| Hizb-Uzbekiston.info

Top Menu

  • АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ
  • АЛ-ВАЪЙ ЖУРНАЛИ
  • ЗИНДОН ХОТИРАЛАРИ
  • ХОС МАВЗУЛАР
  • БИРОДАРЛАР ҚИССАЛАРИ
  • МАҚОЛАЛАР
  • ШАҲИДЛАР
  • ШЕЪРЛАР

Main Menu

  • БОШ САҲИФА
  • ЯНГИЛИКЛАР
    • ХАБАР ВА ИЗОҲ
  • ҲИЗБ УТ-ТАҲРИР
    • Ҳизб ут-Таҳрир
    • ҲИЗБ АМИРЛАРИ
    • МАТБУОТ БАЁНОТИ
    • ВАРАҚАЛАР
    • ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ДУСТУРИ ЛОЙИҲАСИ
  • ҲИЗБ АМИРИ
    • АМИР САҲИФАСИ
    • АМИР МУРОЖААТЛАРИ
    • САВОЛ-ЖАВОБЛАР
      • Сиёсий
      • Фиқҳий
      • Фикрий
      • Иқтисодий
    • АМИР КИТОБЛАРИ
  • САҚОФИЙ БЎЛИМ
  • КИТОБЛАР
    • ТАБАННИЙ ҚИЛИНГАН КИТОБЛАР
    • ТАБАННИЙ ҚИЛИНМАГАН КИТОБЛАР
  • АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ
  • АЛ-ВАЪЙ ЖУРНАЛИ
  • ЗИНДОН ХОТИРАЛАРИ
  • ХОС МАВЗУЛАР
  • БИРОДАРЛАР ҚИССАЛАРИ
  • МАҚОЛАЛАР
  • ШАҲИДЛАР
  • ШЕЪРЛАР
  • Yozuv:
    Tarjima:

logo

| Hizb-Uzbekiston.info

  • БОШ САҲИФА
  • ЯНГИЛИКЛАР
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      16.11.2026
      0
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      09.11.2026
      0
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      01.11.2026
      0
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      25.10.2026
      0
    • Биродаримиз Салоҳиддинов Салим Муҳиддин ўғлининг вафоти муносабати билан таъзия

      21.10.2026
      0
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      19.10.2026
      0
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      10.10.2026
      0
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      04.10.2026
      0
    • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

      26.09.2026
      0
    • ХАБАР ВА ИЗОҲ
  • ҲИЗБ УТ-ТАҲРИР
    • “Сизларга нима бўлдики, Аллоҳ йўлида (жиҳодга) чиқинглар, дейилса, ўз ерингизга (яъни, юртингизга) ...

      23.03.2025
      0
    • Усули фиқҳ бўйича олим Ато ибн Халил Абу Рашта: Ҳизбнинг ҳозирги амири

      07.12.2016
      0
    • Шайх Абдул Қаддим Заллум: Ҳизб қиёдатида ўз ўтмишдошининг энг яхши ўринбосари

      07.12.2016
      0
    • Тақийюддин Набаҳоний… Асосчи шайх

      07.12.2016
      0
    • Ҳизб ут-Таҳрир
    • ҲИЗБ АМИРЛАРИ
    • МАТБУОТ БАЁНОТИ
    • ВАРАҚАЛАР
    • ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ДУСТУРИ ЛОЙИҲАСИ
  • ҲИЗБ АМИРИ
    • АМИР САҲИФАСИ
    • АМИР МУРОЖААТЛАРИ
    • САВОЛ-ЖАВОБЛАР
      • Сиёсий
      • Фиқҳий
      • Фикрий
      • Иқтисодий
    • АМИР КИТОБЛАРИ
  • САҚОФИЙ БЎЛИМ
    • Халифалик Давлатида моллар

      10.03.2023
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      20.02.2023
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      06.02.2023
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      15.01.2023
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      12.01.2023
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      06.01.2023
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      28.12.2022
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      12.12.2022
      0
    • Халифалик Давлатида моллар

      06.12.2022
      0
  • КИТОБЛАР
    • ТАБАННИЙ ҚИЛИНГАН КИТОБЛАР
    • ТАБАННИЙ ҚИЛИНМАГАН КИТОБЛАР
  • Марокаш: Хиёнат ҳамда мустамлакачиларга малайлик ботқоғига тобора чуқурроқ ботиш

  • Афғонистон ва Покистондаги ҳокимият ва нуфузга эга холис кишиларга мурожаат

  • Ёрдам! Ёрдам! Эй, мусулмонлар қўшинлари! Ғазо сизларни ёрдамга чорламоқда. Қачон жавоб берасиз?!

  • Эй, Покистон аскарлари! Умматни Америка чангалидан қутқаришда энг катта масъулият сизларнинг зиммангиздадир

  • «Бас, ким сизларга тажовуз қилса, сизлар ҳам уларга сизларга тажовуз қилган миқдорда жавоб қайтаринг!»

  • Нега Ҳизб ут-Тaҳрир ҳар бир туҳмат ва раддияга жавоб бермайди?

  • Ҳафталик муҳим воқеалар таҳлили

  • ЭКСТРЕМИЗМГА ҚАРШИ КУРАШ ЁКИ ДИНИЙ ВА СИЁСИЙ ФАОЛИЯТ УСТИДАН НАЗОРАТНИ КУЧАЙТИРИШ?

МАҚОЛАЛАР
Home›МАҚОЛАЛАР›«Аҳли-Сунна вал-жамоа» истилоҳи

«Аҳли-Сунна вал-жамоа» истилоҳи

By htadmin
30.08.2018
0
Share:

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

«Аҳли-Сунна вал-жамоа» истилоҳи

17- қисм.

Ислом ақидасига алоқадор бўлган фикрлар

     Аллоҳнинг Китоби ва Пайғамбари Муҳаммад с.а.в.нинг Суннатини ўрганаётган киши, ақидага тегишли масалалар деб қаралиши мумкин бўлган қандайдир учинчи даражадаги фикрлар борлигини пайқайди. Чунки ақида билан боғлиқ бўлган фикрларга нисбатан талаб қилинадиган позиция уларни тан олиш ва қабул қилишдан иборат бўлади. Масалан, савол туғилади, Расулуллоҳ с.а.в. Исро ва Меърож кечасида еттинчи осмонга кўтарилганида Роббисини кўрдими? Бу савол ақида билан боғлиқ, яъни субути зонний бўлган ва бир маънога эга бўлмаган шаръий матнларни қабул қилишлик билан боғлиқ. Бу ерда ушбу масаланинг тахминлар гаровида қолгани кузатилади, шунинг учун бу нарса мусулмонни бу икки даъводан бирини ғалабатуззон асосида танлашликка мажбур қилади.

     Аммо Муборак Қуръоннинг ақида бобида гумонларга эргашишликни қоралаши ҳисобга олинса, бу ерда мусулмоннинг бу фикрларга нисбатан тутган позицияси уларни қабул қилишлиги ва уларни қатъийлик даражасига олиб чиқишлиги жоиз эмаслигидир. Чунки қатъийлик позицияси ўзининг рақибини иймонсиз деб тан олишни ўз ичига олади, айни вақтда бу масалалар субути ва далолати зонний бўлган матнларга асосланади. Шундай экан, гумонлар асосида у ёки бу одамнинг иймонсизлигига ҳукм чиқариш мумкин эмас!

     Бундай фикрлар “эътиқод билан боғлиқ масалалар” деб номланган. Булар Пайғамбаримиз с.а.в.нинг бегуноҳлигини чегаралари, Қиёмат кунида мўъминларнинг Роббиларини кўришлари ва шунга ўхшаш масалалар бўлиб, баҳслашаётган икки тарафдан бирининг фикри тўғри, иккинчисининг эса хато  бўлиши мумкинлигига йўл беради. Шу нуқтаи назардан, зиддиятли масалаларда иккала томоннинг униси ҳам, буниси ҳам қарама-қарши томонни куфрда айблаш ҳуқуқига эга эмас.

Ихтилофнинг ўзига хос қийинчиликлари

     Келишмовчиликлар, яъни ихтилоф ҳар доим ҳам осонлик билан ҳал бўлавермайди. Биз аввал айтиб ўтганимиздек, ихтилоф бўлиши жоиз бўлган ва ихтилоф бўлиши жоиз бўлмаган масалалар борки, уларнинг ўртасидан нозик чизиқ тортиш керак бўлади. Ислом бу масалаларни эътиборсиз қолдирмади, аксинча, ақидани қатъийлик, далилларнинг ишончлилиги асосида мустаҳкамлади, ҳамда ҳар-ҳил уйдирма, гумон, хурофотларни рад этди. Ислом қайси масалаларни кўриб чиқиш мумкин, қайсиларини мумкин эмаслигини тушунтириб берди.  Пайғамбар Муҳаммад с.а.в.нинг саҳобаи киромлари шу йўлдан юрдилар ва ақида масаласида бўлиниб кетишликдан ҳимоя қилинган эдилар. Мутакаллимлар усулининг  ва муайян масалаларни текшириш усулининг нотўғрилиги Ислом ва унинг услубига эмас, балки хатога йўл қўйган кишига қайтарилади.

     Пайғамбаримиз Муҳаммад с.а.в. бу фоний дунёни тарк этганларидан ва Ислом Давлатининг чегаралари кенгайгандан сўнг, мусулмонлар бошқа халқлар билан баҳс-мунозарага киришиб кетдилар, бунинг натижасида исломий сақофат ичига кўплаб фикрлар кириб келишига сабаб бўлди. Шундан сўнг мусулмонлар уларга шаръий нуқтаи назардан жавоб қайтариш учун  текширишга киришиб кетдилар. Бу фикрларни текшириб кўриб чиқиш жараёнида мусулмонлар ўртасида баҳслар юзага келди ва бу нарса  шиалар, мўътазилалар, ҳаворижлар, жабарийлар каби ҳар-ҳил мусулмон гуруҳларининг пайдо бўлишига олиб келди.

     Бу гуруҳларнинг кўпчилик тарафдорлари у ёки бу масалада ҳақ эканликларини жон-жаҳди билан исботлашга уринар эканлар, бу ихтилофнинг мавзуси бўлган ушбу фикрларнинг туб моҳиятига эътибор бермадилар. Бу фикрлар куфрга олиб борадими ёки йўқми?  Ёки бу фикрлар ақидадаги асосий масалаларми, масалан, Аллоҳ Таолонинг Вожиб ул- Вужудлиги, Қуръони Каримнинг исботи, Муҳаммад с.а.в.нинг пайғамбарлигини қатъийлиги, Дўзах ва ундаги азобларнинг ҳақ эканлиги каби. Ёки улар ўз тарафдорларини Аллоҳ Таоло Қуръони Каримда атаган исмларидан маҳрум қилмай, куфрга олиб бормайдиган, ихтилоф жоиз бўлган фикрларми?

     “Ва Аллоҳ (йўлида) ҳақ жиҳод қилингиз. У сизларни танлаб олди. Ва сизга бу динда ҳеч танглик қилмади. Бу отангиз Иброҳимнинг миллати. У сизларни бундан олдин ва бу (Қуръон)да Пайғамбар сизларга гувоҳ бўлиши учун, сизлар эса, одамларга бўлишингиз учун мусулмонлар деб номлади”.   (Ҳаж:78).

Дин асосларида ихтилофнинг таъқиқланиши

     Оламларнинг Роббиси мусулмонларга қатъий ва шак-шубҳасиз бўлган дин асосларида ихтилоф қилишликни маън қилганлиги ҳар бир оқил одамда шубҳа туғдирмайди. Ва уларга нисбатан одам бу икки йўлдан фақат биттасини танлаши лозим: қабул қилиши ёки рад қилиши, ишониши ёки ишонмаслиги, учинчи йўл йўқ. Бундан келиб чиқадики, бир йўл иймонга олиб боради, бошқаси куфрга.

     Жуда кўп ихтилофлар қатъий масалаларга ҳам ўтиб кетди, бунинг оқибатида бу фикрларнинг тарафдорларини куфрда айбланишларига олиб келганини инкор этиб бўлмас ҳақиқатдир. Бироқ, ихтилофларнинг асосий қисми  Ислом бизга маън қилган хавфли масалаларга тааллуқли эмас. Аксинча, бу ихтилофлар иймоннинг иккиламчи масалаларига тааллуқлидир, масалан, илоҳий сифатларга боғлиқ бўлган бир қанча оятларни тушунишдаги ихтилофлар эди.

     Юқорида айтиб ўтилган баъзи масалаларда ихтилоф жоиз эканлигига қарамай, Ислом бу масалалар юзасидан қандай муносабатда бўлиш кераклиги ҳақида, яъни, чиқишлиги мумкин бўлган бу икки фикрдан ташқари иймонни асосидан емирадиган учинчи фикрнинг келиб чиқмаслиги учун муайян қоидаларни ўрнатди.    

 Аллоҳнинг итоаткор қули – Абу Молик.

TagsДин асослариИслом ақидасиихтилофғалабатуззон“Аҳли сунна вал-Жамоа”
0
Shares
  • 0
  • +
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Leave a reply Отменить ответ

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте, как обрабатываются ваши данные комментариев.

ЯНАДА ҚИЗИҚАРЛИ МАВЗУЛАР

  • МАҚОЛАЛАР

    Ўзбекистон ҳукуматининг таълим соҳасидаги “ислоҳот” лари – келажагимиз таназзулидир

  • АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ

    НАТО Ливияда «Давлат ташкилоти»га қарши курашиш учун у ерда ҳукумат тузилишини кутмоқда

  • АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ

    Америка ҳамда парчаланишнинг турли хил янги омиллари

ОНЛАЙН КУТУБХОНА

АЛ-ВАЪЙ ЖУРНАЛИ

МАҚОЛАЛАР

  • МАҚОЛАЛАР

    «Тараққиёт» ниқоби остидаги қарамлик: БМТнинг Марказий Осиёдаги ҳазорий тузоғи

    «Тараққиёт» ниқоби остидаги қарамлик: БМТнинг Марказий Осиёдаги ҳазорий тузоғи  بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ Халқаро саҳнада капиталистик тузум ўзининг фикрий ва сиёсий муфлислиги туфайли чуқур емирилиш босқичини бошдан кечирмоқда. Бир томондан, ...
  • МАҚОЛАЛАР

    Мустамлакачилик занжиридаги пенсия жамғармалари ва инсон тақдирини гаровга қўйган тизимлар

    Мустамлакачилик занжиридаги пенсия жамғармалари ва инсон тақдирини гаровга қўйган тизимлар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ 2027 йил бошидан Ғарб мустамлакачилиги томонидан ўрнатилган иқтисодий зулмларнинг яна бир тўлқинига гувоҳ бўламиз. Яъни Иқтисодиёт ...
  • МАҚОЛАЛАР

    Экспортга чиқарилаётган тақдирлар: Масъулиятсиз сиёсат ва капиталистик қулчилик бозори

    Экспортга чиқарилаётган тақдирлар: Масъулиятсиз сиёсат ва капиталистик қулчилик бозори  بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ Исломда давлат ва ҳокимият тушунчаси инсонларга ғамхўрлик билан раҳбарлик қилиш, уларнинг ички ва ташқи ишларини тўғри ва ...
  • МАҚОЛАЛАР

    Таълим тизими ҳарбийлаштирилган назоратдан қутуладими ёки эскича босимлар давом этадими?

    Таълим тизими ҳарбийлаштирилган назоратдан қутуладими ёки эскича босимлар давом этадими?  ​​بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Мамлакатимизнинг таълим соҳасида кутилмаган, аммо жиддий ўзгариш юз берди. Навоий, Сурхондарё, Самарқанд ва Сирдарё каби мураккаб ...
  • МАҚОЛАЛАР

    Ақаба жараёни: «хавфсизликни таъминлаш» шиори ортидаги мақсадлар

    Ақаба жараёни: «хавфсизликни таъминлаш» шиори ортидаги мақсадлар بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев ва Иордания қироли Абдулла II таклифига биноан 5–6 ноябрь кунлари Остонада ...

ИЗОҲЛАР

  • burana.info - Burana.info burana
    on
    09.06.2026
    […] қилганларидек: «Мушриклар олови билан ёритманг…[1]». Бундай машъум битимлар мусулмон армияларини […]

    ҚАРАМЛИК КИШАНИМИ ЁКИ ЕТАКЧИЛИК ШАМШИРИ?

  • burana.info - Burana.info burana
    on
    08.06.2026
    […] шундаки, Иордания қўшинига инглиз жосуси Глабб Пошо[1] қўмондонлик қилаётган эди. Бошқа араб раҳбарлари ва […]

    НАКБАГА 78 ЙИЛ: ТАСЛИМИЯТ ЁКИ ХИЛОФАТ?!

  • burana.info - Burana.info burana
    on
    08.06.2026
    […] Афсуски, ушбу ҳукмдорлар куфр кучларини «дўст» тутишнинг оқибатларини — бу йўл дунёда хорлик, Охиратда эса ...

    ХИЛОФАТДАН БОШҚАСИ САРОБ!

  • burana.info - Burana.info burana
    on
    01.06.2026
    […] аёлу болаларни қутқариш учун жанг қилмаяпсизлар?![1]» деган амрига бўйсуниш учун уларда куч ҳам, имконият […]

    ГЎДАКЛАР ФИҒОНИГА ТЎЛГАН ЯҲУД ЗИНДОНЛАРИ

  • burana.info - Burana.info burana
    on
    31.05.2026
    […] шиорларини улуғласа, демак, бу қалбидаги тақвосидан[1]» деган каломига содиқ қолган ҳолда, байрам шукуҳини […]

    1447 ҲИЖРИЙ ЙИЛ МУБОРАК ҚУРБОН ҲАЙИТИ ТАБРИГИ

logo

Бу – Веб саҳифа Ҳизб ут - Таҳрир Ўзбекистон расмий сайтидир. Ҳизб ут - Таҳрир, вилоятлар, ахборот бўлимлари, расмий нотиқлар ва ахборот бўлимлари вакиллари томонидан чиқарилган нашрлар Ҳизб ут - Таҳрир раъй-қарашларини ифодалайди. Булардан бошқалари гарчи Ҳизб ут - Таҳрир Ўзбекистон сайтида нашр қилинсада ўз муаллифининг қарашларини билдиради. Бу – Ҳизб ут - Таҳрир Ўзбекистон сайтида чоп этилган нашрлардан иқтибос келтириш ва қайта нашр қилиш жоиз. Фақат бунда олиб ташламай ёки таъвил қилмай ёки ўзгартириш киритмай тўғри етказиш ва тўғри иқтибос келтириш шарт қилинади. Нақл қилинган ёки нашр қилинган нарсанинг манбаини ҳам айтиб ўтиш шарт.

Алоқа учун манзилимиз

  • Beirut-Lebanon P.O.BOX 14-5010
  • 0096 113 07 59 4
  • ht.uzbekistan@gmail.com
  • Popular

  • Comments

  • Эр аёлига маҳрни бермай талоқ қилиши тўғрсидаги саволга жавоб

    By htadmin
    08.01.2017
  • Ҳизб ут-Таҳрир амири олим Ато ибн Халил Абу Роштанинг қурбон ҳайити табриги

    By htadmin
    22.08.2018
  • Андижон қатлиомига 12 йил бўлди!

    By htadmin
    12.05.2017
  • Эркак ва аёл ўртасидаги алоқаларни тартибга солиш

    By htadmin
    19.06.2017
  • burana.info - Burana.info burana
    on
    09.06.2026

    ҚАРАМЛИК КИШАНИМИ ЁКИ ЕТАКЧИЛИК ШАМШИРИ?

    […] қилганларидек: «Мушриклар олови билан ...
  • burana.info - Burana.info burana
    on
    08.06.2026

    НАКБАГА 78 ЙИЛ: ТАСЛИМИЯТ ЁКИ ХИЛОФАТ?!

    […] шундаки, Иордания қўшинига ...
  • burana.info - Burana.info burana
    on
    08.06.2026

    ХИЛОФАТДАН БОШҚАСИ САРОБ!

    […] Афсуски, ушбу ҳукмдорлар ...
  • burana.info - Burana.info burana
    on
    01.06.2026

    ГЎДАКЛАР ФИҒОНИГА ТЎЛГАН ЯҲУД ЗИНДОНЛАРИ

    […] аёлу болаларни қутқариш ...

    SAHIFA

    • АЛ-ВАЪЙ ЖУРНАЛИ
    • АМИР САҲИФАСИ
    • БИЗ БИЛАН АЛОҚА
    • БОШ САҲИФА
    • КИТОБЛАР
    • Ҳизб ут-Таҳрир

    ИЖТИМОИ ТАРМОҚЛАРИМИЗ

    • Contact
    • About Us
    • Home
    http://hizb-uzbekiston.info/
    Yozuv:
    Tarjima: