Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

بسم الله الرحمن الرحيم

﴿أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ﴾

“Динсизлик ҳукмрон бўлишини истайдиларми?! Имонлари комил бўлган қавм учун Аллоҳдан ҳам гўзалроқ ҳукм қилгувчи ким бор?!”

Хабар (senat.uz 05.10.2023й): Жаҳонгир Давлатович Аминов Ўзбекистоннинг (Исроил)даги Фавқулодда ва Мухтор Элчиси лавозимига тайинланди. Тегишли қарор Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгаши томонидан қабул қилинди. 

Изоҳ: Ўзбекистон ҳукумати (исроил)ни давлат сифатида тан олиб Ислом ва мусулмонларга нисбатан хиёнат қилган бўлса, яҳудий вужуди билан дипломатик алоқалар ўрнатиб, турли масалаларда ҳамкорлик қилаётгани янада улканроқ хиёнатдир. Ислом Уммати вужудига саратон каби ёпишиб олган бу нажас, жирканч қавмнинг Фаластиндаги мусулмон биродарларимизга қилаётган жабр-зулмлари бир дақиқа ҳам тўхтагани йўқ. Яҳудийларнинг муборак Ақсо масжидини ифлос оёқлари билан булғаб, мўминлар қонини тўкаётганига бутун дунё аҳли гувоҳ… Бироқ ўзбек ҳукумати буларнинг барчасига кўз юмиб, (исроил) билан алоқаларни ривожлантиришга интиляпти. Жумладан, 7 октябр куни Ўзбекистон ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Баҳром Аълоев (исроил) элчиси Зехавит Бен Хиллел билан учрашди. ТИВ маълумотига кўра, мулоқот чоғида Ўзбекистон-(исроил) муносабатларини янада ривожлантиришнинг ҳолати ва устувор йўналишлари, шунингдек, БМТ ва бошқа халқаро тузилмалар доирасидаги ўзаро ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинган. Ўтган йилнинг Рамазон ойида – ҳар йили бўлганидек – яҳудийларнинг Фаластиндаги мусулмонларга нисбатан зўравонликлари чўққисига чиққан вақтда Ташқи ишлар вазирлиги баёнот эълон қилган эди. Вазирлик Фаластин-(исроил) муаммосини ҳал қилиш халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқ, БМТ Хавфсизлик Кенгашининг аввал қабул қилинган резолюциялари ва “икки халқ учун икки давлат” тамойили асосида амалга оширилиши зарурлигини таъкидлаган. Булардан кўриниб турибдики, ўзбек ҳукумати золим ва мазлумни бир ўринга қўйиб, босқинчи яҳудий вужудини давлат сифатида ҳақ-ҳуқуқлари борлигини ифода қиляпти. Американинг “икки давлат” ечимини қабул қилишга чақириши ҳам Ислом ва мусулмонларга нисбатан хиёнат бўлиб, Аллоҳ муборак қилган заминни нажас яҳудийлар қўлига топширишни англатади. Аслида, яҳудий вужудининг Фаластин ерларининг бир қаричига ҳам ҳаққи йўқ. У бу ерларни Англия ва Америка дастаги билан босиб олган. Демак, ўзбек ҳукумати Фаластин масаласида – Америка ва яҳудий қавмни рози қилиш учун – ўзини куфр томонида эканлигини намойиш этиб келяпти. Юртимиздаги иймон аҳли эса, буни асло қабул қилмаслиги ҳамда Фаластиндаги мўмин ва мўминалар тарафида эканлигини очиқ эълон қилишлари лозим. Шунингдек, Фаластинни тўла озод қиладиган Халифалик давлатини тиклаш учун олиб борилаётган фаолиятга қўшилишлари ҳам вожибдир.

Хабар (qalampir.uz 05.10.2023й): Жорий йилнинг 1 ноябридан эътиборан электр энергияси учун “ижтимоий норма” жорий қилинади. Унга кўра, электр энергиясини белгиланган лимитдан кўп ишлатган харидорлар бир неча баравар кўпроқ ҳақ тўлайди.

Изоҳ: Бундан бир ой аввал Энергетика вазири аҳоли учун электр энергияси тарифларини ошириш ва табақалаштирилган тарифларни жорий қилиш бўйича таклифлар киритиш 2024 йилнинг май ойига режалаштирилганини айтганди. Бироқ бу тартиб жорий йилнинг ноябр ойидан бошлаб амалга киритилиши эълон қилинди. Гарчи ҳозирча 1000 кВт соатгача бўлган норма доирасида электр ишлатган истеъмолчилар 1 кВт соат учун 295 сўмдан тўлаши кераклиги белгилаб қўйилган бўлса-да, бу узоққа чўзилмаслиги аниқ. Чунки вазирнинг гапларига кўра, келгуси йилда мана шу 1000 кВт соат учун ҳам нарх оширилади ва у тахминан 450-500 сўм бўлиши мумкин. Шунингдек, вазир нархни оширишдан аввал аҳолини электр билан узлуксиз таъминлайдиган шароит яратиш зарурлигини ҳам айтиб ўтганди. Булардан кўриниб турибдики, ҳукумат электр нархини тез орада оширади ва бу ўринда электрнинг узлуксиз таъминоти иккиламчи масала. Ҳукумат капиталистик иқтисодга асосланган бозор иқтисодиёти тамойилларини энергетика соҳасига жорий қилишга шошиляпти. Мана шу иш амалга оширилсагина бу соҳага инвестиция жалб қилиш осонлашади ва давлат ботиб қолган энергетик инқироздан шу йўл билан чиқиб кетиш мумкин, деб ўйлаяпти. Агар шу билан аҳолини электр билан таъминлашдек халқ олдидаги ўз вазифамни адо этаман, деб ўйлаётган бўлса, ҳукумат қаттиқ адашяпти. Чунки, биринчидан, капиталистик иқтисод асосида фикрлайдиганлар ҳар бир нарсага товар сифатида қарайди. Демак, уларга кўра электр ҳам бир товар бўлиб, унинг бозор нархи тайин бўлиши керак. Натижада электр нархи эркинлашиб, худди бошқа товарлар сингари бир товарга айланади-да, фақат қурби етадиган одамларгина сотиб оладилар. Бундай ҳолатда юртимизнинг аксар аҳолисига электрдан фойдаланиш жуда қимматга тушадиган шароит юзага келади. Иккинчидан, давлатнинг аҳолини электр билан таъминлаш юки ва жавобгарлиги енгиллашиб, бирор муаммо юзага келадиган бўлса, буни осонгина хусусий корхоналар бўйнига илиб қўяверади. Ўзи эса сувдан қуруқ чиқиб кетаверади. Аслида, ҳақиқий тўғри ечим Исломда. Унга кўра, электр одамларнинг эҳтиёжини қондирувчи восита бўлиб, умумий мулк жумласига киради ва аҳолига бепул таъминланиши керак. Ва бу иш хусусий ширкатларнинг эмас, айнан давлатнинг вазифасидир.

Хабар (kun.uz 06.10.2023й): 6 октябр куни ҳукумат Лондон фонд биржасида иккита траншда янги облигациялар жойлаштириб, халқаро инвесторлардан қарийб 1 млрд доллар эквивалентида қарз олди.

Изоҳ: Лондон фонд биржасига жойлаштирилган икки траншдан бири 4,25 трлн сўм миқдордаги 3 йиллик “яшил” облигациялар 16,25 фоиз ставкада, 660 млн доллар қийматдаги 5 йиллик облигациялар 8,125 фоиз ставкада жойлаштирилган. Афтидан, ҳукумат йил якунига етишига икки ойдан озроқ вақт қолгани сабабли бюджет тақчиллигини қоплаш учун қарзга муҳтож бўлиб, уни қаердан бўлса ҳам топиш учун елиб-югуряпти. Зеро, бюджетнинг ярим йиллик ижроси – бир неча ой давомида ёпиб қўйилгандан кейин – эълон қилинганда тақчиллик 27 трлн сўмни ташкил қилган. Ҳисоботда айтилишича, ушбу тақчиллик ташқи 1,7 трлн, ички 5 трлн сўм қарз олиш, давлат активларини хусусийлаштиришдан тушган 1,5 трлн сўм тушум, халқаро молиявий ташкилотлардан олинган 4,2 трлн сўм кредитлар ва ўтган йилдан қолган 14,5 трлн сўм миқдордаги қолдиқ маблағлар ҳисобидан молиялаштирилган. Қизиғи шундаки, ўтган йилги ҳисоботда ҳам давлат бюджети камомад билан чиққани кўрсатилганди. Унда қайси қолдиқ маблағлар ҳақида гап кетяпти? Шунингдек, мамлакат бойликларини сотишдан келаётган маблағлар қаёққа кетяпти? Қарз олишга қачон барҳам берилади? Бу каби саволларга ҳукумат ҳалигача жавоб бермаяпти, балки бу масалалар умуман ёпиқ масалалар қаторида бўлиб келяпти. Бу билан ҳукумат оммага фақат қуруқ рақамларни эълон қилиб, ҳақиқий ҳолатни яшириб келаётгани борасидаги шубҳаларга асос беряпти холос. Шунингдек, ҳукуматга адвокатлик қилиб, қарз олишнинг хатарли эмаслиги, бу ҳар қандай давлат учун нормал ҳолат эканлиги ҳақида турли важларни келтираётган иқтисодчилар билан тез-тез интервьюлар ташкил қилиняпти. Бу билан ҳукумат халқни қарз олишнинг ҳеч бир хавотирли иш эмаслигига ишонтириб, хотиржам қилмоқчи бўляпти. Лекин доно халқимиз бировдан қарздор бўлишнинг қандайлигини жуда яхши билади. Айниқса, агар ҳақдор кофир мустамлакачи давлатлар ва халқаро молиявий ташкилотлар бўлса. Бўлиб ҳам бундай риболи қарз олишдан Аллоҳ қайтарган эди. Ҳукумат бу иши билан Аллоҳ қатъиян ҳаром қилган ишга қўл уриб, халқимизни бўйнигача қарзга ботириш билан бу қарзлар ортидаги оммага ошкор қилинмайдиган шартларни бажаряпти. Мусулмон халқимиз бундай Исломга тамоман зид ишларда хушёрлигини ошириши керак.  

Хабар (president.uz 06.10.2023й): Кремлда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Россия Федерацияси Президенти Владимир Путиннинг тор доирадаги учрашуви бўлиб ўтди.

Изоҳ: 5-8 октябр кунлари Мирзиёев Россияда бўлиб, президент Путин ва бошқа расмийлар билан музокаралар ўтказди. Унинг Путин билан учрашувидан сўнг қўшма баёнот эълон қилинди. Қисқа қилиб айтганда, бу баёнотдан Ўзбекистон ҳукуматининг Россияга берган ваъдаларига ҳамон содиқ эканлигини, жумладан Ислом ва мусулмонларга қарши курашишни асло сусайтирмай давом эттиришини англаш қийин эмас. Учрашув давомида алоҳида диққатга сазовор ишлардан Самарқандда Россия бош консулхонасини таъсис этиш, Россиядаги ўзбек меҳнат муҳожирлари учун ижтимоий кафолатлар бўйича битим кабиларни, айниқса Россия газини Қозоғистон орқали Ўзбекистонга транзит қилишни бошлаш маросими ўтказилганини келтириш мумкин. Буларнинг барчасини Россиянинг Ўзбекистонни ўз чангалида ушлаб туриш учун қилаётган саъй-ҳаракатлари сифатида тушуниш мумкин. Бу ўринда тарихда илк маротаба тескари йўналишда газ транзитининг йўлга қўйилиши Ўзбекистоннинг энергетика бўйича муаммосини фақат Россия орқали бартараф қилиш мумкин, деган тасаввур уйғотиш мақсад қилинган. Ўзбек ҳукумати Россиянинг бундай шантажига бўйин эгиб, унинг энергетика соҳасидаги таъсирини кучайтиришига йўл қўйиб беряпти. Ваҳоланки, агар ҳақиқатда газ етишмаётган бўлса, ёнимизда Туркманистон ўз газини таклиф қилиб турганда, Россиядан газ импорт қилишни қандай тушуниш мумкин? Бундан ташқари, ҳукумат Россия билан тузилган газ шартномасининг тафсилотларини очиқламай келяпти. Газ қандай нархда олиниши ҳам шу пайтгача сир сақлаб келиняпти. Хуллас, бу борада жуда кўп саволлар очиқлигича қоляпти. Ҳукуматнинг бундай аҳмоқона қарорларидан ўзи даъво қилаётганидек халқ манфаатлари эмас, балки Россияни рози қилиш кўзлангани ҳар бир ақли расо киши учун очиқ кўриниб турган ҳақиқатдир. Дарвоқе, Мирзиёев Россия ҳукуматининг ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларини Украинадаги урушга турли разил йўллар билан ёлланишга мажбурлаётгани ҳақида лом-мим демади. Бу ҳам Мирзиёев бошлиқ ўзбек ҳукуматининг ўз халқига нисбатан Россия қилаётган қинғир ишларга шерик эканлигини фош қилади. Устимиздаги қўрқоқ ва заиф ҳукуматнинг мусулмон ота-боболаримизни қирғин қилган Россиядек шафқатсиз ва ёвуз, энг ашаддий душман давлат билан ош-қатиқ бўлаётгани улкан хиёнатдир. Мусулмон халқимиз буни яхши англаши, бунга чек қўйиш учун Исломни ҳокимият тепасига олиб келиш йўлида жидду жаҳд билан ҳаракат қилиши лозим.

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Форуқ

09.10.2023й