Дўст қиёфасидаги душман

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Франциянинг Ўзбекистондаги янги элчиси Валид Фуке 2025 йил 27 август куни лавозимига киришди. Бу ҳақда Франция элчихонаси матбуот хизмати хабар берди.

Валид Фуке (Walid Fouque) – моҳир дипломат, иккинчи даражали давлат хизматчиси, Париж Сиёсий тадқиқотлар институтида давлат бошқаруви бўйича диплом олганидан сўнг Франция Ташқи ишлар вазирлигининг Стратегик масалалар, хавфсизлик ва қуролсизланиш бошқармасида хизматини бошлаган. Кейинчалик у Франциянинг Пекиндаги элчихонасида сиёсий маслаҳатчи, сўнг Нью-Йоркдаги БМТда Франциянинг Доимий вакиллигида фаолият юритган.  2019-2020 йилларда Марказий аппаратнинг Осиё ва Океания бошқармаси таркибида Шарқий Осиё бўйича директор лавозимини эгаллаган, 2020-2025 йилларда эса, Франция президенти маъмуриятида давлат раҳбарининг Осиё, Океания ва Америка масалалари бўйича маслаҳатчиси сифатида ишлаган.

2011 йилда Trajectoires нашрига берган интервьюсида у ўзининг ногиронлиги ҳақида сўз юритган. Унинг таъкидлашича, нейропатия туфайли аравада ҳаракатланиш зарурати касбий фаолиятига тўсқинлик қилмаган.

1. Француз тили ва таълим:

Тошкентда Франция Альянси (Alliance Française) фаолият юритади, у француз тили курслари, маданий тадбирлар ташкил этади. Ўзбекистон талабалари Eiffel стипендияси ёки Erasmus+ доирасида Франция университетларида ўқиш имконига эга. Француз лицейи ва халқаро таълим муассасалари Тошкентда ўз фаолиятини кучайтира бошлади.

2. Маданий тадбирлар:

Французча олийжаноблик маданий меросини ёйиш, француз кино ҳафталиклари, китоб ярмаркалари ва мусиқий фестиваллар мунтазам ўтказилади. Француз рассомлари ва меъморлари билан кўргазмалар ташкил этилиб, маданий алоқалар кучайтирилади.

Шунингдек, Франция элиталар билан ишлашда ҳам анъанавий “юмшоқ дипломатия”дан фойдаланади. Талабаларни Франция университетларига жалб этиш, икки давлат парламентарийлари ва сиёсий доиралари ўртасида мулоқот ташкил қилиш, француз маданияти ва тафаккурини тарғиб этиш – бунинг асосий йўналишлари. Парижнинг мақсади – келгусида қарор қабул қиладиган ўзбек элитаси ичида Францияга мойил авлодни шакллантириш.

Валид Фукенинг халққа ўзбек тилида қилган мурожаати айнан Франциянинг “юмшоқ куч” дипломатиясининг жонли ифодаси бўлди:

“Азиз ўзбек дўстларим, бугун Франциянинг янги тайинланган элчиси сифатида сизга мурожаат қилиш мен учун катта шараф. Авваламбор, минг йиллик маданияти ва меҳмондўстлиги билан машҳур мамлакатингизда ушбу фаолиятимни бошлаётганимдан хурсандлигимни изҳор этмоқчиман. Ўзаро муносабатларимиз президент Макроннинг Самарқандга ташрифи ва жорий йилнинг март ойида жаноб президент Шавкат Мирзиёевнинг Парижга амалга оширган давлат ташрифи натижасида ўрнатилган стратегик шериклигимиз билан хамкорлик жадал суратда давом этмоқда. Мамлакатларимиз ўртасидаги тарихий яқинлашувга кўмаклашиш учун сиз билан ҳамкорлик қилиш учун бор кучимни ишга соламан. Қандай қилиб? Биринчидан, сизни Франция билан лойиҳаларни ишлаб чиқишга чорлайман. Биз Ўзбекистоннинг улкан салоҳиятига ишонамиз ва сиз билан ёнма-ён бўлишни хохлаймиз. Кейин эса, сизни Францияга ташриф буюришга таклиф қиламан. Саёҳатингиз давомида унинг маданияти билан танишасиз ва талабалар учун дунёдаги энг яхши университетларга эга мамлакатни танлаш имкониятига эга бўласиз. Ниҳоят, Франция билан танишиш истагингизни қондириш учун сизни ҳозирнинг ўзидаёқ Тошкент ва Самарқанддаги француз альянсларига ва тез орада ўзбек-француз университети ва ўзбек-француз маданият марказига таклиф қиламиз. Барчаларингизни кутиб қоламиз. Ўз навбатида эса, мен сиз билан учрашишни интиқлик билан кутаман. Келгуси ойларда мен Франция ва Ўзбекистонни боғловчи дўстлик ришталарини сизлар билан бирга мустаҳкамлаш ва умумий келажак қуриш мақсадида барча ҳудудларга ташриф буюраман. Катта раҳмат”.

Демак, Россия, Хитой ва Америкадан фарқли равишда, Франция ўз геосиёсий таъсирини маданий майдон орқали кенгайтиради, маданий таъсир ёрдамида сиёсий нуфузини сақлашга интилади ҳамда ўзини Европа Иттифоқининг “маданий элчиси” сифатида намоён қилади.

Франциядаги ички воқеаларни кузатиб бораётган киши, ўзини бой маданий меросга эга “супердержава” деб биладиган бу давлатнинг асл башарасиини кўради. 2004 йилда Франция Европада биринчи бўлиб мактабларда ҳижобни тақиқлади. Бироқ француз маданияти “юксак маърифат” дея ЛГБТ тарғиботи ва турли турдаги жинсий эркинликни кенг ёяди. 2020 йилда Макрон ҳукумати янги қонун қабул қилди. Унга кўра масжидлар, диний мактаблар қаттиқ назоратга олинди.

Сиёсий майдонда ҳам исломофобия кучаймоқда. Масалан, сиёсатчи Эрик Земмур миграцияга қарши кескин чиқишлари билан машҳур. Шу билан бирга, Францияда ҳалол маҳсулотларга қарши чекловлар жорий этилмоқда. Кимки чўчқа гўштини ейишдан тийилса, у “ислом экстремисти” деб эълон қилинади. Айни пайтда, яҳудий жамоаси ўз диний меъёрларига амал қилиб, чўчқа гўштидан воз кечса, ҳеч қандай танқид ёки тақиққа учрамайди. Шунинг ўзиёқ Франциянинг асосий кураши айнан Исломга қаратилганини кўрсатади. Франция бу сиёсат орқали Европа ва Ғарбда “Исломга қарши локомотив” бўлишга интилаётгани кузатилади.

Франция президенти Макрон:

“Ислом бугун бутун дунёда инқироз ичида. Биз Францияда исломий сепаратизмга қарши курашамиз”.

“Франция ҳеч қачон шариат қонунларига бўйин эгмайди. Биз республика қоидаларини ҳимоя қиламиз”.

Ички ишлар вазири Жерар Дарманен: “Кўп масжидларда радикал ислом ғоялари тарқалмоқда. Биз уларни ёпамиз”.

Собиқ таълим вазири Жан-Мишель Бланкер:

“Мактабларда ҳижоб тақиш Франция қоидаларига зид. Бу аёлларнинг эркинлигига қарши ҳаракат”.

Ташқи сиёсатда эса, Франция Шарқий Ўрта Ерда (Ливан, Сурия) ва Африкада (Саҳел минтақаси, Мали) каби исломий юртлардаги геноцид ва ҳарбий аралашувларини “терроризмга қарши кураш” деб ниқоблаб келмоқда.

Франция Марказий Осиё давлатлари, хусусан, Ўзбекистонга нисбатан ўзини “яхши дўст” сифатида кўрсатишга ҳаракат қилса-да,

табассум ва илиқ нутқлар ортида Ислом ва мусулмонларга нисбатан нафрат ва геосиёсий таъсир ўтказиш истаги яширинган.

У секуляризм ҳимоячиси сифатида Исломнинг ҳар бир кўринишига жамият учун “хавф” сифатида қарамоқда. Франция ўтмишда ҳам, ҳозир ҳам мустамлакачи давлатдир. У ҳеч қачон мусулмонларнинг дўсти бўлмаган ва бўлмайди ҳам. Шундай экан, Ўзбекистон мусулмонлари французларнинг кирдикорларини фош қилмоғи ва уларнинг режаларига қарши курашмоғи лозим. Мустамлакачи кучларнинг бири сифатидаги Франциянинг маърифий-сақофий, сиёсий ва иқтисодий ҳужумларига бутунлай чек қўйиш эса, фақатгина Ислом асосида тикланажак Рошид Халифалик давлати билан бўлади. Расулуллоҳ ﷺ дедилар: “Имом (яъни Халифа) қалқондир. Унинг ортида туриб жанг қилинади ва у билан ҳимояланилади”.

Иззатуллоҳ

03.09.2025й 

+1

0