Ўзимизни қачон маломат қиламиз?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Умматнинг бугунги кунига теран назар ташлар эканмиз, Ислом оламига дохил юртларнинг дунё саҳнасидаги мавқеи ўта ачинарли ҳолатда эканлиги ҳеч биримизга сир эмас. Яъни мусулмонларга учинчи олам вакиллари сифатида қараш оддий ҳолатга айланди. Бунинг асосий сабабларига холис ёндашадиган бўлсак, табиий бойликларимизни йўқлигидан ёки иқлим шароитларимиз ёмонлигидан эмас, балки динимизни англашдаги заифлигимиздир. Ушбу заифликларимизни яширмасдан, умматга ёпишиб олган ушбу иллатдан батамом қутулиш йўлларини излашимиз, ўзимизни ўзимиз маломат қилишимиз ҳамда бу касалликни бартараф этиш йўлларини излашимиз бугунги давр талабидир.

Заиф киши ўзининг заифлиги сабабларини ташқи омиллар ҳисобига яширишга уринади ва ўзини айбсиз қилиб оқлашга ҳамда ана шу ташқи омилларни ўзидан бартараф қилиш қўлидан келмаслигини айтади. Ҳақиқатда биз шундай иш тутишга ва ўзимизда мавжуд заифлик ва камчилик жавобгарлигини бировларнинг устига ағдаришга одатланиб қолдик.

Агар шамол бирон чириган дарахтни ағдариб ташласа, шамолни маломат қилишимиз тўғрими? Йўқ албатта, балки ана шу чириган дарахтни парвариш қилган одамни айблаймиз. Чунки шу одам яхши парвариш қилмагани учун дарахтга қурт тушиб, уни чиритиб қўйди. Шунинг учун уни бу дарахтга яхши эътибор бермаган, яхши парвариш қилмаган, вақтида суғормаган ва томирини қурт еб ташлашига йўл қўйиб берган, деб маломатлаймиз.

Юқоридагилардан келиб чиққан ҳолда айтамизки, ана шундай таҳликали ҳолатга етиб келишимиз сабабларини тўғри англаб, уларни  бартараф қилиш ва фақатгина ўзгаларни маломатлаш билангина кифояланиб қолмай, балки ўзимизни ҳам маломат қилишимиз вожибдир. Аллоҳ Таоло айтади:

وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لأَمَّارَة بِالسُّوءِ إِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّيَ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَّحِيم

“Ўзимни оқламайман. Албатта, нафс, агар Роббим раҳм қилмаса, ёмонликка ундовчидир. Албатта, Роббим ўта мағфиратлидир, ўта раҳмлидир”.       (Юсуф:53)

Шунингдек, мустамлакачиларнинг қадамларини мустаҳкам ўрнашиб бориши, Ислом уммати устига бошқа умматларнинг оч махлуқлардек ташланишлари, ўтмиш ҳамда ҳозирги кунларимизда мусулмонлар ўртасида юз берган баъзи фитналар, шунингдек муқаддас динимизни ҳеч бир ҳужжатсиз инсоний тузумларга мослаб олаётганимиз ушбу заифликларни асосий жиҳатидир. Ваҳоланки, уммат ушбу ишларда ўзининг ҳам айбдор эканлигини ҳис этмай қўйди.

Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, то Қиёмат кунигача мусулмонлар куфр аҳли билан зиддиятда эканлигимизни унутмаслигимиз зарур. Улар ўзларига берилган барча воситалар, фитна режалари, бузуқ фикрлари билан уммат ичига кириб келишда давом этар эканлар, бу ишларга бизнинг заифлигимиз сабаб бўлиши улкан жиноятдир. Уммат жонкуярларининг асосий вазифаси, бу фасод воқеликни ўзгартиришга, зулматлардан нурга олиб чиқишга, бир сўз билан айтсак, ўз азизлигига қайтариш учун фаолият қилишлари асосий ва энг муҳим вазифага айланиши шарт.

Хулоса ўрнида айтамизки, заифлик узр эмас, балки у жонимизни, молимизни уммат келажаги учун сарф этишдан олиб қочишдир. Демак, бунинг учун фақат ўзимизни айблайлик ва фақат заифлигимизни, камчилигимизни маломатлайлик. Аллоҳ Субҳанаҳу айтади:

وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ

فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَلُومُواْ أَنفُسَكُم مَّا أَنَاْ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

“Қачонки, иш тугагач (яъни жаннат аҳли жаннатга сазовор бўлиб, дўзахилар дўзахга ҳукм қилингач), шайтон деди: “Албатта, Аллоҳ сизларга ҳақ ваъда қилган эди. Мен эса (ёлғон) ваъдалар бериб, сизларни алдаган эдим. (Лекин) мен учун сизларнинг устингизда ҳеч қандай ҳукмронлик йўқ эди, илло мен сизларни (куфр йўлига) чақиришим биланоқ ўзингиз менга итоат этдингиз. Энди мени эмас, ўзларингизни маломат қилингиз. Мен сизларга ёрдам бера олмайман, сизлар ҳам менга ёрдам бергувчи эмассиз. Албатта, мен сизлар илгари (Аллоҳга) мени шерик қилганингизни инкор қилурман. Албатта, золимлар (яъни кофирлар) учун аламли азоб бордир”. (Иброҳим:22)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин

03.10.2019й