Ким уни покласа, батаҳқиқ нажот топибди

Одамларнинг бузганини ўнглайдиган ғарибларга жаннат бўлсин 

2-қисм

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Меҳрибон ва  Раҳмли Аллоҳ номи билан бошлайман

Ҳадис уламолари айтадиларки, ғариблар шундай кишиларки,  қабилаларга қўшни бўлиб яшайди-ю, лекин улар билан бирга бўлмаганлар ёки яқинларидан узилганлардир. Пайғамбар с.а.в. мақтаган  ғарибларнинг фазилатларини баён қиламиз.

Муслим Абу Ҳурайра р.а.дан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар с.а.в. айтадилар:

«بَدَأَ الإِسْلاَمُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ»

«Ислом ғариб бўлиб бошланди, яна ғариб бўлиб қайтади, ғарибларга жаннат бўлсин».

Ғариблар қабилалардан ажралиб чиққанлардир. Абдуллоҳ ибн Масъуддан ривоят қиладилар: «Пайғамбар с.а.в.:

«إِنَّ الإِسْلاَمَ بَدَأَ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ، قِيلَ وَمَنْ الْغُرَبَاءُ؟ قَالَ النُّزَّاعُ مِنْ الْقَبَائِلِ»

«Ислом ғариб бўлиб бошланди, яна бошланганидек ғариб бўлиб қайтади, ғарибларга жаннат бўлсин», дедилар. «Ғариблар кимлар?», деб сўралди. «Қабилалардан узилганлар», деб жавоб бердилар». Аҳмад «Лисон»да айтишича: «Нуззоул қабоилдан мурод қабилаларга қўшни бўлиб яшайди-ю, лекин улар билан бирга бўлмаган ғариблардир.

Одамлар бузилсалар, ўнглайдилар:

Амр ибн Авф ибн Зайд ибн Малаҳа Музанийнинг ривоятида Пайғамбар с.а.в. шундай деганлар:

«إِنَّ الدِّينَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْحِجَازِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا، وَلَيَعْقِلَنَّ الدِّينُ مِنْ الْحِجَازِ مَعْقِلَ الأُرْوِيَّةِ مِنْ رَأْسِ الْجَبَلِ. إِنَّ الدِّينَ بَدَأَ غَرِيبًا وَيَرْجِعُ غَرِيبًا، فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ الَّذِينَ يُصْلِحُونَ مَا أَفْسَدَ النَّاسُ مِنْ بَعْدِي مِنْ سُنَّتِي»

«Дин илон уясига қайтганидек, Ҳижозга қайтади. Дин тоғ эчкиси тоғнинг чўққисидан тушовланганидек, Ҳижоздан тушовланади. Дин ғариб бўлиб бошланди, яна ғариб бўлиб қайтади. Мендан кейин одамлар бузиб юборган суннатимни ўнглайдиган ғарибларга жаннат бўлсин». Абу Ийсо бу ҳасан

.ҳадис, деган

Ғариблар саҳобалар эмас. Чунки улар Муҳаммад с.а.в.нинг йўлларини одамлар бузиб юборганларидан кейин дунёга келадилар. Саҳобалар уни бузмаганлар. Уларнинг замонида бузилмаган. Саҳл ибн Саъд Соидий р.а.нинг ҳадисида келади: «Пайғамбар с.а.в.:

«بَدَأَ الإِسْلاَمُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَنْ الْغُرَبَاءُ؟ قَالَ الَّذِينَ يُصْلِحُونَ عِنْدَ فَسَادِ النَّاسِ»

«Ислом ғариб бўлиб бошланди, яна худди бошланганидек, ғариб бўлиб қайтади, ғарибларга жаннат бўлсин», дедилар. «Ғариблар кимлар, эй Расулуллоҳ?», деб сўрашди. «Одамлар бузилиб кетган пайтда ўнглайдиган кишилар», деб жавоб бердилар».

Бу Табаронийнинг «Кабир»даги ривоятидир. «Авсад ва Сағир»да:

«يُصْلِحُونَ إِذَا فَسَدَ النَّاسُ»

«Одамлар бузилиб кетган пайтда ўнглайдилар», дейилган.

Бу ердаги «пайтда» маъносини ифодалаётган

«إِذَا» сўзи келаси замон учун ишлатилади. Шундан кўриниб турибдики, бузилиш саҳобалар асридан кейин юз беради. Бу ҳадис ҳақида Ҳайсамий уни Табароний «Саласа»да ривоят қилган ва унинг Бакр ибн Салимдан бошқа одамлари саҳиҳнинг одамларидир, деган. Бакр ибн Салим ҳам ишончли.

Ҳизб ут–Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин  

02.10.2019й