Тўғри йўл ундан воз кечиш билан нотўғри бўлиб қолмайди

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Сойнинг суви қанчалик кўп тошга урилмасин, уни бемаза деб хулоса чиқариш учун сабаб бўла олмайди.

Йўлнинг тўғри ёки хато эканлиги ундаги қурбонлар билан ўлчанмайди. Аксинча, йўлнинг тўғрилиги ва қадри унинг қурилган асоси ва танланган ғояси билан ўлчанади.

Қурбонликларга келсак, қурбонликнинг салмоғи ғоянинг қадрини инсонларга кўрсатиш учун ёрдам бериши мумкин, холос. Лекин бу ғоянинг қадрини белгиловчи охирги тўхтам бўла олмайди. Кимнингдир бу йўлдан қайтиши фақатгина шу йўлнинг хато эканлигини эмас, балки бу йўлнинг моҳияти англаб етилмаганлигини ёки воз кечувчининг бу йўлга лойиқ эмаслигини ҳам билдириши мумкин. Демак, йўлнинг қадрини англаш учун ундан воз кечганларнигина эшитиш кифоя қилмайди. Бунинг учун иккинчи томоннинг, яъни унинг ичидаги собит инсонларни ҳам эшитиб кўриш керак бўлади.

Ғоя белгиланган асос тўғри бўлса, ундан қанча одам воз кечишининг фарқи йўқ, у ўз қадрини йўқотмайди. Ғоя тўғри бўлса унга қурбонлик беришдан воз кечиш, ғоянинг эмас, инсоннинг қадрини туширади.

Мисол учун, Пайғамбар с.а.в даврларида Мадинага ҳижратдан аввалги Макка ҳолатини оладиган бўлсак, Исломга қарши қанчадан-қанча курашлар, унга қарши отилган қанча бўхтонлар унинг қадрини тушира олмади. Саҳоба р.а ларнинг икки мартадан ҳижрат қилишлари ёки Маккадаги куч эгалари томонидан қаттиқ қийноқларга тутилганликлари уларнинг йўлини хатога чиқара олмади.

Ҳатто шу вақтгача бўлган Исломдан воз кечишлар ҳам Исломни хато, деб баҳо берилиши учун ҳужжат бўла олмайди. Тўғри нарсанинг қадри унинг тўғрилигида, ҳақ эканлигида. Кимнинг қабул қилиши ёки ундан кимларнинг воз кечишида эмас. Бирор йўл устида баҳо бериш учун фақат унга қаршилар тингланиб хулоса қилинадиган бўлса нохолислик бўлади.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

01.09.2019й