Қуръон боғларига саёҳат
Қуръон боғларига саёҳат
بسم الله الرحمن الرحيم
ان النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهم عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Сизларнинг ичингизда яхшироғингиз, Қуръонни ўрганган ва уни ўргатганингиздир”. Бухорий ривояти.
Муқаддас китоби бўлган Қуръони Каримни бандалари учун дастур қилиб берган Аллоҳга мақтов ва ҳамдлар бўлсин. Ушбу Китоб мўъжизалиги билан Пайғамбарлиги исботланган Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловоту саломлар бўлсин.
Рукнимизнинг аввалги сонида Бақара сурасининг 135-136-137-138 оятлар тафсирининг биринчи қисмни тугатиб иккинчи қисмни бошлаган эдик, бу сонда иккинчи қисмни тугатамиз.
(وَمَا أُنزِلَ إِلَى ва бизга нозил қилинган нарсага) (أُنزِل ). Бу сўз (إلى ) ва (على) ҳарфлари билан мутааддий (ўтимли феъл)га айланади. Бу ерда у (وما أنزل إلينا ) бўлиб келган бўлса, бошқа бир оятларда
وَمَا أُنزِلَ عَلَيْنَا
– “бизга нозил қилинган нарсага”. (Оли Имрон:84)
قُلْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ
– “(Эй Муҳаммад), “Аллоҳга, бизга нозил қилинган нарсага (Қуръонга) ва Иброҳимга нозил қилинган нарсага имон келтирдик”, деб айтинг”. (Оли Имрон:84) бўлиб келган.
(الأسْبَاطِ уруғ-авлодга) (سِبط ) сўзининг кўплиги. Бу сўз набира маъносини англатади. Улардан мурод Яъқуб а.с.нинг ўғиллари ва зурриётидир. Яъқуб а.с.нинг ўғиллари Иброҳим ва Исҳоқ а.с.ларнинг набираларидир. Зурриётлар Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқуб а.с.ларнинг набираларидир. Шунинг учун Ҳасан ва Ҳусан ҳақида улар Пайғамбар с.а.в.нинг набираларидир, дейилган.
فَإِنْ آمَنُواْ بِمِثْلِ مَا آمَنتُم بِهِ
(Энди агар улар (яъни аҳли китоблар) сизлар имон келтирган нарсаларга имон келтирсалар). Бу ердаги фо шунчаки тартиб учун, ўзидан олдинги жумлани ўзидан кейинги жумла билан тартиблаштириш учун келган. Бо ҳарфи эса зоида бўлиб келган. У Аллоҳ Таолонинг мана бу гапига ўхшашдир.
وَالَّذِينَ كَسَبُواْ السَّيِّئَاتِ جَزَاء سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا
– “Ёмон амаллар қилган кимсалар учун эса ўша ёмонликлари баробарида ёмон жазо бўлур”. (Юнус:27)
Шунга кўра, маъно мана бундай бўлади: Агар улар худди сизларга ўхшаб имон келтирсалар, ҳидоят топадилар. Яъни Аллоҳга, Унинг пайғамбарларига, пайғамбарларига нозил қилган ҳукмларига худди сизлардек имон келтирсалар… Уларнинг айримларига ишониб, айримларига ишонмасалар, ҳидоят топган бўлмайдилар.
(وَّإِن تَوَلَّوْاْ Агар юз ўгирсалар). Яъни агар юз ўгирсалар ва сизлар имон келтирган нарсаларнинг ҳаммасига имон келтирмасалар…
(فَإِنَّمَا هُمْ فِي شِقَاقٍ у ҳолда, шубҳасиз, сизларга нисбатан гина ва адоватлари бордир). Яъни улар ҳеч ҳам (мутлақо) ҳақиқат излаётганлари йўқ. Ўзаро душманлик қилиб, талашиб-тортишиб юрибдилар, холос.
فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللّهُ
(Уларнинг ёмонлигидан сизга (эй Муҳаммад), Аллоҳнинг Ўзи етарлидир). Яъни уларнинг ўзаро талашиб-тортишишларининг ўзи сизга кифоя қилади. Кифоя қилиш одамларнинг ўзларига эмас, уларнинг феълларига, ишларига тааллуқлидир. Яъни улардаги адоватнинг ўзи уларнинг ёқаларидан олишингизга имкон туғдириб беради. Аллоҳ Ўз ваъдасини бажарди. Яҳуд вужудига барҳам берилди. Аллоҳ ва Унинг пайғамбари ғолиб бўлди. Бутун оламлар Парвардигори Аллоҳга ҳамд бўлсин!
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим
16.05.2019й
