АҚШ муассасаси ҳеч кимга, айниқса унинг президентига ишонмайди
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
Роя газетаси:
АҚШ муассасаси ҳеч кимга, айниқса унинг президентига ишонмайди
Фоиқ Нажоҳ қаламига мансуб
АҚШнинг янги сайланган президенти Дональд Трамп яна Разведка Агентлигини танқид қилиб, иккинчи марта уни беҳаё ишларни ўз ичига олган текширилмаган ҳужжатни ахборот воситаларига сиздиришда айблади.
Демократик ҳукуматларнинг воқеи шуки, юрт ичкариси, ҳатто ташқарисидаги қудратли манфаатдор кучлар шу демократик ҳукуматларни ўйинчоқ каби ўйнатиб, уларни ўзига бўйсундириб олган. Америка ҳолатида оладиган бўлсак, у ерда сиёсий тузум устидан капиталистик элита тўла назорат қилиб туради. Бу элита АҚШдаги сиёсий муассаса ва маъмурият билан бевосита мустаҳкам алоқага эга. Ўнлаб йиллар мобайнида сиёсий муассасалар бутунлай капиталистик манфаат томонига ўтиб олди ва унинг асосий стратегиялари ҳам бир маъмуриятдан бошқа маъмуриятда ўзгармайди, ўзгарса ҳам жуда оз ўзгариши мумкин. АҚШ президентлари идеологик ва сиёсий қарашларда бир-биридан фарқ қилади, ҳар бир президентнинг ўз истак-майллари, йўли, ноёб устуворлиги бўлади. Бироқ булар Америкадаги фикр муассасалари томонидан суғориб турилади.
Дональд Трампда бир оз идеология бор ва у фикрлашда популистдир. Бироқ унинг баёнотларига диққат билан қараган киши, унинг ҳозирги ва аввалги сиёсий муассаса билан батамом бир хил фикрлаётганига ва буни ўзининг популистик услубида тақдим этаётганига гувоҳ бўлади. Мисол учун:
Хитойга нисбатан: АҚШ муассасасининг сиёсати ҳамкорликдир. Бироқ бир вақтнинг ўзида, Хитойга қарши кураш ҳамдир. Обама Хитойга билвосита кураш олиб боришга қаттиқ ҳаракат қилиш билан бир вақтда, бизга муассаса сиёсати ҳамкорлик эканини очиқ таъкидлаб келган, масалан, иқтисоддаги ҳолат каби. Бунга Жанубий Хитой денгизидаги ҳолат яққол мисол бўлади. Бироқ бунинг натижасида, Хитой янада кучлироқ бўлиб қолди, шу боисдан ҳам Трамп бу давлатга бевосита қарши туриш учун очиқ ҳужум қилмоқда.
Россияга нисбатан: АҚШ муассасаси сиёсати Обама даврида Россия билан ҳамкорлик қилишда, хусусан, Сурияда бирламчи қадамлар ташлади. Лекин Обама буни яширин қилди ва Россияга очиқчасига ҳужум қилишда давом этди. Ҳозир эса, муассаса бу сиёсатини аввалгидан тамоман ўзгача олиб боришни, яъни Россиядан Хитойга қарши фойдаланишни истамоқда. Бинобарин, Трамп энди Россияни ҳамкор қилишни очиқ айтмоқда.
Ислом Умматига нисбатан: АҚШ муассасаси сиёсати Ислом ва мусулмонларга нисбатан ҳужумдан бошқа нарса эмас. Бу ҳужумни мавжуд барча воситалардан фойдаланган ҳолда олиб бормоқда. Лекин бу очиқчасига бўлиб, Обама мусулмонларга нисбатан муросасоз баёнотларни берди ва Уммат орасидаги ғарбпараст «мўътадил»ларни ўзига касб қилишга уринди. АҚШнинг бу сиёсати омад қозонолмади. Уммат уйғонмоқда ва Америка империясидан озод бўлиш арафасига келди. Шунинг учун бу сиёсатни муросасоз бўлишидан ҳеч қандай наф қолмади. Нима бўлганда ҳам, Уммат орасида «мўътадил»лар деярли қолмади, фақат «мўътадил» башаралар бор, холос, улар ҳам қўллаб-қувватловга эга эмас, чунки Трамп Исломга очиқ-ошкор ҳужум қилмоқда.
Муҳожирларга нисбатан: АҚШ муассасаси «ноқонуний муҳожирлар» муаммосини албатта ҳал этиш кераклигини билади. Бир вақтда, Америкадан 11 миллион ноқонуний муҳожирни чиқариб юбориш иқтисодий таназзулга олиб бориши муқаррар. Чунки Америкада иқтисодий ишлаб чиқариш билан шуғулланаётганлар муҳожирлардир. Шу боисдан Трамп муҳожирларга қарши баёнотларини ўзгартириб, уни мусулмонларга қарши баёнотларга айлантирди ва бу АҚШ сиёсий муассасаси билан тамоман мос келди, қолди.
Валюта сиёсати: АҚШ Федерал захира тизими ўтган йиллар давомида фоиз ставкаларини ошириш орқали Америка валютасини мустаҳкамлашга ҳаракат қилиш сиёсатини қўллади ва буни инфляция хавфи сабабли зарурат, дея дастаклади. Америка кучли валютаси тезда Европа ва учинчи олам давлатларида фасод тарқатади, яъни асосий сармоялар АҚШ томон оқиб боради. Трамп худди шундай йўлни қабул қилмоқда ва ҳақиқатда, Федерал захира тизими раисаси Жанет Йелленни фоиз ставкаларини етарли даражада зудлик билан оширмаганликда танқид қилди.
Молиявий сиёсат: Трамп ҳукумат харажатларини катта миқдорда оширишга – масалан, инфраструктурага – ваъда бермоқда. Афтидан, бу АҚШ муассасаси сиёсатига зид. Чунки катта Ғарб ҳукуматлари бюджетлари узоқ вақтга қадар давом этолмайди. Лекин Трампнинг инфраструктурага оид таклифларини ўрганиш, ҳақиқатдан воқега тўғри келади, яъни қисман маблағ ҳукумат тарафидан, асосий маблағ хусусий секторлардан талаб этилади. Шунинг учун Трампнинг харажат ҳақидаги гапи иқтисодий оптимизмни кучайтириш учун айтилди ва бу фоиз ставкаларини ошириш учун зарурий ҳамдир. Бу сиёсат амалда муваффақият қозонди, чунки АҚШ бозоридаги бизнес инвестициясидан иқтисодий ўсишнинг афзал тарафга кетаётганини тахмин қилиш мумкин.
Савдога нисбатан: Трамп ўзининг сайловолди кампаниясида иқтисодий ҳимоя ҳақида баёнотлар беришда давом этди. Бу борада унга иш ўринларимиз ажнабий давлатларга кетиб қоляпти, деб ҳисобловчи оддий одамлар қўшилишди. Бу ҳимоя эса АҚШ муассасасининг сиёсатига зид келади. Масалан, Обама Транс-Тинч океани Ҳамкорлиги (TPP)ни такомиллаштиришга қаттиқ ҳаракат қилди. Шунга қарамай, Берни Сандерснинг унга қарши душманона ҳужумлари ортидан Транс-Тинч океани Ҳамкорлиги одамлар орасида шуҳрат қозонолмади. Ҳозирда иқтисодий ҳимоя Хитойни чўчитиш учун керак. Яқинда Трамп айни нуқтада осонгина ён беришга ўтиши кутилмоқда. Ҳақиқатда ҳам, Спикер Пол Райан Халқаро Савдо Ҳимоясига риоя қилган ҳолда, импорт тарифларини кўтармоқчи эканини билдирди.
Шунинг учун, Трамп АҚШ муассасаси мафкурасига ғоят мувофиқ иш қилаётганига қарамай, нега Демократлар партияси аъзолари, Конгрессдаги Республикачилар партияси аъзолари, маъмурия муассасалар, АҚШ разведка хизматлари сингари сиёсий муассасаларнинг қаттиқ ҳужумларига учрамоқда, масалан, Трамп ўтган ҳафта буни ўзига қарши «сиёсий репрессия», деб атагани каби?! Бунга жавоб шуки, АҚШ муассасаси ўз президентларининг бирортасига ҳам ишонмайди ва доим президентга қарши туришда давлатнинг бошқа алоҳида унсурлари орқали уни назорат қилиб боради. Дарҳақиқат, ўтган президентлар айни шармандагарчиликдан, импичментдан, ҳатто айни муассаса манфаатидан узоқлашганда суиқасд қилинишдан кўп азият чекканлар.
АҚШ муассасаси Трампга ўз қудратини кўрсатиб қўймоқчи. Конгресс ва Разведка агентлигининг мазкур ишлари Трампга қарши эканликларини англатмайди. Йўқ, улар Трампга бу юртда хўжайин президент эмаслигини, балки президент АҚШ муассасасига хизмат қилишда давом этиши кераклигини кўрсатиб қўймоқчилар. Масалан, сайловолди кампаниясида муассаса унга хизмат қилгани каби, энди у муассасага хизмат қилиши керак.
Аслида, демократия инсонга инсоннинг ҳукмронлик қилиш фронтидир. Инсон инсонга қуллик қилишдан қутулиш учун фақат битта йўл бор, у ҳам бўлса, Роббисини ўзига хўжайин қилиб олишидир. Бунинг учун эса Исломни қайтадан бошқарувга олиб келиши шарт бўлади. Дарҳақиқат, илгари исломий давлат ўн уч аср давомида ҳаётда мавжуд бўлиб турди ва бу даврнинг аксар вақтида дунёнинг энг биринчи давлати бўлиб келди. Бизнинг дунёмиздан, ақлларимиздан, ҳатто мактабдаги тарих китобларимиздан бекор қилинмасидан олдин шундай бўлиб келди. Демак, мусулмонлар сохта демократияга тамоман қарама-қарши йўналишни бутун дунёга кўрсатиб қўймоқлари керак. Албатта бу Пайғамбарлик минҳожи асосидаги ҳақиқий Халифалик давлатини барпо этиш орқали амалга ошади.
Роя газетасидан олинди
