Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилингани тўғрисидаги саволга жавоб
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилингани тўғрисидаги саволга жавоб
Ижтимоий тармоқлардан бирида Абдумалик исмли мухлисимиздан келган саволга жавоб.
Савол:
Ассалому алайкум. Баъзи биродарларимиз Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилингани тўғрисидаги гапни “Бу ёлғон, бўлмаган гап” маъносида фикр билдиришмоқда. Ушбу мавзуни далиллари билан ёритиб берсангиз. Росулуллоҳ алайҳиссаломга сеҳр қилинганми?
Абдумалик
Жавоб:
بسم الله الرحمن الرحيم
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا
“Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга итоат қилинг ва пайғамбарга ҳамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон бўлиб Аллоҳнинг ҳукмларини татбиқ қилаётган) ҳокимларга бўйинсунинг! Бордию бирон муаммога дуч келсангиз, — агар ҳақиқатан Аллоҳга ва охират кунига ишонсангиз — у муаммони Аллоҳга ва пайғамбарига қайтаринг! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир”. (Нисо. 59)
Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳ. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилингани тўғрисида мужтаҳидлар турли раъйларни билдиришган, баъзилари бундай иш бўлмаган дейишган ва раъйларини қуйидагича далиллашган: Аллоҳ Таъоло ояти каримасида айтади:
وَاللّهُ يَعْصِمُــكَ مِـــنَ النَّـــاسِ
“Ва Аллоҳ Ўзи сизни одамлардан ҳимоя қилиб олади”. (Моида. 67)
Аллоҳ Ўзи одамлардан ҳимоя қилиб олишини айтиб турган бир вақтда қандай қилиб одамлар у кишига зарар етказишлари мумкин? Маъноси очиқ ойдин кўриниб турган оятга, ҳар қанча саҳиҳ бўлса ҳам, ҳадис зид кела олмайди.
Лекин Ислом оламининг жумҳур уламолари Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилинганини рост, ҳақ деб иттифоқ қилишган. Жумҳурнинг далиллари қуйидагича:
قالت عائشة: سَحَرَ رسولَ الله رجل من يهود يُقال لـه لبيد بن الأعصم، حتى كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يُخَيّـل إليه أنه يفعل الشيء وما يفعله، حتى إذا كان ذات يوم وذات ليلة دعا رسول الله صلى الله عليه وسلم ثم دعا ثم دعا ثم قال: "يا عائشة أشعرت أن الله أفتاني فيما استفتيته فيه؛ جاءني رجلان فقعد أحدهما عند رأسي والآخر ثم رجلي، فقال الذي عند رأسي للذي عند رجلي والذي عند رجلي للذي عند رأسي: ما وجع الرجل؟ قال: مطبوب، قال: من طبَّه؟ قال: لبيد بن الأعصم، قال: في أي شيء؟ قال: في مشط ومشاطة وجب طلعة ذَكَر، قال: فأين هو؟ قال: في بئر ذي أروان"، قالت: فأتاها رسول الله صلى الله عليه وسلم في أناس من أصحابه ثم قال: "يا عائشة، والله لكأن ماءها نقاعة الحناء، ولكأن نخلها رؤوس الشياطين"، قالت: فقلت: يا رسول الله أفلا أحرقته؟ قال: "لا أما أنا فقد عافاني الله وكرهت أن أثير على الناس شرا فأمرتُ بـها فدُفنت
Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар: Яҳудийлар қавмидан бўлган Лубайд ибну Аъсом деган одам Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилди. Бу сеҳрдан Пайғамбар алайҳиссалом шу даражага бордики, хаёлга берилиб қоладиган, бир нарсани қилган ёки қилмагани билмайдиган ҳолатда бўлиб қолди. Ҳатто Росулуллоҳ кун бўйи ёки кечаси билан қайта қайта дуо қилаверди. Кейин шундай дедилар: “Эй Оиша, Аллоҳ мен сўраган ҳукмнинг ечимини берди. Олдимга иккита одам келди (бошқа ривоятда иккита фаришта дейилган), биттаси бош томонимга, иккинчиси оёғим ўтирди. Бири “Бу одамга нима қилибди?” деди, иккинчиси “Матбуб (сеҳр қилинган)” деди. Биринчи “Ким сеҳр қилибди?” деди, иккинчиси “Лубайд ибни Аъсом” деди. Биринчи “Бирон нарсада қилганми?”, иккинчи “Соч тарайдиган тароқда қилган. Эркаклар ҳўшбўй идишида” деди. Биринчи “У ҳозир қаерда?” деди, икикинчи “Зи Урвон қудуғи ёнида” деди. Оиша розияллоҳу анҳо давом этиб деди: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам баъзи саҳобалари билан бирга ўша қудуқнинг олдига бордилар. Қайтиб келганларида “Эй Оиша, “Борсам қудуқнинг суви ҳудди ҳинанинг рангига ўхшаб кетибди, ёнидаги ҳурмолар ҳам ҳудди шайтонни шохига ўхшайди” дедилар. Мен кейин айтдим “Эй Росулуллоҳ, буни (тароқни) ёқиб юбордингизми?” деб сўрдим. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Йўқ, Аллоҳ мени сақлади. Одамларга бирон азият етиб қолишидан қўрқдим. Шунинг учун қудуқни кўмиб ташлашни буюрдим, кўмиб ташлашди””. Бухорий ва Муслим ривояти.
Ва ушбу ҳадисда айтилган воқеа Қуръондаги иккита охирги сураларни нозил бўлишига сабаб бўлган.
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ * مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ * وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ * وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ * وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ
“Тонг Роббисидан паноҳ сўрайман. У яратган нарсалар ёмонлигидан. Ва кириб келган қоронғулик ёмонлигидан. Ва тугунларга дам солувчилар ёмонлигидан. Ва ҳасад қилган ҳасадчининг ёмонлигидан, деб айт”. (Фалақ. 1-5)
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ * مَلِكِ النَّاسِ * إِلَٰهِ النَّاسِ * مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ * مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ
“Одамлар Роббисидан. Одамлар Подшоҳидан. Одамлар Илоҳидан паноҳ сўрайман. Беркиниб, кўриб турувчи васвоснинг, одамлар қалбига васваса соладиганнинг, Жинлардан ва одамлардан бўлганнинг ёмонлигидан, деб айт”. (Нас.1-6) яъни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилинганидан кейин, ушбу сеҳрга ва бошқа вақтларда ҳам мусулмонлар учун сеҳрга қарши шаръий чора қандай бўлишини кўрсатиш учун Аллоҳ Таъоло ушбу икки сурани нозил қилди.
Энди Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга сеҳр қилинмаган, деган фикр эгаларининг юқорида келтирилган далилларига қайтадиган бўлсак,
وَاللّهُ يَعْصِمُــكَ مِـــنَ النَّـــاسِ
“Ва Аллоҳ Ўзи сизни одамлардан ҳимоя қилиб олади”. (Моида. 67)
Ушб ояти каримадан кўзда тутилган мурод Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг инсонларга етказиши керак бўлган Ислом даъватининг тўлиқ етказилиш ишида у кишига одамлардан бирон зарар етмаслигини, бошлаган ишларида сабот билан туришлари кераклигини, ушбу даъватга одамлардан келиши мумкин бўлган зарарларни Аллоҳ даф қилишини, Ўзи сақлашини тушунтирмоқда. Буни оятни тўлиқ ўқиб чиқиш билан тушуниш осон бўлади.
يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ ۖ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ ۚ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ
“Эй Пайғамбар! Сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани етказ. Агар шундай қилмасанг, Унинг элчилигини етказмаган бўласан. Аллоҳ сени одамлардан сақлайди. Албатта, Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят қилмас”. (Моида. 67)
Пайғамбар алайҳиссалом мушриклардан келаётган азиятлар, азобларни кўриб турган бир вақтларида, Аллоҳ Таъоло у кишини кўнглини тинчлантириш, қалбини хотиржам қилиш учун, сиз бу қаршиликлар ва азоб уқубатлардан хавотир олманг, сиз етказишни бошлаган ишни охирига етишида одамлардан сизга келадиган ёмонликлардан ўзим сизни сақлайман, деган маънода ушбу оятни туширган.
Демак хулоса қилиб айтганда, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга яҳудий мушриклар томонидан сеҳр қилинган ва Пайғамбар алайҳиссалом сеҳр қилинганлик ҳолати одамларга етказаёган даъват ишларига ҳеч қандай таъсир қилмаган. Росулуллоҳ алайҳиссаломга сеҳр қилиниши билан Аллоҳ Таъоло инсонга сеҳр қилинганда қандай муолажа қилиши кераклигини ўргатиб иккита оят нозил қилган. Валлоҳу аълам.
Ҳизб ут – Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим
29.12.2016й
