“Хамма шунақа, мен ҳам шундай бўлсам нима қилипти?!” – дейдиганларга
بسم الله الرحمن الرحيم
“Хамма шунақа, мен ҳам шундай бўлсам нима қилипти?!” – дейдиганларга
Атрофингизга қарайсиз, барча ана шунақа, хаёлингизга “мен ҳам шунақа бўлсам нима бўлади?” деган савол келиши табиий. Ростдан ҳам, бошқаларга ўхшаб яшашнинг қандай ёмон томони бор?! Сиз ҳам, ана ўшаларга ўхшасангиз нима қилипти?! Улар мазза қилиб яшашмоқда. Улардек бўлишга ҳаракат қилсангиз, ёки улар тап тортмай қилаётган амалларни сиз ҳам қилаверсангиз, балки ўшалардек бўларсиз?! Умуман олиб қараганда бошқалардек яшаш баъзан жуда ҳам осон. Тўғри айтасиз, сиз ҳам бошқалар каби яшасангиз хеч нарса ўзгармайди. Хамма шунақа бўлса, биргина сизнинг ҳам шунақа бўлишлигингиз билан аҳволнинг яхшиланиши ёки ёмонлашишига аҳамияти бўлармиди?! Сизнинг барча каби бўлишингиз хеч нарсани ўзгартирмас экан, хатто аҳамиятсиз нарса экан, барча каби бўлсангиз нима қилипти?! Ҳа, нима қилипти?! Жаннат ҳам сизсиз камайиб қолмайди!
Яшаш, бошқалар каби яшаш, бошқаларга ёқадиган тарзда яшаш ёки бошқалар учун аҳамиятсиз бўлиб яшаш. Барча қилаётган амалларни қилиш айб эмасдек, барча қилмаётган амалларни қилиш эса уят, жиноят ва хатто хоинликдек. Бу қандай ўлчов бўлди? Хамманинг қилаётган амалларига нимани ўлчов қилиб олаётганларини аҳамияти борми?! Ёки хамма нима қилса, қандай яшаса шундай яшаб кетавериш керакми?! Бу холат, муаммоларингизга “одамлар нима деса шу” деган ўлчов бўйича ечим берилаётганлигини англатмайдими?! Охират хисоб китобида одамларнинг қилаётган ишларига қараб ёки одамларнинг хоҳишини устун билиб, Ислом шариатига эътибор бермай бажарган амалларингиз борасида қандай жавоб бера оласиз? Ёки ҳамма жаҳаннамнинг оловида куйишга лойиқ тарзда яшаётган бўлса уларга эргашиб бирга азобланмоқчимисиз? Шуни унутмайликки, жаҳаннам жуда кенг ва катта, хамма ўша ерга лойиқ бўлса сиғиб кетаверади, сиз ҳам уларга эргашсангиз жаҳаннамга кўплик қилмайсиз, яъни лойиқ бўлсангиз сизга у ерда жой етмай қолмайди.
Росулуллоҳ САВ
مَنِ الْتَمَسَ رِضَا اللهِ بِسَخَطِ النَّاسِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَأَرْضَى النَّاسَ عَنْهُ، وَمَنِ الْتَمَسَ رِضَا النَّاسِ بِسَخَطِ اللهِ سَخَطَ اللهُ عَلَيْهِ، وَأَسْخَطَ عَلَيْهِ النَّاسَ
«Ким инсонларни ғазаблантириш билан Аллоҳнинг розилигини қидирса, Аллоҳ ундан рози бўлади, инсонларни ҳам ундан рози қилиб қўяди. Ким Аллоҳни ғазаблантириб, инсонлар розилигини қидирса, Аллоҳ ундан ғазабланади, инсонларни ҳам ундан ғазаблантириб қўяди», дея ҳақ сўзлаганлар.
Яшаш тарзингизни, хамма шунақаку, кўпчилик шу ишни қиляптику каби тушунчалар асосига шакллантириб олгансиз. Шунинг учун Ислом шариатига аҳамият бермайсиз — да, одамларнинг қилаётган амалларига қараб сиз улардек амал қилаверасиз, ана шу нарса инсонларни тубан холатда эканлигини англатади. Хамма қандай яшаса сиз ҳам шундай яшаш керак деб биласиз. Хамма хақни кўрмаётган бўлса ёки кўриб туриб унга эътиборсизлик қилаётган бўлса сиз ҳам ана шундай бўлишини тўғри деб биласиз. Яшаш тарзингиз учун асосни унутгансиз, бу ўзликни унутиш демакдир. Инсонга ақл кўр – кўрона эргашишлик учун эмас, кимга ва қандай эргашишликни тўғри танлаши учун берилган.
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْراً أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالاً مُّبِيناً
«Аллоҳ ва Росули бир ишни ҳукм қилган-буюрган вақтида бирон мўмин ва мўмина учун (Аллоҳни ҳукми ўрнига) ўз ишларидан ихтиёр бўлмоғи жоиз эмас, ким Аллоҳ ва Росулига осий бўлса, бас у очиқ йўлдан озиш билан йўлдан озибди» [Аҳзоб 36]
وَمَا آَتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ
«Росул сизларга нима олиб келса, уни олинглар, сизларни нимадан қайтарса, қайтинглар. Аллоҳга тақво қилинг. Албатта Аллоҳ азоби қаттиқ Зотдир». [Хашр. 7]
Барча инсонлар қилаётган амал тўғри бўлавермайди, хамма яхши кўрган нарса яхши бўлиб ёмон кўрганлари ёмон бўлиб қолавермайди. Яхши ва ёмоннинг ўз ўлчови бор, яъни Ислом шариатига мувофиқ халол нарса яхши, харом нарса ёмон хисобланиши шарт. Аслида хамма Аллоҳнинг буйруғига мувофиқ ана шу ўлчов бўйича яшаши керак эди. Лекин бугун бу ўлчовни унутиб залолат ботқоғига ботаётганлар кам эмас. Хаётдаги амалларнинг ўлчови бўлган халол ва харом бўйича яшашимиз бизнинг Яратувчига итоатимизни англатади, бу ўлчовларга, яъни халол ва харомга эътиборсизлик билан яшашимиз Яратувчига итоатсизларча яшаётганимизнинг далили хисобланади.
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُواْ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَن يَتَحَاكَمُواْ إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُواْ أَن يَكْفُرُواْ بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُضِلَّهُمْ ضَلاَلاً بَعِيداً
«(Эй Муҳаммад), ўзларини сизга нозил килинган нарсага (Қуръонга) ва сиздан илгари нозил қилинган нарсаларга иймон келтирган деб ҳисоблайдиган (айрим) кимсаларнинг шайтонга ҳукм сўраб боришни истаётганларини кўрмадингизми? Ҳолбуки, уларга унга ишонмаслик буюрилган эди. (Чунки) шайтон уларни бутунлай йўлдан оздиришни истайди». [Нисо. 60]
أن النبي عليه الصلاة والسلام تلا هذه الآية على عدي بن حاتم الطائي " اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَاباً مِنْ دُونِ اللَّهِ " فقال عدي : يا رسول الله! لسنا نعبدهم، فقال عليه الصلاة والسلام: أليس يحلون لكم ما حرم الله فتحلونه، ويحرمون ما أحل الله فتحرمونه؟ قال: بلى، فقال عليه الصلاة والسلام: فتلك عبادتهم
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Адий ибн Хотига ушбу оятни ўқиб бердилар: “Улар Аллоҳни қўйиб ўзларнинг роҳиблари ва олимларини илоҳ қилиб олганлар”(Тавба.31). Шунда Адий деди: “Ё Росулаллоҳ! Биз уларга сиғинмаганмиз, илоҳ қилиб олмаганмиз”. Росулуллоҳ солаллоҳу алайҳи ва саллам жавоб бердилар: “Аллоҳ ҳаром қилган нарсани ўшалар(роҳиблар) ҳалол қилиб берсалар, сизлар ўша нарсани ҳалол деб қабул қилармидиларинг? Аллоҳ ҳалол қилган нарсани ўшалар ҳаром қилиб беришса, сизлар ўша нарсани ҳаром деб қабул қилармидиларинг?”. Адий “Ҳа” – деди. Росулуллоҳ солаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ана шу ишларинг уларни илоҳ қилиб олганларинг, унга сиғинганларингдир” – дедилар. Термизий саҳиҳ санад билан ривоят қилган.
Халол ва харомга эътиборсизлик шунчалар оммалашганки, инсонлар ўзларининг амалларини халол ёки харомлигини ҳам билмайдилар ёки харом амални ҳам қилса бўлаверади деган тушунчага келиб қолишган. Бу ўзлигини йўқотган инсонларнинг асл кўринишидир. Чунки мусулмонман дейишлик бевосита “мен халол амалларни бажараман харом амалларни тарк қиламан” деган маънони ҳам англатади. Демак, мусулмон халол ва харом ўлчови бўйича яшамаса уни ўзлигини йўқотган тубан инсон деб гувохлик беришимиз мумкин бўлади.
وَاتَّقُواْ فِتْنَةً لاَّ تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنكُمْ خَآصَّةً وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ
«Сизлардан фақат золим кимсаларнинг ўзигагина етмай (балки барчага етадиган) балодан сақланинг ва билингки, албатта Аллоҳнинг азоби қаттиқдир» [Анфол 25]
Сиз хаммага эргашиб жаҳаннамнинг оловида куйишликки лойиқ амал қилар экансиз, ёдингизда бўлсинки Охират диёрида сиз эргашган ҳамма албатта бугунги амаллари учун қаттиқ афсусланадилар, сиз ана шу афсусланиш сари эргашмоқдасиз. У вақтдаги афсусдан қутулишнинг чораси бўлмайди. Бугун сизга ўша афсусланишга тушмаслигингиз учун имконият берилган. Ана шу имконият Ислом шариати билан яшашдир. Фақат шугина сизни жаҳаннамдан сақлайди ва гўзал жаннат хаётида яшашингизга сабаб бўлади. Хаммага эмас, Ислом шариатига эргашинг!
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Абдуллоҳ
15.10.2015й.
