Аллоҳнинг нусратига яқин қолдими?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Кеча бир дўстим менга “Нусрат-ғалаба кунларига қанчалик яқин қолдик” дея савол берди. Мен унга – сиз азизларга ҳам машҳур бўлган – Умар р.а. халифалиги даврида содир бўлган бир воқеани сўзлаб бердим. У ҳайратланди ва кўзлари намланди. Мен эса, бу каби воқеалар ўша давр азизлари учун оддийгина бўлганини ўйлар эканман, сиз азизларга ҳам бир эслатиш билан унга бўлган муносабатни тўғрилаб олишингизни мақсад қилдим.

Чекка бир диёрдан келиб Исломни қабул қилган бир йигит ҳаммоллик қилиб икки туялик бўлди. Туяларидан бири “қайсарроқ” бўлгани учун қочиб, бир кишининг экинзорини пайҳон қила бошлади. Ҳовли эгаси экинзоридаги бевош туяни ва уни қуваётган ҳаммолни кўриб жаҳл устида тош отиб ҳаммолнинг тўпиғини шикастлади. Ҳаммол оғриқ кучидан жаҳл билан ўша тошни қайта отганди, қарияни бошига тегди ва у жон таслим қилди.

Воқеа устидан чиққан қариянинг ўғли ҳаммолни қозига етаклади. Ўша ерда бўлган амирул мўъминин Умар р.а. юқоридаги воқеани улар тилидан эшитиб ҳаммолдан “бу қотилликнинг хунини беришга қодирмисан”, деб сўраганди, ҳаммол қодир эмаслигини айтди. Даъвогар эса, шаръий ҳаққи бўлган нарсани – ҳаммолнинг қатлини талаб қилди. Умар р.а. ҳаммолга юзланганди, у бир ўтинчи борлигини айтди, яъни шу икки туясини сотиб, пулини оиласига бериб келиш учун уч кун муҳлат сўради. Шунда Умар р.а. “бу йигитни ким кафилликка олади” деб сўраганида, Абу Зарр р.а. “Мен” дея кафилликка олди.

Ҳаммол юртига кетиб уч кун ўтдики келмади. Қачонки аср вақти етгач, Умар р.а. Абу Заррга анави йигитни келмаганини айтиб, ҳукм ижросига таёрланишни буюрди.

Абу Зарр р.а. икки ракаат намозни адо этиб, қатл супасига чиққач, узоқдан бир кишини югурганча баланд овозда қичқириб келаётганини кўрган Халифа Умар ўша шошилиб келувчини ҳаммол эканини билди ва уни келишини кутди. У ўша ҳаммол йигит эди. Қатл супасидаги кишилар алмашиб, ҳаммол йигит бўйнига сиртмоқ солдилар. Шунда Умар р.а. ҳаммолдан сўради:

Сени қатлга нима олиб келди, ваҳоланки, ҳеч биримиз сени қайси юртдан эканингни билмаган эдик?

Шунда ҳаммол:

Адолат ҳукм сураётган даврда ваъдасига вафо қилмайдиган мўмин ҳам бор экан, демасинлар деб шошилдим. Бу жавобдан Умар р.а. таъсирланди ва Абу Зарр р.а.га юзланиб:

Сен бу йигитни танимасдан кафилликка олдинг. Нима учун? – деб сўради. Бунга Абу Зарр р.а.нинг жавоби шундай бўлди:

Адолатли диёрда бир мусофир мўминни кафилликка олувчи йўқ экан, демасинлар дедим. Бу жавобдан таъсирланган Умар р.а. яна бир таъсирланди ва ҳукм ижросига амр қилди. Шу пайт вафот этган қариянинг ўғли Умар р.а.га юзланиб:

Эй амирал мўминин, мен даъвоимдан воз кечдим. Отамнинг хуни ҳам, бу йигитнинг қатли ҳам керак эмас, дегач, Умар р.а.: “Бу қарорингни сабаби нима?” деди. Даъвогар йигит жавоб берди:

Шундай адолат ҳукм сураётган даврда бир мўминни кечирмоққа қодир киши йўқ экан, демасинлар дедим.

Умар р.а. яна бир таъсирланиб, қатлни тўхтатмоққа амр қилди, деб воқеани якунлаганимдан кейин дўстим яхшигина таъсирланиб, ҳайратга тушгач, ҳайратига суҳбат аввалидаги саволини қайта эслатиб таъриф бердим:

Дўстим, сен мендан Аллоҳнинг нусратини бирор аломатлари борми, деб сўрадинг. Бу саволингга қисқа жавобим шундай: Сен нусрат аломатларини ўзингдан қидир, топасан. У бироз сукут қилди-да, “қандай?” деб сўради. Мен унга:

Мана бу воқелик ўша адолатли даврда уммат орасидаги оддий воқеалардан бири бўлган холос. Мусулмонлар бу каби ишларга бундан бошқача бўлиши мумкин эмас, деб қараганлар. Биз ҳам бу каби тарихий воқеларни худди эртак эшитгандек ёки бирор фантастик роман ўқигандек эмас, балки “ЭЗГУЛИК ДАВРЛАРИДА БУНДАН БОШҚАЧА БЎЛИШИ МУМКИНМИДИ” дея тасаввур эта олсак, билгинки, НУСРАТ яқиндир, деб уни қаноатлантирдим.

Сиз азизлар ҳам қаноатландингизми?!       

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Зайниддин

09.09.2021й