بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

Роя газетаси:

Обама «Оқ уй»ни тарк этмоқда

Унинг Сурия қўзғолонига оид сиёсатидаги муҳим қирралар

«Ал-Ваъй» журналининг ҳижрий 1438 йил робиул-аввал, милодий 2016 йил декабр 362-сонида қуйидаги хабар нашр қилинди:

«Балади Ньюс сайти эътиборни тортувчи бир мақолани нашр қилди. У журналист Туркий Мустафо қаламига мансуб бўлиб журналист унда Обаманинг Асад режимига қарши кўтарилган қўзғолон борасидаги сиёсатининг энг муҳим белги-хусусиятларини аниқ кўрсатиб чиққан. У бу хусусиятларни қисқача бир неча нуқталарда кўрсатиб берган. Биринчи нуқта: Сурия қўзғолони йўналишини буриб юбориш. Чунки президент Обама маъмурияти Сурия қўзғолонини Асад режимини қулатишни талаб қилишдан ички тоифачилик урушига ва терроризмга қарши урушга боғлиқ бўлган бошқа номларга қасддан буриб юборди. Обама маъмурияти Сурия халқини тўс-тўполон ва нотинчлик гирдобига ташлади, Асад режимини қайта ишлаб чиқиш мақсадида шундай қилди. Бу Обама маъмуриятининг қарашига мувофиқ ва бирон натижага эришиш йўлида илдам дипломатик саъй-ҳаракати бўйича амалга оширилди. Бу натижа мазмуни ҳарбий ечимнинг Сурияда курашаётган тарафларнинг биронтаси фойдасига ҳал бўлишининг иложи йўқ деган хулоса бўлди. Шунинг учун Оқ уй маъмурияти бирон сиёсий ечим ифодасини топиш учун Женевага кўз тикди. Бу сиёсий ечим бамисоли бир кўз бўямачиликдир. Иккинчи нуқта: Сурия қўзғолонини акс эттирмайдиган бир қўғирчоқ сиёсий витринани ўрнатиб қўйиш: Обама маъмурияти киришган энг хатарли нарса Сурия қўзғолони структураси билан ўйнашиш бўлди. Обама маъмурияти бу ўйинни «миллий кенгаш, қўзғолон кучлари коалицияси» деган миллий номлар остида бир сиёсий жисмни ташкил қилиш орқали амалга оширди. Ваҳоланки бу сиёсий жисмдаги шахсларнинг кўпчилиги Америкага ва Кўрфаз давлатларига малай бўлган миллатчилик, мазҳабчилик, уруғчилик ва минтақачилик йўналишларига мансуб кимсалардир. Балки улардан баъзилари Асад режимининг ўзига малайдир. Улардан баъзилари Асад назорати остидаги минтақаларга қайтиб кетишди. Буларга мисол қилиб Мейс Креди, Босил Кувайфий ва бошқа кимсаларни келтириш мумкин. Учинчи нуқта: кўпчилик бўлган қўзғолончиларни четлатиб қўйиш ва озчилик бўлган ҳоким тўдани устун қилиб қўйиш: Обама маъмурияти сунний қатламни қасддан четлаштирди. Буни суннийларни қарор чиқариш ва таъсир ўтказиш марказидан узоқлаштириш, оммавий ахборот воситаларида тоифачилик ва ирқчилик асосидаги бўлинишга зўр бериб урғу бериш, Асад режими ва унинг тоифачи тўдалари жиноятларидан атайлаб кўз юмиш ва Асад режими билан боғланган курд бўлинмаларини қўллаб-қувватлаш билан амалга оширди. Қолаверса, Обама маъмурияти алавий тоифани ҳимоя қилишини очиқдан-очиқ асос сифатида қабул қилди. Буни Суриядаги Америка элчиси Роберт Форд билдирди. У Сурия коалициясининг бир гуруҳ аъзоларига бундай деди: «Қўшма Штатларнинг алавий тоифадан воз кечишини кутманглар, аксинча у бир қизил чизиқдир». Тўртинчи нуқта: кимёвий қуроллар бўйича тузилган битим ва хлор арсеналидан атайлаб кўз юмиш: Обама маъмуриятининг энг биринчи мақсади ядровий қуролга эга «Исроил»ни тийиб турган қурол кимёвий қуроллар арсеналини йўқ қилиш бўлди. Бешинчи нуқта: Эрон билан биргаликда қўзғолонни хунук қилиб кўрсатишга ҳаракат қилиш ва минтақадаги кураш йўналишини ўзгартириш. Бу тўғрида Обама маъмурияти Эрон билан келишиб Сурия қўзғолонини хунук қилиб кўрсатишга ва «Исроил»га қарши кураш йўналишини араблар, форслар ва курдлар ўртасидаги тоифачилик ва миллатчилик курашига буриб ўзгартириб юборишга ҳаракат қилди. Буни Эроннинг минтақа устидан ўз нуфузини ўрнатишини – модомики Эрон Америка режаларини амалга оширар экан – қўллаб-қувватлаш ва минтақада деярли ҳар куни курашлар оловини ёқиш билан амалга оширди.

Роя газетасининг 2016 йил 25 январ чоршанба кунги 114-сонидан