Демократия ҳаққини талаб қилишми?

بسم الله الرحمن الرحيم

“Ҳаққимизни талаб қилсак, дарров оғзимизни ёпишга ҳаракат қилишади. Қани демократия?!”, “Ахир демократик давлатда яшаяпмиз-ку, нега ҳаққимизни талаб қилолмаймиз?!”

Бу каби ҳайқириқларни маҳаллий муаммоларни ёритаётган ижтимоий тармоқларда кўп кузатамиз. Бунинг натижаси ўлароқ, кузатувчилар орасида: “Демократия – бу ҳаққини талаб қилиш дегани. Қайси мамлакатда халқ ўз ҳаққини талаб қила олса, демак, у жойда демократия бор“, – деган тасаввурни пайдо қилгани ҳам рост.          Аслида ҳам шундайми ёки халқимизга демократия тушунчасини тиқиштириш учун атайлаб шундай ёритилмоқдами?

Қуйида шунга жавоб берамиз.

Демократия тушунчаси “динни ҳаётдан ажратиш керак” деган фикрдан келиб чиққан. Бу фикрга кўра, дин ҳаётдан ажратилгач, ҳаёт учун зарурат бўлган қонун диндан олинмайди, балки қонунни инсонлар ўз ақлидан келиб чиқиб қўяди. Бундан эса, инсон қонунни ўзи учун ўзи чиқаради деган тушунча келиб чиқди. Демократия мана шу тушунчанинг маҳсули бўлиб, халқ ўзини ўзи бошқаради деган маънони билдиради. Бошқача қилиб айтганда, халқ тузумни ўзи ишлаб чиқиб, уни ҳаётига давлат воситасида татбиқ қилади. Демак, демократиянинг мазмун-моҳияти халқ қонунни ўзи учун ўзи ишлаб чиқиб, ўзига ўзи татбиқ қилади деганидир, ҳаққини талаб қилиш дегани эмас. Фақат бир ўринда, яъни бир киши иймонидан келиб чиқиб, давлатни Қуръон ва Суннатдан олинган қонунлар билан бошқараман деб айтса, халқ эса “қонунни ўзимиз ишлаб чиқамиз, диндан олмайсан” деса, ёки “муаммомизни дин билан эмас, инсон чиқарган қонун билан ҳал қиласан“ деса, мана шу ўринда халқ ўз ҳаққини демократик қараш бўйича талаб қилган бўлади. Шунинг учун ҳозирги кунда бир мусулмон: “Ҳаётимга фақат Ислом қонунлари татбиқ қилиниши керак”, – деса, буни “демократия” эмас, балки “экстремизм”, “радикализм” дейилади.

Инсон ҳуқуқларига ва эркинликлар масаласига келсак, бу демократия тушунчасидан бошқа алоҳида тушунча бўлиб, у ҳам “динни ҳаётдан ажратиш керак” деган фикрдан келиб чиққан. Динда қилиш ёки қилмаслик чегаралари борлиги учун, уни ҳаётдан ажратилгач, ўз-ўзидан қилиш ёки қилмасликда чегара йўқолади. Натижада инсон қилиш-қилмасликда мутлақ эркин бўлади – хоҳлаганини қилади, хоҳламаганини қилмайди. Шунинг учун бугунги кунда жинсий майлни қондириш эркин қўйилаётган Ғарб жамиятида бир жинслилар алоқаси, инсонни ҳайвон билан алоқаси оддий ҳолатга айланди.

Инсон қонунни ўзи учун ўзи чиқаради деган тушунчадан демократик бошқарув низоми келиб чиқди. Мана шу сабабли бошқарувда татбиқ қилинаётган демократия низоми мусулмонларни Исломий ҳақ-ҳуқуқларидан маҳрум қилиб, динсизлаштириш томон етакламоқда. Иқтисодда татбиқ қилинаётган капиталистик низом эса, шахсга хоҳлаган мулкига ҳохлагандек эгалик қилиш ҳуқуқини бериб, бир гуруҳ очкўз шахслар омма-халқ мулкига эгалик қилиб, қонини сўриб ётишини кафолатламоқда.

Демак, “ҳаққини талаб қилиш демократиядир“ деяётганлар мусулмонларга атайлаб бузуқ демократия тушунчасини тиқиштирмоқчи. Бундан мақсад, кофир мустамлакачи давлатлар Ислом уммати устидаги ҳукмронлигининг давомийлигини таъминлайдиган, мусулмонларнинг бугунги аянчли ҳаётининг сабабчиси бўлган капиталистик демократия низомини Умматни рози қилган ҳолда татбиқ қилишга эришишдир. Шунингдек, Ислом умматини кофир мустамлакачи давлатлар исканжасидан халос қиладиган Рошид Халифалик давлатини тиклаш учун ҳаракатга келмайдиган умидсиз умматга айлантиришдир.

Мусулмон халқимиз аниқ билиши керакки, уларнинг бошига тушган ҳозирги сиёсий-иқтисодий, ижтимоий муаммоларнинг барчасининг асл сабабчиси, биринчи ўринда, мана шу Ғарбнинг капиталистик демократиясидир. Жамиятда чуқур илдиз отган коррупция, порахўрлик, таниш-билишчилик каби иллатлардан қутулишнинг бирдан-бир йўли – уларнинг асл сабабчиси бўлмиш мана шу бузуқ демократик қонунлардан бутунлай воз кечиш ва Аллоҳнинг дини – адолатли Ислом қонунларига қайтишдир. Аллоҳ таоло айтади:

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَٰكِن كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ 

“Агар у шаҳарларнинг (жойнинг) аҳли иймон келтириб, тақво қилганларида эди, албатта, Биз уларга осмону ердан баракот (дарвозаларини) очиб қўйган бўлур эдик. Лекин улар (пайғамбарларимизни) ёлғончи қилдилар, бас, уларни ўзлари қилган гуноҳлари сабабли ушладик”.   (Аъроф:96)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон Матбуот бўлими аъзоси Иззатуллоҳ

29.04.2025й