Саҳобалар ҳаётидан лавҳалар

بسم الله الرحمن الرحيم

Мақолалар туркумининг бугунги сонини Умар розияллоҳу анҳунинг ташқи кўринишлари, сифатлари ҳақида сўз билан бошлаймиз.

Муҳаммад ибн Саъднинг ривоятида Ибн Умар айтади: Отамнинг ранглари оққа яқин, юзи қизғишроқ узунроқ, тишлари текис, сочларига оқ оралаган эди. Салама ибн Акваъ розияллоҳу анҳу айтади: Умар чапақай эди. Ибн Саъд “Табақот”да Убайд ибн Умайрдан айтади: Умар одамлар орасида бўйи узунлиги билан ажралиб турар эди. Ибн Аби Дунё Абу Ражо Аторидийдан ривоят қилиб айтади: Умар ибн Хаттоб тўладан келган, бўйи узун, тишлари текис ва оқ, икки яноғи қизғишга яқин, юзида туклари кам, сочлари икки томонига осилиб тушиб турган, кам куладиган киши эди.

Ибн Саъд Жаъфар ибн Муҳаммаддан, у отасидан ривоят қилади: Умар чап қўлига узук (кумуш) тақар эди. Бухорий ва Муслим Анас ибн Моликдан ривоят қилади: Умар сочини ҳина ва катам (катам, китим – сочни бўяш ва ёғлаш учун ёғи олинадиган ҳинасимон ўсимлик тури) билан бўяди. Яна бир ривоятда Умар инб Хаттоб розияллоҳу анҳу ўнг ва чап қўлларни бир хил ишлатар эди, дейилган.

Умар розияллоҳу анҳунинг Тавротда зикр қилинган сифати.

Ақраъ Умарнинг муаззинидан ривояти қилади, Умар Асқаф деган яҳудийнинг олдидан ўтиб қолди ва ундан “Сизларни китобингизда биз ҳақимизда бирон нарса келганми?” деб сўради. Жавоб берди: “Сифатларингиз ва амалларингизни китобимизда топамиз, лекин исмларингизни эмас”. Умар “Мени нима деб топасан китобингда” деди. Асқаф ““Қорнун мин ҳадид” деб топамиз сизни” деди. Умар ““Қорнун мин ҳадид” деганинг нима у?” деб сўради. “Қаттиққўл кучли амир” дегани деди. Шунда Умар “Аллоҳ нақадар буюк ва Аллоҳга ҳамдлар бўлсин” деди.

Ибн Саъд, Табароний ва Ҳайсамийлар Абдуллоҳдан ривоят қилади: “Умар розияллоҳу анҳу отга минди ва отни югуртириб юборди. Шунда кўйлаги кўтарилиб, сонининг баъзи қисми очилиб қолди. Шу атрофда юрган Нажрон аҳлларидан бўлган одамлар Умарнинг сонидаги қора ҳолни кўриб қолишди ва “Аллоҳга қасамки, бу бизнинг китобимизда зикр қилинган, бизни еримиздан ҳайдаб чиқариши айтилган одам!” дейишди.

Жоҳилият вақтида ажралиб турган сифати.

Маъруф ибн Харбуз айтади: Агар Қурайш ва бошқа бирон қабила ўртасида келишмовчилик чиқиб қолса, Қурайш билан бошқа бирон қабила насабда улуғликни айтиб баҳслашса, Умар розияллоҳу анҳуни баҳслашиш учун жўнатишар эди. Шон-шуҳрат, обрўда улуғликни айтиб баҳслашса, Умарни жўнатишар эди.

Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Исломни Умар ёки Абу Жаҳл билан азиз қилишини сўраб дуо қилганлари тўғрисида.

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Эй Аллоҳим, ушбу икки кишидан, Умар ибн Хаттоб ёки Абу Жаҳл ибн Ҳишомлардан қай бири Сенга суюклироқ бўлса, ўша билан Исломни азиз қилгин”. Термизий, Аҳмад, Ибн Ҳиббон, Ҳоким ва Табаронийлар ривояти.

Юқоридагилардан кўриниб турибдики, Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу, ҳатто Исломга киришидан олдин ҳам халқ орасида эътиборли, ҳайбатли, жамиятда муҳим ўринга эга бўлган шахслардан бири эди. Мақоламизнинг келгуси сонида Умар розияллоҳу анҳунинг Исломга кириш тарихини ўрганиш билан суҳбатимизни давом эттирамиз.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

14.08.2018й.