Андижон қатлиомига 17 йил тўлди: қатлиомдан кўзланган мақсадлар

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

2005 йил 13 май Ўзбекистон тарихидаги энг катта қонли фожиа содир этилган санадир. У куннинг даҳшати нафақат Андижонликларни балки бутун Ўзбекистон аҳолисини ларзага солган эди. Унинг таъсири ҳозиргача сақланиб қолаётганига бу жиноятнинг тепасида Ислом ва мусулмонларга ашаддий душман бўлган ваҳший кимсанинг тургани ва у ўрнатган бошқарув шакли ҳозиргача амалдалиги сабабдир.

2005 йилда рангли инқилоблар тўлқини Қирғизистонга етиб Асқар Акаевнинг қочиб қолгани, диктатор зулмидан азият чекаётган Ўзбекистонликларга муаммолардан чиқиш йўлини кўрсатган эди. Айниқса водийликлар “биз ҳам ислоҳотларни талаб қилиб қирғизистонликлар сингари кўчаларга чиқишимиз керак” деб гапириб қолишган эди. Одатда халқ ичидаги исённи тилига чиқарса сиёсий ўзгаришларни келтириб чиқаради. Шунинг учун Каримов ҳукумати табиий равишда юзага келаётган халқ норозилигини яқиндан кузатиб келаётган эди. Чунки халқ намойишлари чет давлатларнинг қўллови билан ёки Исломий уйғонишнинг маҳсули сифатида юзага келади. Қирғизистондаги норозиликларни ҳам аввалда Америка дастаклаган эди, лекин кейинчалик Россия ундан ўзиб кетиб намойишлар тақдирини ўз фойдасига ҳал қилди. Қирғизистон сценарийси Ўзбекистонда такрорланмаслиги учун Каримов ҳукуматини халқ намойишларидан Россия огоҳлантирган эди. Ўзбекистон халқида уйғонаётган ўз ҳақ-ҳуқуқларини талаб қилиш истагини бошқа ўзанга солиб юбориш учун фитна назариялари ишлаб чиқишда давлатнинг биринчи одами ҳисобланган президентнинг асосий ўрин тутганини айтиб ўтиш керак. Каримов ўзининг ҳокимияти ағдарилиши билан тугайдиган норозилик тўлқинини олдини олиш учун халқни қирғин қилишни ва бу оғир жиноятни диндорларга ағдаришни ҳамда Исломий ҳаракатларга эргашишдан халқни қўрқитиб қўйишни истади. Ваҳоланки, ўшанда ҳукумат қўлида ғарбпараст ва россияпараст мухолифатчилардан фойдаланиш имкони бўла туриб, фаолияти ишлаб чиқариш ва тижорат бўлган диндорлар жамоасини қўлига қурол олишга мажбурлади. Каримов бу пайтгача Наманган ҳодисасидан, Тошкент портлашларидан ва бошқа жойларда содир этилган шубҳали қонли ҳодисалардан Исломий уйғонишни ва сиёсий фаоллашувни йўқ қилиш учун фойдаланиб келаётган эди.

Шу нарсага эътибор бериш керакки, Андижон қатлиомига қадар ҳукумат диндорларни ва сиёсий фаолларни қамоққа олишда ҳеч қандай фактларни тақдим этмай, уларни Исломий гуруҳга аъзо бўлиш ва ҳокимиятни ағдариш учун фаолият қилганлик айби билан қамаб ташлаётган эди. Бундай сиёсат халқда диндорлар террорист эмас, уларни ҳукумат туҳмат билан қамаяпти, деган тушунчани пайдо қилаётган эди. Ҳукуматнинг янги режаси эса, Андижонда диндорларнинг қўлга қурол олишига эришиш эди. Бу нарса давлатга минглаган бегуноҳ одамларни қирғин қилиш орқали аҳолига қўрқув солишга, сўнг бу жиноятни диндорларга ағдариб, Исломга қарши курашни авж олдиришга асос берар эди. Ҳукуматнинг мазкур сиёсий манипуляциясига акромийлар тушишди. Чунки улар бошданоқ Росулуллоҳ ﷺ сийратидан юрмадилар, Исломга ва сиёсий уйғоқликка зид равишда бетартиб ҳаракат қилдилар.

Ҳукумат эса, муқаддас қомусимиз, дастурил амалимиз, деб айтиб келадиган конституция ва ундаги қонунларга хилоф иш қилаётганини, сон-саноқсиз бегуноҳ одамларни қатл қилажагини яхши англаган ҳолда бу найрангли режани пухта ишлаб чиқди. Мана шу режага кўра қамоқхона очилди, қурол-аслаҳалар тарқатилди ва Андижон вилояти ҳокимияти акромийлар тарафидан эгалланишига имкон яратилди. Бундан ташқари, давлат ўз одамлари воситасида халқни Бобур майдонига тўпланишга ва келиши кутилаётган президентга муаммоларни айтишга қизиқтира олди. Ҳатто 13 май куни шаҳар масжиди беркитилиб жума намозини адо этишга келаётган намозхонларни Бобур майдонига боришлари кераклиги айтилди. Сўнг майдонга йиғилган минглаган бегуноҳ инсонларни зирҳли жанговар машиналар билан ўққа тутилди. Одамлар нима учун ўлдирилаётганини билмагани ҳолларида ҳаётдан кўз юмдилар…

Ҳисобсиз қатллар натижасида Каримов режими халқни чуқур қўрқувга солишга ва Андижон қатлиомига диндорлар сабаб бўлди, деган тушунчани пайдо қилишга эришди. Оқибатда аҳоли табиий ҳақларини талаб қилиб кўчаларга чиқишни ҳаёлига ҳам келтира олмайдиган даражага туширилди. Гўё халқ марҳумлардек ҳаёт ҳақида фикрлашдан, гапиришдан ва амалий ҳаракатлардан тўхтади.

Шунинг учун одамлар бу кунни эслашни хоҳлашмайди. Эслаган одамлар ҳам ҳукумат халқ онгига юклаган маълумотлар асосида эслашади. Бу эслаш эса, уларда қўрқувни зиёда қилади ва акромийларни масъулиятсизликда айблашга олиб келади. Шунинг учун қатлиом уюштиришга буйруқ берган жиноятчи расмийларнинг ўз қилмишини тан олиб турса ҳам халқимиз Мирзиёевнинг Андижон қирғини ҳақидаги ёлғон баёнотларига ишонишмоқда. Шавкат Мирзиёевга “Андижон синдроми” ҳокимиятини амалга оширишда қўл келаётгани учун ҳам Каримов ҳайкалини саждагоҳга айлантирган. Чунки бу қатлиом бутун Ўзбекистон халқининг сиёсий ва ижтимоий орзу ниятларининг қатли ҳисобланади.

Ўзбекистондаги муаммолар ўрганилса, уларнинг барчаси татбиқ қилинаётган бузуқ ва яроқсиз тузумдан келиб чиқаётгани маълум бўлади. Шунинг учун ишсизлик, қашшоқлик, зулм ва адолатсизликларга барҳам бериш учун мавжуд муваффақиятсиз тузум ўрнига энг тўғри тузумни тиклаш заруратга айланади. Ана шу тўғри тузум Ислом бўлиб, унинг ижобийлиги ва ҳаётийлигини кофир ва золим бошқарувларнинг унга қарши аёвсиз курашаётганидан ҳам билиш мумкин. Исломни мукаммал тузум сифатида кўтариб чиқиш учун мусулмонлардан Исломий сиёсий онгга эга бўлиш талаб этилади. Акс ҳолда ақлий, молиявий ва моддий ҳаракатларнинг барчаси куфр тузумининг кучайишига, золимларнинг зулми ортишига сабаб бўлаверади. Чунки Исломга алоқадор ишлардаги йўл қўйилган хатоларнинг сиёсий ва бошқа зарарлари ўн йиллар, балки юз йилларга таъсир қилади. Шундай экан, ҳар бир мусулмон сиёсий ишлардан ўзини четга олиши икки дунёсини бой беришига олиб келишини англаши керак. Чунки Росулуллоҳ ﷺнинг Макка ва Мадинадаги фаолиятлари ҳам фикрий ва сиёсий курашнинг Исломга даъват қилиш ва унинг ҳукмларини татбиқ қилишдаги тариқат-йўл эканлигини таъкидлайди. Ҳаёт-мамот кураши ҳисобланган мана шу вазифа мусулмонлардан Исломнинг давлат, жамоат ва инсонга берган ечимларини тўлиқ англашни ва узоқни кўра олувчи Исломий сиёсий гуруҳ билан бирга қадам ташлашни талаб этади. Токи, бу билан мусулмонлар Қуръон ва Суннат асосида бирлашишсин ва Россия ҳамда Ғарбнинг сиёсий режаларини пучга чиқариб, уларнинг нуфузини ва уларга малайлик қилаётган Ўзбекистон ҳукуматининг тажовузларини таг-томири билан улоқтириб ташлашсин.

﴿وَاللهُ غَالِبٌ عَلَى أَمْرِهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ﴾

– “Аллоҳ Ўз ишида ғолибдир. Лекин одамларнинг кўплари (буни) билмайдилар”.                                                                       (Юсуф:21)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими аъзоси Абдураҳмон

15.05.2022й