بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Янги пайдо бўлаётган байрамларга қарши кураш қандай бўлиши керак?

Ozodlik сайти тарқатган маълумотга кўра, шу кунларда Тошкент шаҳридаги мактаб, коллеж ва лицейлар ўқувчиларига 31 – октябр куни Halloween ни нишонламаслик учун туни билан навбатчилик қилиб чиқиш топширилган. Манбада айтилишича, халқ таълими вазирлиги томонидан махсус буйруқ тарқатилган бўлиб, унда юқоридаги мақсад кўзда тутилган.

Halloween – 31 октябрда Европа насронийлари нишонлайдиган байрам тури. Бу байрам атрофидаги маълумотларни синчиклаб ўрганилса, Halloween байрамининг анъаналари қадимги қуёшга сиғинувчи кельт коҳинларининг диний маросими билан боғлиқ бўлиб, христиан дини пайдо бўлишидан олдин нишонланиб келган. Кельтлар бу байрамни қуёш худоси ва ўликлар худоси шарафига бағишлаб, уни “Янги йил” деб хисоблашган ва хозирги хисобга кўра 1-ноябрда нишонлашган. Аста-секин бу байрам христиан динига сингиб кетган.

Мақолада кейинги пайтда Ўзбекистон худудида насроний байрамларнинг нишонланиши тақиқларга учраётгани ёзилган, бунга мисол қилиб, 14 – февралда нишонланадиган “Севишганлар куни”га қарши тарғиботларни келтирган.

Аввалдан айтганимиздек Америка ва Европа мамлакатлари демократияни ўзларига ақидавий мабда сифатида кўради ва унинг бошқарувга салоҳияти бор деб ишонади, яъни демократияга иймон келтиради. Бизнинг Ўзбекистон ёки бошқа давлатлар эса, демократия қурамиз деган дабадаба бўлгани билан уни жорий қила олмайди, чунки унга бошқарувга молик ақидавий мабда деб қарамайди ва бунинг орқасидан ушбу мамлакатни бошқараётганларнинг калласига нима келса, шуни демократия деб жорий қилаверади. Бу юқоридаги холат айнан шунинг хосиласи дейиш мумкин.

“Севишганлар куни” деган нарса кириб келди, агар демократиянинг ақидавий тамойилларига қарасангиз, бу оддийгина нарса деб қаралади, яъни демократияга амал қиламан деса, бу каби байрамларга тек қўйилади. Лекин бизда бу нарсанинг ёшлар орасида кўп кўнгилсизликларни келтириб чиқара бошлагандан кейин, уни бизга тўғри келмас экан, деб тақиқлашга ўтилди. Чунки бизда хукумат, ёшларнинг хаётида ҳам демократияни жорий қила олмайди.

Мана энди бошқарувни парокандалиги орқасидан, ёшларни таълим системаси бузуқлиги ва бунинг натижасида, ахборот оламидан таъсирланиш оқибатида, яна бир янги куфрий байрам, “Halloween” кириб келди. Уни ҳам бизнинг ёшларимизга тўғри келмаслигини кўрган мутасаддилар унга қарши, шунақанги умуман натижа бермаслиги аниқ йўналишда кураш олиб боришни йўлга қўйишди. Бунақа тақиқлардан ёшлар нима натижа олиши мумкин, фақатгина ўша байрамга қизиқиш кўпаяди холос. Бунга қарши курашни Илоҳий таълим билан курашилмас экан, хеч қачон уни йўқ қилиб бўлмайди. Илоҳий таълим эса, ёшларга мактабдан ўқитилиб борсагина уни амал қилиниш керак нарса, деб хисоблайди, хозирги мадраса кўринишида эса, уни “шу мадрасаларда ўқиётган талабалар нишонлаши мумкин эмас, халқ эса хохлаган байрамини нишонласа бўлаверади” деган тушунчада бўлиб бормоқда. Мусулмон учун ақидавий жихатдан ушбу “Хеллоуин” билан “Янги йил”ни ўртасида хеч қандай фарқ йўқ, бизларнинг диний олимларимиз эса зўр бериб “Янги йил” ни байрам қилиб нишонлашга турли – туман ифлос фатволарни тўқиб чиқаришмоқда.

Аслида мусулмон учун байрамлар қандай бўлади? Шу хақида озгина тўхталишга қарор қилдик.

Аллоҳ Таъоло айтадики:

وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ – “

Яҳудий ва насронийлар, уларнинг миллатига(динига) эргашмагунингизгача сиздан асло рози бўлмаслар ”. Бақара – 128.

Пайғамбаримиз صلى الله عليه وسلم айтадиларки:

لتتبعن سنة من كان قبل كم شبراً بشبر وذراعاً بذراع ،
حتى لو دخلوا جحر ضب لتبعتموهم قلنا : يا رسول الله ، اليهود والنصارى ؟ قال : فمن ؟

“Сизлардан олдин ўтганларнинг йўлига зироъма – зироъ, қаричма – қарич эргашиб кетасизлар, хато агар улар калтакесакнинг инига кирса, сизлар хам уларнинг орқасидан кирасизлар, шунда бизлар айтдик: Ё Росулаллоҳ, улар яҳуд ва насороларми? Бўлмаса ким? – дедилар”. (Бухорий ва Муслим ривояти)

Исломда байрам деган сўз “Ийд” (арабча – “العيد”) деган сўз билан ифодаланади. “Ийд ал-Фитр”, “Ийд ал-Азҳо”. “Ийд” сўзининг маъноси луғатда, қайтиб келиш, фойда наф билан қайтиб келиш – деган маъноларни англатади, яъни “Ийд ал-Фитр” ёки “Ийд ал-Азҳо” бу кунларда Аллоҳнинг кўп мархаматлари бир неча баробар бўлиб кўпайиб келади. Шунинг учун Аллоҳ бу кунларни бандаларига, “Бу кунларни байрам қилиб нишонланглар, зеро бу кунда менинг мархаматим хар дойимгидан кенг ва мўл бўлиб келади” – дегани бўлади. Бизлар эса Исломни, мусулмонликни даъво қилувчи мўъминлар, айниқса хоин дин пешволаримиз, ушбу марҳаматга куфрнинг ифлос одатларини қўшиб, бу кунларни хам байрам қилса, “ийд” қилиб нишонласа бўлади, деб фатволар тўқишмоқда, яъни шу кунларда ҳам Аллоҳнинг бандаларига марҳамати кўпайиб келади, деган даъвони қилишмоқда.

Буни қандай қилиб ақлга сиғдириш мумкин?!

Юқорида келтирилган янги байрамни ҳам агар давлат нишонлаш учун тарғибни бошлаб юборса, унга ҳам шу каби фатволар тўқилиши турган гап эди, чунки “Янги йил” га топилган фатво, бунга топилмай қолар эдими.

Мусулмонлар хар бир воқеадан ўз ақидасидан келиб чиққан холда хулоса чиқаради, чунки уларнинг хаёти ақидаларига чамбарчас боғлиқ. Ислом шуниси билан бошқа динлардан ажралиб туради. Юқоридаги янги кириб келаётган “байрам”дан қилинадиган хулоса эса, бу бизнинг ақидамизга зид эътиқоддаги маросим бўлиб, уни нишонлаш, уни тўғри деб бахолаш харом хисобланади ҳамда ақидамизга ва албатта Исломимизга зарар келтириши турган гап.

Хизб ут-ТахриринингЎзбекистондаги медиа офиси
Абдуллоҳ
01/11/2013