхтатмаяпти. Бундай ҳукмдорларга Аллоҳ Таолонинг,
وَلَن تَرْضَىٰ عَنكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ
«Яҳудий ва насронийлар уларнинг динига кирмагунингизча ҳаргиз сизлардан рози бўлмайди» [Бақара 120]
деган каломи тўғри келади.
Агар бу рувайбизалар ақлларини ишлатганларида эди, ҳақиқатни тушунардилар. Ҳақиқат шуки, Америка бугун иқтисодий, ҳарбий, сиёсий ва ҳазорий жиҳатдан заиф аҳволда, ҳозирда у шу ҳукмдорларнинг қўрқоқлигидан, нодонлигидан фойдаланмоқда, агар улар Америкага итоатсизликни бошлагудек бўлсалар, ҳеч қандай восита билан ҳам бу давлат уларни ўзига бўйсунишга мажбурлай олмасди… Хусусан, бу ҳукмдорлар агар етакчиликларини ҳақиқий сиёсатчилар қўлига, яъни фуқаҳо, муфаккир, холис сиёсатчилар ва буюк лойиҳа (Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифалик лойиҳаси) соҳиблари бўлган Ҳизб ут-Таҳрир ёшлари қўлига топширсалар, АҚШнинг қўлидан ҳеч нарса келмасди. Ҳеч бўлмаса, улар биз билан Америка ўртасини холи қўйсалар, агар Аллоҳ бу давлат устидан бизни ғолиб қилса, улар ҳам баъзи шарафга эга бўлардилар ва бу ишлари Аллоҳ Субҳанаҳу ҳузурида уларга шафоат бўлган бўлар эди.
Роя газетасидан олинди
