بسم الله الرحمن الرحيم

Исломий юртларнинг бойликлари ва иқтисодий потенциаллари

المسلمون شركاء في ثلاث،في الماء، والكلإ، والنار

“Мусулмонлар уч нарсада шерикдирлар: сув, ўт-ўлан ва оловда”

Туркия

Майдони: 780 580 км².

Аҳолиси: 79 814 871 киши (01.01.2017й ҳолатига).

ЯИМ (Ялпи Ички Маҳсулот): 857 млрд долларни ташкил қилган (2016й).

Тарихда Ислом давлати энг сўнгги нафасларини олган жой бу – Туркиядир. Ислом давлати яна қайтадан нафас олишни айнан шу юртдан бошласа ажаб эмас. Туркумимизнинг бу сонида Туркиянинг табиий ресурслари ва иқтисодий потенциали ҳақида маълумот берамиз.

Жами олтин захираси: 482.9 тонна (2017 йил сентябрь ҳолатига). Туркия жами олтин захираси бўйича дунёда 13-ўринни, исломий юртлар ичида 1-ўринни банд қилиб турибди.

Қуйида бу юртда маълум йилларда қазиб олинган баъзи табиий бойликларини келтирамиз:

Олтин: 26.2 тонна (2016й). Ҳали қазиб олинмаган олтин миқдори эса 840 тоннага баҳоланади.

Кумуш: 5.6 млн унция (ёки тахминан 175 тонна) (2016й).

Кўмир: 71 млн тонна (2016й, дунё бўйича 12-ўрин). Кўмир захираси 8 400 млн тонна (дунё бўйича 11-ўрин) ни ташкил қилиши тахмин қилинади.

Темир рудаси: 7 млн тонна (2014й). Темир рудаси захираси 200 млн тоннага баҳоланади.

Маълумотларга кўра, хром рудаси захираси 26 млн тоннани, мис рудаси захираси 40-100 млн тоннани, бокситлар захираси 70 млн тоннани ташкил қилади. Шунингдек, бу юртда вольфрам, симоб, сурьма, қўрғошин, рух, марганец, молибден, турли хил нометалл минерал хом-ашёлар, мармар ва бошқа қурилиш метериаллари қазиб олинади.

Энди бу юртда маълум йилларда ишлаб чиқарилган баъзи маҳсулотлар ҳақидаги маълумотлар билан таништирамиз:

Автомобиль: 1 386 000 дона (2015й, дунё бўйича 14-ўрин).

Электр-энергияси: 259.7 Твт/соат (2015й, дунё бўйича 17-ўрин).

Пўлат: 33.16 млн тонна (2016й, дунё бўйича 8-ўрин).

Цемент: 69.8 млн тонна (2014й).

Чўян: 9.4 млн тонна (2014й).

Пармалаш ва фрезерлик станоклари: 3 173 дона (2012й).

Ўрмон, балиқчилик ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари:

Буғдой: 19 млн тонна (2014й), ҳосилдорлик 24.3 ц/га.

Маккажўхори: 6 млн тонна (2014й), ҳосилдорлик 90.7 ц/га.

Қанд лавлагиси: 16.6 млн тонна (2014й), ҳосилдорлик 571 ц/га.

Йирик қорамол: 14.2 млн бош (2014й).

Қўй: 31.1 млн бош (2014й).

Барча турдаги уй қушлари: 298 млн бош (2014й).

Ёғоч: 22.8 млн м³ (2014й).

Балиқ: 645 249 тонна (2012й, дунё бўйича 33-ўрин).

Эслатма: юқорида келтирилган маълумотлар расмий статистикада эълон қилинган маълумотлардир. Бу маълумотларни излашда уларнинг мумкин қадар энг янгилари эканлигига алоҳида эътибор қаратилди.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух

14.10.2017й.