بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Аёл кишининг аёл кишига авратини миқдори?

Савол: Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ.

Илтимос, аёл кишига нисбатан аёл киши авратининг миқдори шаръий далил билан ҳамда бу масала тўлиқ қилиб келтирилса, аёл кишини аврати киндик билан тиззани ораси, дейдиган кишиларга ҳамда ўша аврат аёл кишининг ўз маҳрамларига бўлган аврати каби зеб-зийнат тақиладиган ўринлар, дейдиган кишиларга далилларни хулосалари жиҳати баён қилиб берилса.

Жавоб: ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ.

Аёл кишининг аёл кишига нисбатан авратига тўхталсак, бу ҳақда иккита фиқҳий рай бўлиб, иккаласининг ҳам далил келтириш жиҳати мавжуд:

Биринчиси: аёл кишининг аёл кишига нисбатан аврати бу – эркак кишининг эркак кишига нисбатан бўлган авратига ўхшайди, яъни киндик билан тиззани оралиғидир, дейишади айрим фуқаҳолар.

Иккинчиси: аёл кишини аёл кишига нисбатан аврати эса бутун танасидир фақат аёл киши одатда зеб-зийнат тақиб, безанадиган ўринлар бундан мустасно, яъни бош мустасно, чунки у тож тақиладиган жой, юз – сурма суриладиган жой, бўйин билан кўкрак эса маржон (мўнчоқ) тақиладиган жой, қулоқ – зирак (исирға) тақиладиган жой, билак – думлуж (тирсакдан юқорига тақиладиган билакузук) тақиладиган жой, соид (тирсакдан қўлгача бўлган жой) – билакузук тақиладиган жой, қўл – узук тақиладиган жой, болдир – халхол (аёллар оёқларига тақадиган безак ҳалқа) тақиладиган жой, қадам (оёқ) – бўяладиган жойдир.

Булардан бошқаси, яъни аёл кишининг одатдаги зийнатланадиган ўринлардан ташқариси эса аёл кишига авратдир. Яъни у фақат киндик билан тизза оралиғи эмас…

Бунга далил Аллоҳ Таолонинг мана бу қавлидир:

وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُوْلِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء

Улар зеб-зийнатларини кўрсатмасинлар, магар эрларига ё оталарига ё эрларининг оталарига ё ўғилларига ё эрларининг ўғилларига ё ўзларининг оға-иниларига ё оға-иниларининг ўғилларига ё опа-сингилларининг ўғилларига ё ўзлари (каби) аёлларга ё қўл остиларидаги чўриларга ё (аёллардан) беҳожат бўлган (яъни жуда кексайиб қолган ёки ақлсиз-девона) эркак хизматкор-қулларга ё аёлларнинг авратларидан хабардор бўлмаган гўдакларгагина (кўрсатишлари жоиздир). [24:31]

Демакки, мана кишиларни барчаси маҳрами бўлган аёл кишини сочи, бўйни, думлуж тақиладиган жойга, халхол тақиладиган жойга, маржон тақиладиган жойга ва булардан ташқари, зийнат ўрни деган нарсага тўғри келадиган аъзоларга қарашлари жоиздир.

Чунки Аллоҳ Таоло айтаяптики:

وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ

Улар зеб-зийнатларини (яъни зеб-зийнатларини жойини) кўрсатмасинлар.

Оятда маҳрам қилингани каби аёллар ҳам зикр қилинди. Демак, аёллар бир бирларининг зеб-зийнат тақиладиган жойларига қарашлари жоиздир. Аммо зеб-зийнат тақиладиган жойлардан бошқаси эса аёл кишига бошқа аёлнинг олдида аврат бўлиб қолаверади.

Далилга кўра бизнинг наздимиздаги рожиҳ (кучлироқ далил) мана шу. Биз рожиҳини айтияпмиз, чунки аёл кишининг бошқа аёл кишига нисабатан аврати худди эркак кишининг эркак кишига нисабатан бўлган аврати, киндик билан тизза оралиғи қилиб белгилайдиган кишилар ҳам бор.

Биродарингиз Ато ибн Халил Абу ар-Рашта

13 ражаб 1434ҳ

23 май 2013м