Бу сизнинг ҳаётингиз, демак, жавобгар ҳам ўзингиз
Бу сизнинг ҳаётингиз, демак, жавобгар ҳам ўзингиз
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Сиз ҳаётингизга ўзингиз жавобгарсиз. Буни унутиш эса, ҳаётингизни пароканда қилувчи омилдир. Шу жавобгарликни ҳис қилиш ҳам ҳар хил бўлади. Яъни инсондаги мавжуд ҳаёт тўғрисидаги тушунча, унинг ҳаётга нисбатан нуқтаи назарини белгилаб беради. Шунинг учун бу тушунчани шакллантирувчи маълумотлар қабул қилинишига эътиборсиз бўлмаслигимиз керак.
Баъзида ўйлаб қоламиз, биз шунчалик ишонувчан бўлиб кетдикми ёки бизни алдамоқчи бўлганлар, яна ҳам тўғрироғи, алдаб яна алдашда давом этаётганлар бизни шунчалик ишонувчан, яъни лақма, деб ўйлашяптими?! Ростдан ҳам баъзи кўринишлар бизларни “лақма”, деб баҳо берилишига сабаб бўлади. Лекин одам озгина “кўзни ишқалаб” қараб, унчалик даражада “лақма” бўлмасак керак, деб ўйлаб қолади.
Аввало айтмоқчимизки, ҳаёт тўғрисидаги қарашларингиз устида қайта фикрлаб кўринг. Чунки сизга ҳар хил йўллар билан берилаётган маълумотлар (тўғрироғи фикрлар) нотўғри бўлиши мумкин.
Натижада сиз шу нотўғри фикрлар орқали ҳаёт тўғрисидаги ёки яна бошқа муҳим нарсалар тўғрисидаги тушунчаларингизни шакллантириб олган бўлишингиз мумкин. Бу эса, бутун бир ҳаётингиз шаклланишига таъсир кўрсатади. Буни тасаввур қилишингиз учун оддий мисол келтирамиз.
Тасаввур қилинг, бирор Олий ўқув юртига қадам қўйдингиз, сизга у ерни болалар боғчаси, деб таништиришди. Сиз эса, энди Олий ўқув юртидаги барча кўрганларингизга шу тушунча билан эътибор қаратасиз. Ҳатто у ердаги баъзи нарсаларни болалар боғчасида қандай фойдаланилиши мумкинлигини тушуна олмасангиз ҳам, барибир ўша нуқтаи назар асосида фикрлаб, шу қарашингизга мослаштиришга ҳаракат қиласиз. Бу вақтда ўзингизда шаклланиб қолган, яъни болалар боғчаси, деган тушунчага маҳкам ёпишиб олгансиз. Шунинг учун ўз хатоларингизни ҳам кўра олмайсиз.
Шундай ёпишиб олиш ўрнига, балки бу қарашнинг шаклланишида сабаб бўлган менга берилган маълумотлар хатодир, деган шубҳага боришингиз тўғри эмасми? Балки сизда шундан кейин тўғри қарашни шакллантирувчи туртки юзага келар. Сиз хато деб ўйлаб юрган нарсалар тўғри бўлиб, тўғри деб ўйлаганларингиз эса, аслида нотўғри бўлиб чиқар. Бундай шубҳа сизда уйғониши керак.
Шундай шубҳа уйғонгач яхшилаб фикрланг, тўғри йўлда бўлсангиз бу йўлдаги қадамларингиз мумтаҳкамланади. Нотўғри йўлда бўлсангиз тўғрисини топасиз, ин ша Аллоҳ! Бундай фикрлашда ҳам сизга етиб келган маълумотлар катта ўрин тутади. Шунинг учун ўзингиздаги маълумотларни ҳам текшириб олишни унутманг.
Бугунги кунда маълумотларнинг рост, ёлғонини ажратиш яна ҳам қийинлашди. Айниқса, исломий фикрлар атрофида жуда ҳам кўп адаштирувчи фикрлар ўрин олди. Шунинг учун ишончли манбани қидириш масъулияти ҳам сизнинг елкангизга тушмоқда. Бунинг учун, энг аввало, ўзимиз холис бўлайлик ва Аллоҳга тақво қилиб Ўзи рози бўладиган йўлга рўбарў қилишини чин қалбдан сўрайлик. Аллоҳ рози бўладиган ҳаётгина бизни ҳақиқий бахтга элтади ҳамда Жаҳаннам азобидан қутулиб, Жаннат мукофотига эришишимизга сабаб бўлади.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ
16.12.2019й
