Матбуот баёноти

Фалокат ва мусибатлар – ғамхўр давлат йўқлигининг табиий оқибатидир

Қайта-қайта такрорланаётган қатор ёнғинлар ва ҳалокатли ҳодисалар орасида 2023 йилда Найнаво вилоятидаги тўйхонада чиққан ёнғин даҳшати алоҳида ажралиб туради. Чунки унда 120 нафардан зиёд киши ҳалок бўлиб, 200 дан ортиғи яраланган эди. 2021 йилда ҳам Зи Қор вилоятидаги Ҳусайн шифохонасида содир бўлган ёнғинда 92 нафар инсон ҳалок бўлди. Шу йили Бағдоддаги Ибн Хатиб шифохонасидаги коронавирус изоляция марказида содир бўлган ёнғинда 82 киши қурбон бўлди. 2025 йил 16 июл чоршанба кечаси ал-Кут шаҳридаги гипермаркетда юзага келган улкан ёнғин туфайли содир бўлган янги даҳшатли фалокат ҳам шулар қаторига қўшилди. Ироқ ички ишлар вазирлигининг маълум қилишича, ал-Кут шаҳри марказида жойлашган беш қаватли тижорат биносида келиб чиққан ушбу ёнғин 61 нафар инсоннинг ҳаётига зомин бўлди. Улар орасида 14 нафарининг жасади бутунлай ёниб кетгани боис, ҳамон шахси аниқланмаган. Вазирлик баёнотида қайд этилишича, ҳалок бўлганларнинг аксарияти тутундан бўғилиб вафот этган. Ёнғин чиққан мазкур бино ресторан ва савдо марказини ўз ичига олган бўлиб, унинг очилганига бор-йўғи етти кун бўлган эди.

Шундай фожиалар такрорланиб турган бир пайтда, ҳар сафар фақат тергов комиссиялари тузиш ва мотам эълон қилиш билан чекланиш – ҳолбуки, уларнинг сабабларига етарлича эътибор қаратилмаса ва олди олинмаса – Ислом Умматига қилинган энг катта хиёнатдир. Аниқки, бу каби кулфатларнинг асосий сабаблари давлат тизимини ичидан емираётган коррупция, сиёсий қарор қабул қилиш ваколатларининг бир нечта марказларга тарқалиб кетгани ҳамда масъул шахсларнинг халққа хизмат ва ғамхўрлик қилиш ўрнига, шахсий манфаат ва мансабларини сақлаш билан овора бўлиб қолганидир. Шу сабабли тегишли муассасалар ёнғинга тезкор жавоб қайтариш ва бино ичида соатлаб қолиб кетган оилаларни вақтида қутқариш имкониятидан маҳрум қолмоқдалар. Бундан ташқари, қурилиш ва фаолият юритиш учун лицензиялар хавфсизлик ва омонлик талаблари инобатга олинмаган ҳолда берилган. Энг катта фожиа бугун кўплаб биноларнинг умуман расмий лицензияларсиз қурилаётганидадир. Давлат муассасаларидаги аксарият биноларда ёнғинга қарши ҳимоя тизимлари умуман йўқ. Агар шундай тизимлар мавжуд бўлса ҳам, улар аксар ҳолларда ёки носоз, ёки умуман ишга туширилмаган бўлади. Шу боис, ёнғинлар сонининг мунтазам ортиб бориши табиий ҳолга айланди. Бу фожиаларнинг барчаси молиявий коррупция, бошқарувдаги заифлик, масъулиятсизлик, назоратсизлик ва энг муҳими, халққа ғамхўрлик қилувчи ҳақиқий давлатнинг йўқлиги сабабли юз бермоқда.

Эй мусулмонлар!

Росулуллоҳ ﷺ бундай деганлар:

«كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ؛ فَالْأَمِيرُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ»

«Ҳар бирингиз масъулсиз ва ҳар бирингиз ўз қўл остидагилардан жавобгар. Одамлар устидан масъул бўлган амир масъулдир ва ўз қўл остидагилардан жавобгардир». (Бухорий ва Муслим ривояти). Мўминлар онаси Оиша I ривоят қилади: Мен Росулуллоҳ ﷺни ўз уйимда бундай деганларини эшитдим:

«اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئاً فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ، وَمَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئاً فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ»

«Аллоҳим, ким Умматимга раҳбар бўлиб, сўнг уларга машаққат келтирса, Сен ҳам унга машаққат келтир. Ким Умматимга раҳбарлик қилиб, унга шафқат қилса, Сен ҳам унга шафқат қил!». (Имом Муслим ривоят қилган). Бу дуо мусулмонларнинг хос ёки умумий ишларини зиммасига олган раҳбарларга қарши Росулуллоҳ ﷺнинг қилган дуоларидир. Чунки мулойимликнинг ҳақиқий маъноси одамлар билан Аллоҳ таоло ва Унинг Росулининг буйруқлари асосида иш юритишдир. Кимки одамларни Муҳаммад ﷺнинг ҳидоятидан бошқа йўл билан бошқарса, уларни машаққатга солган бўлади.

Демак имомат-раҳбарлик ва одамлар ишларига ғамхўрлик қилиш Аллоҳ таоло ҳисоб-китоб қиладиган оғир юк ва буюк омонатдир. Росулуллоҳ ﷺ Абу Зарр Gнинг сўровига мана шундай жавоб берганлар. Абу Зарр айтади: мен Росулуллоҳдан «Эй Росулуллоҳ, мени бирор вазифага тайинламайсизми?», деб сўрадим. Шунда у зот ﷺ қўллари билан елкамга уриб, бундай дедилар:

«يا أَبَا ذَرٍّ، إنَّكَ ضَعِيفٌ، وإنَّهَا أَمَانَةُ، وإنَّهَا يَومَ القِيَامَةِ خِزْيٌ وَنَدَامَةٌ، إلَّا مَن أَخَذَهَا بحَقِّهَا، وَأَدَّى الذي عليه فِيهَا»

«Эй Абу Зарр, сен заифсан. Чунки бу амонатдир, қиёмат кунида шармандалик ва надоматдир, фақатгина уни ҳаққи билан олган ва унда ўз бурчини адо этган киши бу ҳолдан омонда бўлади». (Имом Муслим ривояти).

Эй мусулмонлар!

Бундай фалокатлар ва шу каби бошқа кўплаб фожиалар халқ ишларига ҳақиқий ғамхўрликнинг йўқлиги ва босқинчи кофир томонидан тузилган бузуқ бошқарув тизими билан ҳукм юритилишининг табиий оқибатидир. Бу кофир ўз тузумини мустаҳкамлаб, унинг коррупцияга ботган посбонларига одамлар устидан ҳукмронлик қилиш ва уларни эзишга имкон яратиб берди.

Бу фожиаларнинг асл илдизи ва табиий манбаи бўлган бузғунчи тузум мудом сақланиб қолаётган экан, уларни бартараф этиш мотам баёнотлари, тасалли сўзлари ёки расмий аза эълонлари билан амалга ошмайди. Ҳақиқий ечим эса, коррупцияга ботган режимни бартараф этиш йўлида қатъий ҳаракат қилиб, унинг ўрнига Аллоҳнинг шариатига асосан ҳукм юритадиган ва Унинг аҳкомлари билан халқ ишларини бошқарадиган тузумни барпо этишдан иборат. Ҳақиқий ечим, шунингдек, коррупциянинг барча шаклларига темир қўл билан зарба бериб, унинг манбаларини қуритадиган, илдизидан кесиб ташлайдиган ва бу борадаги ягона мақсади Аллоҳ таолонинг розилигини қозониш бўлган одил имом-халифага байъат қилишдан иборатдир.

﴿وَقُلِ ٱعۡمَلُواْ فَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمۡ وَرَسُولُهُۥ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم ِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴾

«Айтинг: «(Хоҳлаган) амални қилинглар, бас, Аллоҳ, Унинг Росули ва мўминлар қилган амалларингизни кўриб турар ва яқинда ғайбу шаҳодатни (яъни, яширин ва ошкор нарсаларнинг барчасини) билгувчи зотга қайтарилурсизлар. Бас, У зот сизларга қилиб ўтган амалларингизнинг хабарини берур»                                                                                                      [Тавба 105]

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ироқ вилоятидаги матбуот бўлими