Давлат барпо қилиш учун даъват олиб бориш мусулмонлар зиммасидаги фарздир
Давлат барпо қилиш учун даъват олиб бориш мусулмонлар зиммасидаги фарздир
بِسْـــمِ اللهِ الرَّحْمٰـــنِ الرَّحِيـــم
Фарзи кифояларнинг муҳумлиги боис Аллоҳ Таоло мукаллафлар (балоғат ёшига етган оқил мусулмонлар) жамоасини ушбу фарзларни бажаришга чақирди. чунки фарзи кифояларнинг умуман кўп қисми мукаллафлардан бир жамоага муҳтож бўлади. негаки, битта фарздаги бажарилиши талаб қилинган ишларга кўпинча, ёлғиз бир кишининг қудрати етмайди. Мисол учун, жиҳод, давлат барпо қилиш ва давлат барпо қилиш учун даъватни ёйиш фарзлари каби. Давлат барпо қилиш учун давъатни ёйиш фарзи — ижтиҳод, сақофат бериш, одамлар билан учрашиш, ҳокимларни муҳосаба қилиш, нусрат талаб қилиш каби бир қанча турли ишларга муҳтождир.
Шунинг учун Аллоҳ Таоло мазкур фарзни жамоат бўлиб бажаришни мусулмонлардан талаб қилди. Аллоҳ Таоло дедйди:
وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَـئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
— „Ораларингиздан яхшиликка (Исломга) даъват қиладиган, ибодат-итоатга буюрадиган ва исён-гуноҳдан қайтарадиган бир жамоат бўлсин. Ана ўшалар нажот топгувчилардир". [3:104]
Бу буйруқ мазкур фарзни бажариш учун бир жамоатни вужудга келтиришга далолат қилади. айни пайтда Аллоҳ Таоло фарзи айнлар ҳақида ҳам мусуломнларга хитоб қилди. Гарчи бу хитоб кўпчилик кўринишида қилинган бўлса ҳам бу ўринда ушбу фарзларнинг ҳар бир мукаллафнинг ўзидан талаб қилинган эканини қанча, кўпчилик бўлмасин, бошқалар бажаргани билан ундан соқит бўлмаслигини баён қиладиган далил ва қариналар мавжуд. Аллоҳ Таолонинг:
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ
— „Сизларга рўза тутиш фарз қилинди". [2:183]
деб бунинг изидан:
فَلْيَصُمْهُ وَمَن كَانَ مَرِيضاً
— „Бас, сизлардан ким бу ойга ҳозир бўлса, рўза тутсин". [2:185]
дейиши рўза ҳар бир шахснинг ўзидан талаб қилинганига далолат қилади.
Давлат барпо қилиниши орқали мусулмонлар бирлашиб, илгари шону-шавкатлари қайтади ва жаҳонда уларнинг халқаро ўринлари вужудга келади. Акс холда, уларнинг ҳозирги ҳоллари — бойликларининг талон-тарож қилиниши, муқаддас ишларининг ҳужум остида қолиши давом этиб, натижада бошлари қашшоқлик, очлик, қўрқув балосидан чиқмай қолади ва Аллоҳнинг энг хор махлуқи бўлмиш яҳудлар уларга таъмаларини янада ошириб, ерларини ва муқаддас жойларини босиб олиб, гўдак ва аёлларини қатл этадилар. Давлат барпо қилиш учун даъватни ёйишдан сусткашлик қилиш маъсиятларнинг энг йиригидан биридир. Росулулллоҳ САВ буни куфр ёки ширкка ўхшатганлар: «Кимки, бўйнида байат бўлмаган ҳолда ўлса, жоҳилларча ўлибди».
Хилофатни тиклаш фарзларнинг энг улуғ ва улканларидандир. Бунинг вожиблигига Қуръон, Суннат ва саҳобалар ижмоларидан иборат бир қанча ҳужжатлар далолат қилади. Аллоҳ Таоло айтади: «Бас, одамлар ўртасида Аллоҳ нозил қилган нарса билан ҳукм қилинг». Яна айтади: «Кимда ким Аллоҳ нозил қилган дин билан ҳукм қилмас экан, бас, улар кофирлардир», яна бир оятда: «Бас, улар золимдирлар" ва яна бирида «Бас, улар фосиқлардир» дейилган. Бу Аллоҳ нозил қилган ҳар бир хукм билан ҳукм юритишлари ҳақида барча муслмонларга қилинган ҳитобдир. Бу нарса Хилофат Давлатини тиклаш билангина мумкин бўлади. бир ҳадисда Росул САВ шундай деганлар: «Яқинда халифалар бўлиб, кейин кўпайиб кетадилар. Саҳобалар: биз ўшанда нима қилайлик, бизга нимани буюрасиз дейишди. Росул САВ: доим биринчи байъатга вафо қилинглар, сўнгра уларга ўз ҳақ-ҳуқуқларини беринглар, чунки Аллоҳ Таоло уларни қўл остиларидаги нарсалардан сўроқ қилади, дедилар».Дарҳақиқат саҳобалар Росул САВнинг вафотларидан сўнг, у Зотнинг пок жасадларини тупроққа топширишдан олдин, бир халифа тиклаш билан машғул бўлишга ижмо қилганлар. Ҳолбуки, у зотнинг дафнлари вожиб эди. Бу нарса мазкур фарзнинг муҳумлигига, бошқа фарзлардан муқаддам бажарилиши кераклигига далолат қилади. Зеро, ҳадларни татбиқ этиш, уммат ишини бошқариш, Ислом Рисолатини жамики инсониятга ёйиш каби кўплаб фарзларни бажарилиши давлат вужудига боғлиқдир.
Фарзи кифоя, давлат барпо қилиш учун давъатни ёйишга ўхшаш, Шореъ (Аллоҳ) унинг бажарилишини мукаллафлар жамоасидан қатъий талаб қилган амалдир. Агар уни бажаришса, улардан гуноҳ соқит бўлади. буни барчалари қилишадами ёки баъзиларими, фарқи йўқ. Аммо, уни ўша баъзилари бажаришмаса, ёки уни бажаришга киришганларининг сони кифоя қилмаса, ҳар бир мукаллаф мусулмонга вожиб бўлиб қолади ва токи унга фарз амалга оширилгунига қадар, ўша фарзни бажаришга олиб келадиган амалларни излаш керак бўлади.
Мухлис — онгли жамоат тарафидан кетма-кет сарфланаётган кучларга қарамай — ҳанузгача Хилофат давлати барпо бўлмади. Шундай экан, ҳар бир мукаллаф мусулмон киши ўша жамоат билан уни тиклаш учун даъватни ёйишга шошилиши керак. Акс ҳолда ўз бурчига бепарво ва Аллоҳнинг буйруғига ўз вақтида бўйинсунмагани боис, қаттиқ гуноҳкор бўлади.
Даъватни ёйиш йўлидаги озорлардан қўрқиш эса, ушбу буюк фарзни бажариш олдида тўсиқ бўлиши мумкин эмас. Чунки мусулмон киши уни кўзлаган мусибатнинг ҳар қандай ҳолатда келишига, унга ёзилмаган мусибатнинг ҳеч бир ҳолатда келмаслигига иймон келтиради.
Аллоҳ Таоло айтади:
قُل لَّن يُصِيبَنَا إِلاَّ مَا كَتَبَ اللّهُ لَنَا هُوَ مَوْلاَنَا وَعَلَى اللّهِ
„Айтинг: Бизга фақат Аллоҳ биз учун ёзиб қўйган нарсагина етур. У бизнинг хожамиздир"
Шунингдек, у даъватни ёйиш савоби, унинг йўлидаги озорларга сабр қилиш савоби Аллоҳ ҳузуридаги савобларнинг энг улканларидан эканини ҳам билади. Росул САВ:«Жиҳоднинг энг улуғларидан бири золим султон олдида айтилган ҳақ сўздир»,деганлар. Ва яна у зот САВ: «Шаҳидлар саййиди Хамза ибн Абдулмуталибдир ва яна золим имом (бошлиқ)олдига бориб, уни ўз бурчларига буюрган ва мункар ишлардан қайтарган натижада золим уни ўлдирган бир кишидир», деганлар. Эгасини Алллоҳ ҳузурида шаҳидлар саййиди даражасига етказадиган бу амал қандай ҳам яхши амал экан-а?
Шунинг учун ҳам, дунёда азизликка, охиратда эса Аллоҳнинг розилигига эришишликни истаган ҳар бир мусулмон бу йўлда молию-жони билан ҳаракат қилишлиги лозим бўлади.
