بسم الله الرحمن الرحيم

Халифалик давлатида хизматлар ва инфратузилмалар

(7-қисм)

Умумий мулк ва коммунал хизматлар

Иккинчи: Энергия манбалари:

Энергия манбаларига нефть, газ, электр энергияси, тошкўмир, атом энергияси, қуёш энергияси ҳамда инсонлар шу асрда кашф этаётган арзон ва қулай альтернатив энергиялар киради. Бу каби альтернатив энергия манбаларини қидириш учун илмий тадқиқот ўтказиш, бу тадқиқотларни пул билан таъминлаш ва кўзланган натижага етиш учун мутахассис олимлар, фан арбоблари, юқори сифатли техника ва ривожланган тадқиқот марказлари керак бўлади. Ширкатлар ва шахслар бу каби сарф харажат, тадқиқот ва тараққий эттиришга кучи етмайди. Чунки уларда одамларга нисбатан масъулиятни ҳис этишдан кўра кўпроқ моддий интилиш устун бўлади.

Биз яшаётган асрда энергия манбалари муҳим нарсадир. Чунки барча техникалар, автомобиллар, пароходлар, сувости кемалари, поездлар, самолётлар, заводлар ва иссиқлик энергия станциялари энергия манбасига муҳтож. Агар энергия манбаси бўлмаса, тириклик қон томирлари ишлашдан тўхтайди. Шунинг учун давлатлар энергия манбаларини эгаллаш учун ўзаро мусобақа ўйнашади ва шу мақсадини амалга ошириш учун бир-бири билан уришади.

Ғарбдаги мустамлакачи давлатлар энергия инқирозини иложи борича нефтдан камроқ фойдаланиш ва унинг ўрнига қуёш ва атом энергиясини ишлатиш билан муолажа қилишга ҳаракат қилишди. Шунингдек кенг кўламда нефтни сақлаш, уни стратегик захира деган мақомини ошириш, ўз ерларидаги нефтни қазиб олмаслик каби ишлар билан муолажа қилишга ҳаракат қилди. Улар шу йўл билан ер остидаги нефтни захира шаклида табиий сақлашга эришамиз, деб ўйлашди.

Бугунги давлатлар ва ширкатларнинг нефть масаласи борасидаги ролини ўрганадиган бўлсак, шуни мулоҳаза қилиш мумкинки, оламдаги аксар давлатларда ширкатларнинг роли катта. Яна шуни кўриш мумкинки, исломий оламдаги  давлатларнинг ҳоким режимлари нефть ва газ экспортидан тушаётган фойданинг катта қисмини ўзлаштирмоқдалар. Шунингдек зўравон ҳокимлар бу бойликларга нисбатан гўё ўзларининг хусусий мулки сифатида муносабатда бўлишмоқда.

(Ал-Ваъй журналининг 375-сонидан олинди. Д. Ояд Шаъровий (раҳимаҳуллоҳ) қаламига мансуб.)

Давоми бор