بسم الله الرحمن الرحيم

Аёлнинг эри ёки ота – онасига хизматида қайси бири афзаллиги тўғрисидаги саволга жавоб

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْكُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا

“Ўзаро муомилаларингизда, бордию бирон муаммога дуч келсангиз,— агар ҳақиқатан Аллоҳга ва охират кунига ишонсангиз — у муаммони Аллоҳга ва пайғамбарига қайтарингиз! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир”.        (Моида. 59)

Ижтимоий тармоқлардан бирида Hikmatullo исмли мухлисимиздан келган саволга жавоб.

Савол:

Ассалому алайкум биродарлар,  битта савол бўлиб қолди аёлни эрига итоат килиши вожиб дейилади. Мисоли: Бир аёлни эри ва аёлнинг ота онаси бир вақтда иш буюришди. Аёлга кайсинисини биринчи бажаргани афзал? Шу саволга далил билан жавоб берсангизлар биродарларим.

Бир одам шу саволни ташлаган экан вакт бўлса жавоб бериб юборсангиз?

                                                                                                                  Hikmatullo

Жавоб:

Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳи. Аллоҳ Таъоло шариат аҳкомларида ота – оналарнинг фарзандлари устидаги ҳаққларини жуда қатъий ва аниқ тиниқ ифодалар билан баён қилган.

وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا

 “Парвардигорингиз, ёлғиз Унинг Ўзига ибодат қилишларингизни ҳамда ота-онага яхшилик қилишларингизни амр этди. Агар уларнинг (ота-онангизнинг) бирови ёки ҳар иккиси сенинг қўл остингда кексалик ёшига етсалар, уларга қараб “уф” демагин ва уларнинг (сўзларини) қайтарма! Уларга (доимо) яхши сўз айт!”.        (Исро. 23)

قال رَجُلٌ : يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَحَقُّ النَّاسِ بِحُسْنِ الصُّحْبَةِ ؟ قَالَ : أُمُّكَ ، ثُمَّ أُمُّكَ ، ثُمَّ أُمُّكَ ، ثُمَّ أَبُوكَ ، ثُمَّ أَدْنَاكَ أَدْنَاكَ

 Бир киши сўради: “Эй Росулаллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам), яхшилик қилишимизга ким ҳақлироқ?” Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам жавоб бердилар: “Онангга, кейин онангга, кейин яна онангга, кейин отангга, кейин ундан кейинги яқинларингга”. Муслим ривояти.

Ушбулардан билиндики, Аллоҳ Таъоло мусулмонларга, улар хоҳ эркакми, хоҳ аёлми фарқсиз, барчаларига ота – оналарига яхшилик қилиш, уларнинг сўзларига хилоф қилмаслик, уларни қалбини оғритагидан бирор иш қилмаслик, модомики шариатдан четга чиқишга, Аллоҳнинг йўлидан қайтаришга буюрмас эканлар, уларга яхши ишларида итоат қилишни вожиб қилди.

Лекин ушбу вожиб ҳукм бўлсада, аёл кишининг ўз эри олдидаги итоатидан ошиб ўтиб кета олмайди. Чунки Аллоҳ мусулмонлар жамиятида аёлларга эрларини уларнинг устидан бошлиқ, бошқарувчи қилиб тайинлаган. Аёлларнинг жаннатини эрларига қилган итоатига боғлиқ қилиб қўйган.

الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ

 “Эркаклар хотинлари устида раҳбардурлар. Бунга сабаб Аллоҳ уларнинг бировларини бировларидан (яъни эркакларни аёллардан) ортиқ қилгани ва эркаклар (хотинлари ва оилалари учун) ўз мол-мулкларидан сарф-харажат қилганларидир. Бас, ибодат-итоатли ва эрлари йўқлигида Аллоҳнинг ҳифзу ҳимояти билан (эрларининг мол-мулкларини ва ўз иффатларини) сақловчи хотинлар — яхши хотинлардир”.                                                                                           (Нисо. 34)

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : إذا صلَّت المرأة خمسها وصامت شهرها وحصنت فرجها وأطاعت بعلها دخلت من أي أبواب الجنة شاءت

 Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Қайси бир аёлки, агар беш вақт намозини ўқиса, рамазон рўзасини тутса, авратини боганлардан сақласа ва эрига итоат қилса, жаннатнинг хоҳлаган эшигидан кирибди”. Ибн Аби Хотим ривояти. Саҳиҳ.

قال : النبي صلى الله عليه وسلم : لا يحل للمرأة أن تصوم وزوجها شاهد إلا بإذنه ولا تأذن في بيته إلا بإذنه

 Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Аёл кишига эрининг розилигисиз (нафл, ихтиёрий) рўза тутиши мумкин эмас”. Бухорий ривояти.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : أيما امرأة ماتت وزوجها راض عنها دخلت الجنة

  Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Қайси бир аёлики, ундан эри рози бўлган ҳолида (ўша аёл) ўлса, у жаннатга кирибди”. Термизий ривояти. Саҳиҳ.

عن أبي هريرة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال : لو كنت آمراً أحداً أن يسجد لأحد لأمرت المرأة أن تسجد لزوجها

Абу Ҳурайрадан: Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Агар бирон ҳолатда инсонни инсонга сажда қилишга буюрган бўлганимда, аёлларни эрларига сажда қилишга буюрган бўлар эдим”. Термизий ривояти. Ҳасан.

Эрларнинг аёллари устидан бошлиқликлари, ҳақлари тўғрисида яна бир неча далиллар келган.

Хулоса қиладиган бўлсак, аёл кишига итоат қилиши учун энг ҳақлироғлар булар; биринчи эри, кейин онаси, кейин отаси ва улардан кейин бошқа яқинлари экани ойдинлашди.

Лекин ушбу айтиб ўтилганларнинг ҳаммаси эр ҳам, ота – она ҳам, ким бўлишидан қатъий назар, модомики Аллоҳнинг шариатидан хилоф нарсага буюрмаётган бўлсалар уларга итоат қилинади, агар Аллоҳнинг динидан тўсса, ёки аниқ ҳаром ишга буюрса, ёки шу каби Аллоҳ тақиқлаган ишларни аёл қилишга мажбур бўладиган бўлса, у ҳолатда эр бўладими ёки бошқасими, ҳеч кимга итоат қилинмайди. Бу тўғрида Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар:

لا طاعة لبشر في معصية الله، إنما الطاعة في المعروف

Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Холиққа маъсият бўладиган ишларда башарга (яъни инсонларга) итоат қилинмайди. Итоат фақат яхши (яъни шариат яхши деган) ишларда бўлади”. Муттафақун алайҳ.

Валлоҳу аълам.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим

13.02.2016й.