Бу ҳаёт сизга нима учун керак?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Инсон бирор нарсани ўзига нима учун кераклигини ва қанчалик кераклигини билиши учун, аввало, у тўғрисида тўғри хулосага келиб олиши керак. Шундай қилмаса, у тўғрисидаги баҳоси ҳам хато бўлиб, натижада унинг кераклиги ёки керак эмаслиги бўйича хулосаси ҳам хато бўлади.

Ҳар бир нарсанинг ўз номи бор. Аксар вақтда шу номлар бу нарсаларнинг моҳияти билан боғлиқ бўлади. Баъзида гувоҳ бўламизки, бир нарса устида аташ ҳар хил инсонларда турлича бўлади. Сабаби бу инсонларда шу нарсанинг моҳиятини тушуниш ёки қабул қилишда ихтилофнинг мавжудлигидир. Бу худди инсон деганда, кимдир гапирадиган мавжудот, яна кимдир нафсини қондириш учун яшаб ўтаётган тирик жон ва яна кимдир ақлли махлуқот, деб тушуниши каби. Бу берилган баҳолар баъзида тушунча билан боғланаётган бўлса, баъзида ишлатиш ўрни билан боғлиқ бўлади. Бундай нарсалар кўп.

Ҳаёт ҳам ана шундай ҳар хил сабабга кўра номланиши мумкин бўлган воқеликдир. Шунинг учун биз бу ҳаёт ҳақида фикрлаймиз, ақл юритамиз. Бунинг учун эса, бошқа нарсаларга чалғишни бас қилиб, ҳаётга эътибор қаратишимиз зарур. Шундагина бизда ҳаёт тўғрисида фикр юритиш имкони пайдо бўлади. Йўқса иккиламчи нарсалар бизни машғул қилиб, асли муҳим бўлган жиҳатдан чалғитиб қўяди.

Ҳар биримиз эътибор берадиган бўлсак, ҳаёт тўғрисида маълум бир хулосага ёки баҳога эгамиз. Лекин муҳими шундан иборатки, биз ҳаётга қандай баҳо беришимиз яшаш тарзимизда катта аҳамият касб этади. Шунинг учун биз эътиборингизни шу мавзуга қаратмоқчимиз. Шу жумладан ҳаётимизнинг яхшиланиши ёки ёмон бўлиши ҳам шу баҳомиз билан боғлиқ. Мисол учун, биз ўзимизга тегишли бўлган бирор нарсани керак эмас, деб билсак, шу нарсадан тезроқ қутулишга ҳаракат қиламиз ёки аксинча керакли, деб билсак, асраб авайлашга, уни йўқотиб қўймасликка ҳаракат қиламиз. Ҳаёт ҳам худди шундай.

Ҳаётга баҳо бериш тўғри бўлиши учун инсон Яратувчига боғланишга мажбурдир. Чунки нарсага унинг яратувчиси берган баҳогина энг тўғриси бўлади. Яратувчи эса, бу ҳаётни бизга имтиҳон қилиб берди. Бу фикрлар Исломга мувофиқдир. Ҳар бир мусулмон бу ҳаётни имтиҳон, деб билиши ва шу хулосасига мувофиқ яшаши шартдир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

18.05.2020й