Қуръон боғларига саёҳат туркумидан

Яҳудийлар ва бошқа кофирларнинг сиёсатдаги тубанликлари ва мусулмонлар учун сиёсий онг

بسم الله الرحمن الرحيم

ان النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهم عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Сизларнинг ичингизда яхшироғингиз, Қуръонни ўрганган ва уни ўргатганингиздир”. Бухорий ривояти.

Муқаддас китоби бўлган Қуръони Каримни бандаларининг ҳидоят топишлари учун дастур қилиб берган Аллоҳга Унинг Ўзига муносиб мақтов ва ҳамдлар бўлсин. Ушбу Китобни умматга энг олий кўринишда чиройли етказган, ушбу Китоб мўъжизалиги билан у зотнинг Пайғамбарлиги исботланган Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловоту саломлар бўлсин.

Ушбу рукнимизнинг ўтган сонида Бақара сурасининг 104 – 105 оятлари тафсирини ўрганган эдик. Юқорида ўтган оятларда Аллоҳ Таъоло қайта-қайта, такрор ва такрор яҳудийларнинг жирканчликлари, аҳдда турмаслиги ва бошқа тубан сифатлари билан ўзлари ишонган Роббисига доимий тарзда осийлик қилганлари ҳақида таъкидлади. Шулардан келиб чиқиб, шу ерга етганда бироз тўхтаб, яҳудийларнинг ва шунинг билан бирга Исломга қаршилик қилган бошқа кофир ва мушрикларнинг ҳам, ғаразгўйлик билан қилган маккорона сиёсий ишлари, пасткашларча иш тутишлари, аблаҳларча музокаралар олиб боришлари ҳақида фикр юритишимиз лозим. Токи, Ислом ва уни жаҳонга олиб чиқаётганларга нисбатан ҳозирги куфр оламининг, шу жумладан махаллий ва халқаро воқелик қандайлигини билиб олайлик.

Манзара янада ойдинлашиши учун бу ишни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Маккадалик пайтидан, Макканинг кофир аҳолиси билан мафкуравий ва сиёсий кураш олиб борган пайтларидан бошлайлик. Шундан кейин Мадина даврига ўтиб, умуман кофирлар билан, хусусан яҳудлар билан қандай сиёсий, мафкуравий ва моддий курашганлари хусусида тўхталайлик. Бу пайтга келиб, мусулмонларнинг Исломни татбиқ этадиган, ҳадларни ижро этадиган, қўшинни сафарбар қиладиган, даъват ва жиҳод йўли билан Исломни жаҳонга олиб чиқадиган ўз давлатлари қад кўтарган эди.

Шунга биноан, гапни ҳали Мадина даври бошланмаган, Ислом давлати барпо бўлмаган пайтдаги, яъни Маккадаги исломий даъват куфр ва унинг аҳли билан қандай мафкуравий ва сиёсий кураш олиб борганидан бошлаймиз.

Шу ҳақида ворид бўлган шаръий далиллар ва содир бўлган воқеаларни ўрганадиган бўлсак, қуйидагилар аён бўлади:

Биринчидан: Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга Маккада нозил бўлган оятлар ўша кофир, жоҳил жамиятни зулматлардан халос этиб, нурга олиб чиқиш учун исломий ақидани баён қиларди. Шунингдек, бу оятларда куфр ақидаларининг бузуқлиги, санамларию орзу-умидларининг аҳмоқоналиги баён қилиниб, уларга қарши ҳужжат келтирилар эди. Исломий даъват билан куфр ва унинг аҳли ўртасидаги кураш ақидавий, мафкуравий кураш эди. Буларни ин ша Аллоҳ ўз ўрнида баён қиламиз. Бундан ташқари, сиёсий кураш ҳам борар эди. Куфрбошиларнинг бузғунчиликлари, Ислом ва мусулмонларга нисбатан душманликлари, Аллоҳнинг йўлидан тўсишлари, исломий даъватчиларни жазолашлари, азоблашлари, ўзларидаги бор ёвузлигу зулмни ишга солиб, даъват йўлини тўсишга уринишлари кабилар тўхтамас эди.

Исломий даъват билан куфр ва унинг аҳли ўртасидаги ақидавий ва мафкуравий кураш ҳақида, Ин ша Аллоҳ, бошқа бир ўринда алоҳида тўхталамиз. Бу ерда эса Қуръон куфрбошиларни қандай тавсифлаганини, уларнинг ичиқораликларини, бузғунчиликларини, Ислом ва мусулмонларга душманликларини қандай ифода этганини баён қилиб ўтамиз.

1- Абу Лаҳаб. Аллоҳ Таъоло унинг кофир ҳолида ўлишини баён қилади. Унга молу дунёси асқотмайди. Азобни кечиктира олмайди. Унинг ўзи ҳам, хотини ҳам қилган ёвузликлари, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга озорлар бериб, у кишининг йўлларига тиканлар ташлаганлари учун дўзахда абадий қоладилар.

تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ * مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ * سَيَصْلَى نَاراً ذَاتَ لَهَبٍ * وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ * فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ

 “Абу лаҳабнинг қўллари қуригай — ҳалок бўлгай! (Аниқки) у қуриди — ҳалок бўлди! Мол-мулки ва касб қилиб топган нарсалари унга асқотгани йўқ! Яқинда у ва унинг ўтин орқалаган, бўйнида пишиқ толадан эшилган арқон бўлган хотини (ловуллаб турган) алангали дўзахга киражак!” (Масад. 1 – 5)

2- Валид ибн Муғира. У Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг олдиларига келган эди. Унга Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Қуръонни тиловат қилиб берган эдилар. Унинг кўнгли юмшагандек бўлди. Бу хабарни эшитган Абу Жаҳл унинг олдига бориб, эй амаки, Муҳаммад ҳақида бирор нарса денг, токи, қавмингиз сиз уни инкор қилишингизни, ёмон кўришингизни билиб олишсин, деди. Шунда Валид, нима дейин, Аллоҳга қасамки, сизларнинг орангизда мендан кўра шеърни яхшироқ тушунадиган одам йўқ, Аллоҳга қасамки, унинг айтаётган гаплари шеърга ўхшамайди, Аллоҳга қасамки, унинг гапида ҳаловат бор, нафосат бор, равонлик бор, устидан қарасанг ҳам, остидан қарасанг ҳам фақат нурни, зиёни кўрасан, унинг устунлиги, ундан устунроқ гап йўқлиги, ҳар қандай маҳоратни мағлуб эта олиши аниқ, деди. Бу гапни эшитган Абу Жаҳл “Бирор гап айтмасангиз, қавмингиз кўнмайди”, деди. Валид мени ўз ҳолимга қўй, ўйлаб олай, деб жавоб берди. Ўйлаб-ўйлаб охири, бу одамларга ўз таъсирини ўтказадиган сеҳр, деди. Шунда Аллоҳ Таъоло мана бу оятни нозил қилди:

ذَرْنِي وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً * وَجَعَلْتُ لَهُ مَالاً مَّمْدُوداً * وَبَنِينَ شُهُوداً * وَمَهَّدتُّ لَهُ تَمْهِيداً * ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ * كَلَّا إِنَّهُ كَانَ لِآيَاتِنَا عَنِيداً * سَأُرْهِقُهُ صَعُوداً * إِنَّهُ فَكَّرَ وَقَدَّرَ * فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ * ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ * ثُمَّ نَظَرَ * ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ * ثُمَّ أَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَ * فَقَالَ إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ * إِنْ هَذَا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ

“(Эй Муҳаммад), Мен сўққабош ҳолида яратган кимсани Ўзимга қўйиб беринг! Мен унга кенг-мўл мол-давлат ва (доимо ёнида) ҳозиру нозир ўғилларни (ато) қилдим. Яна унга (ҳаётнинг барча неъматларини) қулай-осон қилиб қўйдим. Сўнгра у яна зиёда қилишимни тамаъ қилур. Йўқ, (унинг тамаъси беҳудадир)! Чунки у Бизнинг оятларимизга қаршилик қилгувчидир. Яқинда Мен уни бир харсанг тошга (яъни ўтиб бўлмас тўсиққа) дучор қилажакман! Чунки у (Қуръонни эшитгач, бу илоҳий Китобга қандай туҳмат қилиш тўғрисида) ўйлади, режа тузди. Ҳалок қилингур, қандай режа тузди-я?! Яна ҳалок қилингур, қандай режа тузди-я?! Сўнгра у (ўйлаган режаларига) қаради. Сўнгра (Қуръондан бирон айб топа олмагач, пешонасини) тириштирди ва (афтини) буриштирди. Сўнгра (ҳақдан) юз ўгирди ва кибр-ҳаво қилди. Бас, у: “Бу (Қуръон Аллоҳнинг сўзи эмас, балки) фақат (аввалгилардан) нақл қилинаётган бир сеҳрдир. Бу фақат башарнинг сўзидир”, деди”. (Муддассир. 11 – 25)

3- Абу Жаҳл. У мусулмонларга таҳдид қилиб, сизларнинг олдингларда Муҳаммад юзини тупроққа белайдими? (намоз ўқийдими), деди. Ҳа, деган жавобни эшитгач, Лот ва Уззога қасамки, агар уни яна шундай қилаётганини кўрсам, бўйнига тепаман ва юзини тупроққа ишқайман, деди. Бас, Аллоҳ Таъоло у ҳақда

كَلَّا لَئِن لَّمْ يَنتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ * نَاصِيَةٍ كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ * فَلْيَدْعُ نَادِيَه * سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ

“Йўқ! Қасамки, агар у (бундай гумроҳликдан) тўхтамаса, албатта биз уни пешона сочидан — ўша ёлғончи, адашган пешона сочидан тутармиз-да (жаҳаннамга отурмиз)! Бас у ўзининг жамоасини (ёрдамга) чақираверсин! Биз эса азоб фаришталарини чақиражакмиз!” (Алақ. 15 – 18)

оятларини нозил қилди. Абу Жаҳл Аллоҳнинг оятларини масхара қилиб, хурмо ва сариёғларни олиб келиб, мана буни енглар, ютинглар Муҳаммад сизларга ваъда қилаётган заққум мана шу, дер эди. Бу ерда заққум сўзи ва ютинглар маъносидаги (تزقموا ) сўзи битта ўзакдан чиққан. Абу Жаҳл шундан фойдаланиб, сўз ўйини қилмоқчи бўлган. Бунга жавобан, Аллоҳ Таъоло

إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ * طَعَامُ الْأَثِيمِ * كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ * كَغَلْيِ الْحَمِيمِ * خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَى سَوَاء الْجَحِيمِ * ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيمِ * ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ

“Албатта (дўзахнинг ўртасида ўсадиган) Заққум дарахти гуноҳкорнинг таомидир. (У таом) мисоли қайноқ сувнинг қайнаши каби қоринларда қайнайдиган эритилган (доғланган) ёғдир! (Дўзах фаришталарига): “Уни (гуноҳкорни) ушлаб дўзахнинг ўртасига судраб олиб боринглар, сўнгра боши устидан қайноқ сувдан — азобдан қуйинглар!” (деб амр этилур). (Абу Жаҳлни) масхара қилиш учун “Мана бу азобни тотиб кўргин!, дарҳақиқат сен (ўз қавминг ичидагина) “қудратли ва улуғдирсан” дейилгансан” дейилур”. (Духон. 43 – 49)

оятларини нозил қилган.

4- Ахнас ибн Шариқ. У бузғунчилик қилишга уринарди. Ўзи каззоб, тубан одам эди. Аллоҳ Таъоло унинг насаби ва табиатининг бузуқлигини аниқ баён қилувчи мана бу оятни нозил қилди:

وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَّهِينٍ * هَمَّازٍ مَّشَّاء بِنَمِيمٍ * مَنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ * عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِكَ زَنِيمٍ

“(Эй Муҳаммад), яна сиз ҳар бир тубан қасамхўр, ғийбатчи-ю, гап ташувчи, яхшиликни ман қилгувчи — бахил, тажовузкор, гуноҳга ботган, қўпол ва булардан ташқари бенасаб-хароми кимсага итоат этманг!”. (Қалам. 10 – 13)

5- Убай ибн Халаф. Уқба ибн Абу Муайт Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг мажлисларига келмоқчи бўлганида уни Убай ибн Халаф қайтаради. Аллоҳ у ҳақида

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلاً * يَا وَيْلَتَى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَاناً خَلِيلاً * لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءنِي وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنسَانِ خَذُولاً

“У кунда бу золим қўлларини (бармоқларини тишлаб надоматлар қилиб) дер: “Э, қанийди мен ҳам пайғамбар билан бир йўлни тутганимда эди; Ўлим бўлсин менга, қанийди мен фалончини дўст тутмаганимда эди. Аниқки, менга эслатма — Қуръон келганидан сўнг, ўша (фалончи) мени йўлдан оздирди”. (У кунда) шайтон (ҳаёти дунёда ўзига эргашган барча) инсонни ёрдамсиз қўйгувчидир””.  (Фурқон. 27 – 29)

оятини нозил қилди.

Мана шулар ва шу турдаги оятлар исломий даъватга қарши турган таъсир кўрсатувчи кучларни сиёсий жиҳатдан англаш, уларнинг қинғир ишларини, пасткаш табиатларини, хиёнату маккорликка тўла қалбларини, уларнинг Ислом ва мусулмонларга душман бўлган куфрбошилар эканликларини фош этиш нақадар зарурлигини кўрсатади. Токи, исломий даъватчилар олдидаги йўл равшан кўриниб турсин. Зарба орқа томондан келиб қолмасин. Қадамлар тикансиз жойларни топиб боссин. Мумкин қадар қоронғулик сари борилмасин. Айни пайтда душман қалъалари титрасин, унинг нозик жойлари кўриниб турсин ва уларга зарба бериш осон кечсин.

Рукнимизнинг келгуси сонида Ислом душманларини сиёсий англаш учун зарур жиҳатларнинг иккинчисини кўриб чиқамиз.

 Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

12.11.2017й.