Муаммо ажрашишлар сонининг кўпайишида эмас, балки Исломдаги ижтимо низомининг татбиқ қилинмаётганидадир

Хабар: Тошкентда ташкил этилган судлар фаолиятига доир брифингда никоҳга кириш жараёнини мураккаблаштириш таклиф этилди (www.uza.uz, 27 февраль).

“Ҳозирги кунда ФҲДЁга ариза топширганидан сўнг бир ой ўтиб оила қуриш мумкин. Ваҳоланки, бу муддатда икки ёш ҳатто бир-бирини таниб олишга ҳам улгурмайди. Шу боис никоҳга кириш муддатини бир ой эмас, уч ойга узайтириш лозим. Никоҳдан ўтиб, сўнг фарзандини тирик етим қилгандан кўра уч ойлик муддатда бир-бирига маъқул келмаса, ўз йўлида давом этгани маъқул”, деб ёзган ахборот агентлиги.

Қайд этилишича, Ўзбекистондаги ажрашишнинг асосий сабабларидан бири аксар ёшларнинг оила қуришга тайёр эмаслигидир.

Расмий статистикага кўра, 2020 йилда республикада 28,2 мингта ажрашиш қайд этилган.

Изоҳ: Мусулмонлар яшайдиган жамиятда эр-хотин ўртасидаги алоқаларни Исломдаги ижтимо низоми тартибга солиб бериши лозим. Чунки эркакнинг эркак сифатидаги, аёлнинг аёл сифатидаги ўзига хос табиатига фақат Исломда тўғри баҳо берилган, уларнинг ўртасидаги алоқалар тўғри тартибга солинган. Аллоҳ Таоло айтади:

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً

– “Унинг оятларидан (яна бири) – У зот сизлар хотиржам бўлишларингиз учун ўзларингиздан жуфтлар яратиши ва ўрталарингизда ошнолик ва меҳр-муҳаббат пайдо қилишидир”.                                                                             (Рум:21)

Бу ердаги «сакан» сўзидан мурод хотиржамликдир, яъни эр хотини билан, хотин эри билан хотиржам бўлиши, бири иккинчисига мойил бўлиши ва ундан нафратланмаслигидир. Уйланишнинг асли хотиржамлик ва оилавий ҳаётнинг асли ҳам хотиржам бўлишдир. Аёл ва эр ўртасидаги мусоҳаба (дўстлик) осойишталик ва хотиржамлик бўлиши учун шариат аёлнинг эр устидаги ҳуқуқларини ва эрнинг аёл устидаги ҳуқуқларини баён қилиб берди.

Демак, асл муаммо ажрашишлар сонининг кўпайиши ҳам эмас, йигит-қизларнинг оилага тайёр эмаслиги ҳам эмас, балки оиладаги хотиржамликни таъминлаш бўлиши лозим. Бироқ бугун мусулмонлар устида татбиқ қилинаётган куфрий тузумлар оқибатида оила институтининг мустаҳкамлигига дарз кетган. Чунки оиладаги ҳолат, эркак ва аёлларнинг эр-хотинлик ва бошқа алоқалари, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари Аллоҳнинг розилиги учун шаръий ҳукмга боғланган ҳолда белгиланмаяпти, балки ғарбнинг бузуқ ва яроқсиз капиталистик дунёқараши асосида ва унинг розилиги кўзланган ҳолда белгиланяпти. Эркакнинг ҳам, аёлнинг ҳам табиатига мос келмайдиган бундай низомлар жамиятда кўплаб зиддиятларни, муаммоларни, оилавий бахтсизликларни келтириб чиқармоқда.

Энди ажрашишга келадиган бўлсак, юқорида айтилганидек, бунга Исломий нуқтаи назардан яхши ёки ёмон, деб баҳо берилмайди. Балки бу эр-хотин орасида бўладиган бошқа ҳолатлар сингари учраб турадиган бир ҳолат холос. Аллоҳ Таоло Ўз каломида бу борада шундай дейди:

فَإمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ

– “(Эр хотинини қайта никоҳига олиши мумкин бўлган) талоқ икки мартадир. Сўнгра (оилани) яхшилик билан сақлаш ёки чиройли суратда ажрашиш (лозим)” (Бақара:229)

Оилада таъминланиши зарур бўлган хотиржамликни Исломдаги ижтимо низоми кафолатлайди. Бу борада ягона тўғри ечим шудир. Шунинг учун мусулмонлар бундан бошқа ҳар қандай низомга рози бўлмасликлари лозим.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими. Салоҳиддин