Умрни қандай сарфлаяпмиз?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Инсонлар бу дунёдаги ҳаётга турли эътиборда қарайдилар. Мана шу қарашлари ўзларига берилган умрни қандай сарф қилишларига кучли таъсир кўрсатади. Берилган умрнинг эса, чек-чегараси бор ва у ҳар бир инсонга бир марта берилади, қайсидир ақидаларда эътироф этилганидек инсон бошқа танада яна қайта туғилмайди. Бу хомхаёлдан ўзга нарса эмас. 

Юқоридаги фикрни янада ёрқинроқ тасаввур қилиш учун бир кичкина тажриба ўтказиб кўриш ҳам мумкин. Узун арқон олиб, унинг бир учини арқоннинг рангидан фарқланадиган бошқа рангга бўяймиз. Масалан, оқ рангли арқон бўлса, қизил рангга бўяймиз. Фақат арқонни танланган учидан арқон узунлиги бўйича тахминан 5-10 см жойини бўяш керак. Натижада арқоннинг бўялган қисми арқоннинг жуда арзимас қисмини ташкил қилганини кўрамиз, яъни арқоннинг бўялмаган қисми жуда узун ва бўялган қисми жуда қисқа. Арқоннинг қизил рангга бўялган қисми инсоннинг бу дунёдаги ҳаёти бўлса, қолган қисми унинг ўлимдан кейинги ҳаётидир. Бу дунё ҳаётининг чек-чегараси бўлса, ўлимдан кейинги ҳаёт боқий, чек-чегараси йўқ бўлган ҳаётдир. Яратувчимиз Аллоҳ Таоло инсонни мана шу дунё ҳаётида қандай яшаганига кўра ҳисоб-китоб қилади ҳамда боқий дунёда азоб-уқубатда ёки роҳат-фароғатда яшашини белгилайди.

Шу кичкина тажрибани тасаввур қилган ёки воқеда ўтказиб кўрган бўлсангиз, шунга қараб бир фикр юритиб кўринг. Арқоннинг қизил рангга бўялган қисми ўта қисқа бўлганидек, инсон умри ҳам жуда қисқадир. Арқоннинг бўялмаган қисми ўта узун бўлгани каби ўлимдан кейинги ҳаётнинг ҳам чек-чегараси йўқлиги ҳақиқатдир. Бу иккала ҳаётни бир-бирига умуман таққослаб бўлмайди. Бошқа тарафдан, уларнинг бир-бирига чамбарчас боғлиқ эканлиги кўринади. Инсон бу дунё ҳаётида қандай яшагани, умрини қандай амалларга сарф қилганлиги унинг боқий дунёдаги ўрнини, яъни жаннат ёки жаҳаннамда бўлишини белгилаб беради.

Ҳеч бир инсоннинг азоб-уқубатли ҳаёт кечиришни хоҳламаслиги кундай равшан, айниқса, агар бундай ҳаёт боқий бўлса. Лекин бунга эришиш учун инсон ўзига берилган умрни тўғри сарфлаши лозим. Шундай сарфлаши лозимки, натижада ўлимидан кейинги ҳаётда, яъни бу дунёдаги қисқа умридан кейинги чегараси йўқ ҳаётида роҳат-фароғатда яшасин. Бошқача қилиб айтсак, шу қисқа умри эвазига ўзи учун роҳатга тўла ҳаёт ҳукм сурадиган жаннатни сотиб олсин. Бунга эришиш эса, Аллоҳ Таолонинг розилигини олиш билан бўлади. Яратувчининг розилигига эса, табиийки, Унинг буйруқ ва тақиқларига амал қилиб яшаш, Унга итоат қилиш билан эришилади.

Эй мусулмон биродарим, сиз ўзингизга берилган бир сиқим умрни қандай сарфлаётганингиз тўғрисида тафаккур қилиб кўринг. Токи, танангизда жонингиз бор экан, юрагингиз уриб турар экан, ҳали имкониятингиз бор экан, бу борада жуда хушёр бўлинг. Ўз Яратувчингиз розилигини олиш пайида бўлингки, ўлимдан кейинги ҳаётда надомат чекиб қолманг.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух

22.05.2019й