Капиталистик система назоратидан ташқарида ёки у белгилаб қўйган чегарани бузиш

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Капиталистик системанинг қамров доираси тўғрисида жуда кўп гапириш мумкин. Бироқ бу мавзуни умумий ва қисқароқ баён қилиш билан унинг асосий мазмун-моҳиятини ёритишга ҳаракат қиламиз. Маълумки, социализм капитализмга мағлуб бўлганидан сўнг бу мабда дунёда ўз ҳукмронлигини ўрнатди. Унинг ҳукмронлиги кўпроқ дунёни назорат қилиш ва ўзининг қонли чангалида ушлаб туришда кўринмоқда. Яъни капитализм инсониятга яхшилик келтириш учун вужудга келмади, балки турган-битгани зарар, ёмонлик, ёвузлик… хуллас инсон ҳаётида қандайки ёмон ҳолатлар бўлса, барчасининг манбаси айнан капитализм бўлди. Бундай ҳукмронлик имкон қадар кўпроқ мустамлакаларга эга бўлишни истайдиган очкўз капиталистик давлатларнинг ҳар ерда ўз назоратини ўрнатишга интилишида яққол намоён бўлмоқда. Чунки улар ўзларининг назоратидан ташқарида юз берадиган ҳар қандай ишдан қаттиқ қўрқадилар. Бошқача айтганда, капиталистик система доирасида фикрламайдиган, унга зид бўлган фикрлаш тариқатидан даҳшатга тушадилар. Улар учун энг қўрқинчли душман ўзлари чизиб берган чизиқдан ташқарига чиқиб кетадиганлардир. Капиталистик системадан ташқарида фикрлайдиганлар капиталистик давлатлар учун ортиқча бошоғриқ ҳисобланади. Ҳа, улар “ўзгача фикрловчилар” дан қўрқадилар.

Бугун бутун бошли капиталистик система олдида биринчи даражали вазифа сифатида “ўзгача фикрловчилар” га қарши курашиш турибди ва бу вазифани бажариш улар учун борган сари оғирлашиб бормоқда. Чунки фикрга қарши курашиш жуда оғир иш. Бунинг устига, агар бу фикр капитализмни ер билан яксон қиладиган фикр бўлса, иш кўлами ва сарф-харажати яна бир неча баробарга ортади. Бугун айнан шундай ҳолат кузатилмоқда. Капиталистик давлатлар капиталистик система назоратидан ташқарига чиқиб кетаётган “ўзгача фикрловчилар”, яъни Ислом ақидаси асосида фикрлайдиган мусулмонлар кундан-кунга кўпаяётганлигини кўрмоқдалар ва бундан даҳшатга тушмоқдалар. Чунки айнан Ислом мафкураси капитализм илдизига болта уришга қодир бўлган ягона қувват сифатида дунё саҳнасига чиқди. Ундан бошқа ҳар қандай ақида ва фикрларни ўзига мослаштирган, бошқача айтганда, ютиб юборган капитализм Исломга келганда ожизлик қилди. Бу йўлда демократия билан Исломни келиштириш ёки мўътадил Исломни кенг ёйишга бўлган ҳаракатлари ҳам у кутган натижани бермади. Ислом соф ва тоза ҳолича мавжуд бўлиб қолаверди. Чунки Ислом асосидан бошлаб капитализмга зид бўлиб, ўзининг фикрат ва тариқати, яъни мабдасига эга. Исломнинг ўзи алоҳида система бўлиб, унинг бирор мабдага мослашиб, қоришиб кетиши мумкин бўлмаган ишдир.

Юқоридагиларга кўра, капитализм Исломда ўзига нисбатан жуда катта хавфни кўрди, уни назорат қила олмаслигини тушуниб етди ва унга қарши курашни биринчи рақамли вазифага айлантирди. Шунга кўра, капиталистик системадан ташқаридаги “ўзгача фикрловчилар” ни ёт унсур, деб ҳисоблаб, уларга нисбатан “террорист”, “экстремист” атамаларини қўллади ва бутун дунёни уларга қарши курашда ёнида туришга даъват қилди. Унинг ёнида турмаганларни ҳам ўзига душман, деб билди. Бугун бу кураш ўзининг чўққисига чиқиб бормоқда, жанг қизигандан қизимоқда…

Булардан хулоса сифатида тушуниб олиниши лозимки, ўзини мусулмон ҳисоблайдиган ҳар бир инсон ўз позициясини белгилаб олиши жуда муҳим ишдир. У капитализм белгилаб берган чегарадан чиқмай яшайдими ёки уни бузиб чиқиб кетиш учун ўзида куч топишга ҳаракат қиладими?

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух   

22.01.2020й