بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

Роя газетаси:

Полиция томонидан бир неча қора танли америкаликлар отиб ўлдирилгач, Обама полиция аппаратини ислоҳ қилишга чақирмоқда

Ўтган жума куни Барак Обама АҚШ полициясини ислоҳ қилишга чақирди. Унинг чақириғи бутун Американи шок ҳолатига олиб келган ҳодиса, яъни полиция ходимининг қора танли йигитни отиб ўлдириши ҳодисаси ортидан янгради. Бу ҳодиса полициянинг айниқса, қора танли йигитларга нисбатан зўравон муносабатда бўлаётганига оид масалани ўртага чиқарди.

Обама НАТОнинг олий даражадаги саммитида қатнашиш учун Варшавага борганда АҚШ шимолидаги Миннесота штатидаги қора танли йигитнинг оиласига таъзия изҳор қилди. Бу йигит икки полициячи томонидан тўрт ўқ билан отиб ўлдирилганди. Ҳодисанинг эртаси куни Луизиана штатида ҳам айнан шу тариқа қора танли йигит отиб ўлдирилди. АҚШ президенти юрт «бунга ўхшаш фожеани кўп бор» гувоҳи бўлганидан афсусда эканини билдирди.

Оқ танли бўлмаган америкаликлар полиция қўлида қамаш, тинтув қилиш ёки ўлдирилиш каби ҳодисаларга кўпроқ дуч келаётганини эслатар экан, Обама оқ танли ватандошларини бу масалага фақат озчиликнинг ўзига тааллуқли масала, деб қарамасликка чақирди.

«Бу фақат қора танлилар муаммоси эмас, бу фақат лотинамерикаликлар муаммоси ҳам эмас. Балки бу АҚШ муаммоси бўлиб, барчамизни ташвишга солмоғи лозим», деди.

У «Барчамиз имконимизда борки яхши ишни қилмоғимиз лозим. Чунки биз яхши нарсага ҳақлимиз», дея қўшимча қилди. АҚШ президенти ўтган йили Оқ уй томонидан тайёрланган ислоҳот таклифларини ҳимоя қилиб, ҳамма штатларни унга амал қилишга даъват қилди. (Франс 24).

Роя газетаси шарҳи:

АҚШ президентининг полиция аппаратини ислоҳ қилишга бўлган чақириғи юртдаги ирқчилик муаммосини ҳал қилмайди. Аксинча, Обаманинг қора танлиларни этник озчилик деб ҳисоблашининг ўзи муаммони ҳал қилиш ўрнига, баттар чигаллаштиради. Чунки ирқчилик балоси бирор аппаратда ислоҳот ўтказиш билан ҳамда ирқчилик асосида ҳаракат қилишни жиноят дея ҳисоблайдиган қонунларни қабул қилиш билан ҳал бўлмайди. Бундан ташқари, юрт аҳлига миллатини ажратмасдан битта назарда қарайдиган қонунлар мавжуд, деб фараз қилинганда муаммо ҳал бўлмайди. Чунки асл муаммо капиталистик системадан келиб чиқмоқда. Капиталистик система эса ирқчилик назариясини йўқ қилиш учун барча инсонларни битта дошқозонда тоблайдиган тушунчаларни ўз ичига олмаган. Балки ундаги асосий эътибор «оқ танли киши қора танли кишидан устун», деган тушунчага қаратилган. Шунинг учун миллатчилик назариясини на тузилган ташкилотлар ҳал қила олди ва на бўлиб ўтган қўзғолонлар. Кузатувчига америкаликлар ақллари ва туйғуларида ҳамда давлатнинг муассаса ва аппаратларида ирқчилик қай даражада ин қуриб олганини топиш қийин эмас.

Чунки ирқчилик асосида дискриминация қилиш Америкада яққол кўзга ташланади. Асли африкалик бўлган доирадаги қашшоқлик нисбати жиҳатидан ҳам, ишсизлар нисбати жиҳатидан ҳам, юридик жазо бериш жиҳатидан ҳам, полициянинг муомаласи жиҳатидан ҳам, муассасалардаги ирқчилик жиҳатидан ҳам, ҳаммасида дискриминация яққол кўзга ташланади.

Ҳар қандай жамиятда ҳукм сурса, уни албатта вайрон қиладиган ушбу хавфли офатнинг туб ечими, инсонларга ирқ-миллатларидан қатъий назар битта назарда қаровчи умумий мафкурани қабул қилишдан иборат. Бундай мафкура фақатгина инсоннинг Холиқи томонидан юборилган буюк Ислом системасида мавжуд. Зеро, Исломда этник озчилик деган нарса мутлақо йўқдир.

Аллоҳ Субҳанаҳу ва Таоло бундай деди:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّـهِ أَتْقَاكُمْ ۚ إِنَّ اللَّـهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ

«Эй инсонлар, дарҳақиқат Биз сизларни бир эркак (Одам) ва бир аёл (Ҳавво)дан яратдик ҳамда бир-бирларингиз билан танишинглар (дўст-биродар бўлишинглар) учун сизларни (турли-туман) халқлар ва қабила-элатлар қилиб қўйдик. Албатта сизларнинг Аллоҳ наздидаги энг ҳурматлирагингиз тақводорроғингиздир. Албатта Аллоҳ билгувчи ва огоҳдир»     [Ҳужурот 13]

Росулуллоҳ CAB бундай дедилар:

«لاَ فَضْلَ لِعَرَبِىٍّ عَلَى أَعْجَمِىٍّ وَلاَ لِعَجَمِىٍّ عَلَى عَرَبِىٍّ وَلاَ لأَحْمَرَ عَلَى أَسْوَدَ وَلاَ أَسْوَدَ عَلَى أَحْمَرَ إِلاَّ بِالتَّقْوَى»

«Арабнинг ажамдан, ажамнинг арабдан, қизил танлининг қора танлидан, қора танлининг қизил танлидан афзаллиги йўқ, афзаллик фақат тақво биландир».

Роя газетасининг 2016 йил 13 июл чоршанба кунги 86-сонидан