“Зиндон хотиралари” туркумидан

Эртакларга ишонасанми?

بسم الله الرحمن الرحيم

Исломни саҳобалар каби тушуниш ердан кўтарилгач, асрлар ўтиб мусулмонларнинг аҳволи ғарб кишилари кепатасига кириб кетди.

Бугунга келиб ҳалол ва ҳаром нари бўлиб, ўрнини фойда ва зарар деган ўлчов эгаллади. Аввалда иймон аҳли ҳалолни қилиб, ҳаромни тарк этган бўлсалар, бугунгиларнинг аксари фойда кетидан чопиб, зарардан ўтдан қочгандек қочмоқдалар. Ҳатто оламга Исломни тузум сифатида қайтишини имконсиз, деб билдилар. Дин жаҳолат ботқоғига ботган инсониятни саодатли ҳаётга етказа оладиган ягона ечим эканини англамай қўйдилар. Атрофларида Исломни ҳаётга қайтиши учун ҳаракат қилаётган даъватчиларга ўша моддий ўлчовдан туриб: Сизларни ўлдириб, қамаб ташлаяпти-ку? Дунёда топган молларингиздан, тижоратларингиздан, оилангиздан маҳрум бўляпсизлар-ку, каби саволлар бердилар. Аммо улар Росулуллоҳ ﷺ ва асҳоблари ҳам бу йўлда машаққат чекканларини эсламадилар. Бугунги даъватчилар рўбарў келган қийноқ ва қатллар аввалгилар дуч келган нарсалар экани ҳақида фикрламадилар. Солиштириб ҳам кўрмадилар. Ва МХХ олиб кетган қўшнисига, оила аъзосига, қариндошига беэътибор бўлдилар. Қамоқларда қатл қилинган, қийноқларга солинган диндошлари ҳақида сукутда бўлдилар. Сўзлаганлари ҳам “жим юриб, намозини ўқиб, рўзасини тутиб юравермади-да” деган сўзни айтиб, гўё дин фақат шулардан иборатдек қарадилар.

Аммо зоналардаги ходимлар орасида 20 йиллардан бери қамоқда умри ўтаётган, оғир калтак ва турли қийноқларга рўбарў бўлса-да, ўз ғояларида мустаҳкам турган даъват аҳлига ҳайрат ва ачиниш билан қараганлари бўлди. Лекин нима сабабдан бу йўлга кирганлари хусусида турли фикрда бўлдилар. Айрим ходимлар “буларга тепадагилари катта пул ваъда қилган” деса, бошқаси “давлат курсиларига интилган” деган фикрда бўлдилар. Бу фикрларини тасдиқлаш мақсадида зулм тегирмонларидан тирик чиққан собитларни кабинетларига чорлаб суҳбатлашарди.

Сиз азиз ўқувчига шундай суҳбатлардан бирини хикоя қилиш мақсадида яқин тарихга, яъни золим Каримов зиндонларидан бирига “сайр” қиламиз. Бу суҳбат 2007 йил Навоий вилоятидаги 64/46 сонли зонада, тезкор бўлим капитани кабинетида бўлганди. Танада на ўтиришга, на ётишга яроқли жой қолмаган. Калтакдан кўкариб кетган баданни сийпалаб кабинет эшигига яқин келгач, қандайдир қушхонага келтирилган жонивор ҳолига тушиб, бир титроқ келди. Аллоҳдан доимо шаҳидликни тилаб ўрганган тиллар ўз одатига тескари ишлаб кетди: Эй Роббим, менга раҳм қил, манави жаллод хонасида яна итдек калтакланиб, кийимларимни намозга яроқсиз ҳолга келтиришидан паноҳ бер! Ўзингга аён, бу вақтда кийимларни ювишга имкон йўқ. Танамда буларнинг калтагига ярарлик соғ жой қолмади. Офият бер! Мен ожиз бандангни золим тегирмонига ташлама! Гуноҳларим каффоратини мана шу золим таёқларигагина боғлиқ қилмай раҳматингни зиёда қил! Титраётган юрагимга ғайбингдан қувват бер! Пастлар ҳузурида ҳайбатимни юксак қил! Мен ўзимни Сенга омонат қилдим. “Ҳасбияллоҳу ванеъмал вакил” дегач хотиржамлик ҳис этган Иброҳим алайҳиссалом қалбидаги сокинликдан бир улуш ато эт, деб улгургач, кабинет эшигини аста қоқдим. Жавоб бўлмади. Яна бир бор тақиллатдим. Жимлик. Бирдан қувониб кетдим. “Келсам йўқ экансиз” деб қутуламан дея энди ортга бир қадам ташлашим билан ичкаридан “кир” деган “ўлим хабари” эшитилди. Кирдим. Капитанда кечаги жаллод қиёфаси йўқдек эди. Нималарнидир дафтарга ёзиб бўлгач, бироз табассум билан бурчакдаги стулга ишора қилиб “ўтир” деди. “Мени ўтиришга яроқсиз қилиб ташлашган, тик туриш қулайроқ” дедим.

Менинг бу ҳолатга келишимга сабабчи ўзи бўлгани учунми ёки шу кабинетида кўз олдимда икки биродарим шаҳид қилинганини эсладими, билмадим, у бироз афтини буриштириб: Айб ўзингда, бир оғиз “тушундим” десанг олам гулистон эди, мен уришдан, сен эса калтакдан қутулардинг, деди.

Мен унинг гапидан сездимки, Аллоҳга қилган дуоларим ижобат бўлибди, демак, бугун кабинетдан ўз оёғим билан чиқаман. Титроқ сал босилди. Ёв қочса жонланадиган ботирдек тилларим ҳам равон айлана бошлади. Қизиқ! Золимлар зулм қилмаса туппа-тузук одамга айланади-я! Агар устига-устак юмшоқ муомала қилса, эски улфатларга хос ҳазиллар қилгинг келиб кетадими-ей… Ичимдан ўтган шу ўйни капитанга айтиб ҳам юборувдим, анча юмшаб, кулиб ҳам қўйди. Ва: Бизларгаям зарурмиди санларни савалаш деб, узрнамо қилиб кўрсаткич бармоғида тўридаги портретга ишора қилиб ҳам қўйди. Кейин самимий ҳолда ичидаги ўртаётган саволни берди:

– Ростдан, ўзим учун қизиқяпман, шунақа машаққатларингга арзигулик тўлашадими?

Мен, аллақачон ўзимга келганим учун жавобига кинояли ҳазил билан ёндашдим:

– Шунақа, арзийдиган тўлашади.

– Сенинг ўрнингда бўлганимда миллион кўкидан тўлашсаям тошингни тер, деган бўлардим.

– Мен ҳам.

У бироз ажабланиб яна сўроққа тутди.

– Ундан кўпини биров беролмаса керак, эркакча айтовур қанча тўлашади.

– Ваъда қилганларини бир паллага қўйиб, иккинчисига дунё ва ундаги нарсаларни қўйса, унга асло баравар бўлолмайди, – деганимдан кейин киноямни тушунди ва:

– Ишонасанми шунақа эртакка? – деди. Мен эса:

– Гўдаклигимдан шунақа “эртак”ни аллага қўшиб айтишган, – деганимда, капитанда қандайдир ажиб бир таърифлаб бўлмас табассум сезилди.

Суҳбатимизни бевақт кириб келган бошлиқ ўринбосари бузди. Ундан чўчидими билмадим, капитаннинг юзида кечаги золим қиёфаси пайдо бўлди. Ва қўпол оҳангда: Менга деса ўлиб кетмайсанми, деб менга кабинетидан чиқишни буюрди…

Қани энди, фойда кетидан қувадиганлар ҳақиқий фойда ва бахт келтирадиган “тижорат”ни тушунишса!

 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَىٰ تِجَارَةٍ تُنجِيكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ  تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ۚ ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

– “Эй мўминлар, сизларга аламли азобдан нажот берадиган бир “тижорат”ни кўрсатайми? (Ўша “тижорат” мана будир) – Аллоҳ ва Унинг пайғамбарига иймон келтирурсизлар ва Аллоҳ йўлида мол ва жонларингиз билан жиҳод қилурсизлар. Мана шу агар билсангизлар ўзларингиз учун энг яхши(иш)дир. (Агар шундай қилсангизлар, Аллоҳ) сизларнинг гуноҳларингизни мағфират қилур ҳамда сизларни остидан дарёлар оқиб турадиган жаннатларга ва абадий жаннатлардаги покиза масканларга киритур. Бу эса улуғ бахтдир”.  (Саф:10-12)   

(Оғир қийноқда қатл қилинган икки шаҳиднинг тирик қолган учинчиси хотирасидан)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Зайниддин

23.10.2022й