Буюк хулқ — буюк ақидадан келиб чиқади
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Буюк хулқ — буюк ақидадан келиб чиқади
Бугунги турли хил фикрлар, қарашлар, тузумлар Ислом умматини куфрий фикрлашга, ақидасини ўзгартиришга харакат қилган бир пайтда, ушбу ақидамизни саломат сақлаб қолишнинг ягона йўли, ушбу ақидамизни яхшилаб ўрганиш, унга тўғри ёндашиш, ва унга амал қилишдир. Бунинг учун аввало биз ушбу ақидани нима эканлигини бизга тушунтириб берган Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг сийратларини, яъни ҳаёт тарзларини яхши ўрганишимиз керак бўлади. Ва у кишининг хаётларидаги бир воқеа менга жуда қаттиқ таъсир қилганлигидан, сиз азизларга шуни етказишимни яхши бўлса керак деб билдим, зеро ушбу қилган харакатимиз хам Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг сийратларини ўрганишда, яъни ақийдамизни тўғри англаб етишда озгина хисса бўлиб қолса ажаб эмас. Мен ушбу хикояни Али Тантовийнинг “Ислом динига умумий таъриф” китобидан иқтибос қилиб келтираман.
“Мен кейинги замон сийрат олимларининг Пайғамбар(соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг мўъжизалари хақида гапни кўпайтиришларидан бироз ажабланаман,яъни ортиқча кенгликка йўл қўйилгандай гўё, ва яна у киши (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан содир бўлмаган мўъжизаларни хам қўшиб юбориш холатлари хам бордай . Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг хаётларини хар бир жабҳаси, у кишини шахсиятининг хар томони ўзи жуда улкан мўъжизадир.
Мўъжиза ўзи нима?! Инсонларни ўшанга ўхшаш ишни қилишдан ожиз қолдириш, мўъжиза эмасми?!…
У кишининг ростгўйликлари ва омонатдорликлари ўзи алохида мўъжиза, бу ерда сизга кўп мисол келтирмайман. Лекин биргина мисол келтиришга ижозат бергайсиз, бир ходиса тўғрисида, бу воқеани кўп марта ўқиганман, бу оддий бир хабар сифатида ўқиб ўтганман, лекин бир куни, тўсатдан бу воқеадан бир ибратни Аллоҳ билдирди. Хаммангиз бу воқеа тўғрисида эшитгансиз; Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи васаллам) Мадинага ҳижрат қилганларида, ўрниларига Али (розияллоҳу анҳу)ни қўйиб кетганлар, нима учун у кишини қўйиб кетганлар?! Ўзларини қўлларидаги омонатларни эгаларига тарқатиб қайтариш учун ўрниларига жиянларини қўйиб кетдилар. Эй мўъмин биродарим бирон марта шу омонатлар қиссаси хақида ўйлаб, фикрлаб кўрганмисиз?.
У омонатлар қурайшга қайтариладиган эди, мўъминларга эмас. Чунки бу пайтга келиб Маккада, кетишга қийналган хор – ночор, камбағал мўъминлардан бошқа мусулмон қолмаганди, яъни Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи васаллам) хижрат қилганларнинг охиргиси эдилар.
Омонатлар қиссаси: албатта Қурайш, Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ва улар билан ўрталарида хар қанча адоват бўлишига қарамасдан, ўзларининг мол дунёларини Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан бошқа ишончлироқ инсон топмас эди. Энди бир ўйлаб кўринг, эй мўъмин биродарим, иккита бир – бирига қарама қарши гурух, ўрталарида урушгача етиб борган совуқчилик бор, бу уруш тиллар, қўллар, туйғулар ва эътиқод жанги эди. Ва яна бир гурух аъзолари ўзларининг мол – дунёларини сақлаб бериш учун қаршисидаги, душман гуруҳнинг рахбарига топшириб қўйса, ва яна бу рахбар, ўша душманлари ўлдиришга харакат қилган пайтда қочиб кетаётиб ўша молларни ўша душман томонга тўлалигича қайтариб берса, бу қандай хулқ бўлди экан, бундай хулқ эгаси қандай инсон бўлди экан?!
Бунга ўхшаш ходисани эшитганмисиз? Қандай қилиб, агар у кишининг хулқларида улкан мўъжиза бўлмаса, қандай қилиб мушриклар бундай қила олдилар экан, ахир у киши (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га энг катта душман эдику улар. Хеч шак-шубха йўқки, бу албатта инсон боласи қила олмайдиган ишлардан. Мухаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам) шундай эдилар. “
У кишини бундай хулқ билан хулқланишларига нима сабаб бўлди? Ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Фейсбук тармоғи орқали тарқаган бир хабарни эшитиб қолдим, айни дамда Сурияда кетаётган жиход амалиётларида бир воқеа юз берибди; бир мусулмон аскари бир асадчи аскарни ўзининг шахсий адовати сабабидан топиб ўлдирган, эътибор беринг кофирни ўлдирган, лекин мусулмон харбийлар уни махкамага олиб келиб сўроққа тортишган. Нега? Унинг бу ўлдиришлиги Аллоҳ учун бўлмай, балки шахсий адовати сабабидан бўлган, натижада мусулмон бошлиқлар уни Аллоҳ учун кетаётган жангда шахсий адоватини устун қўйгани сабабидан жазолашга жазм қилишган. Хақиқий мусулмонларнинг хулқи мана шундай бўлиши керак эди, ха бу Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи вассаллам)дан мерос қилиб олинган хулқдир. Албатта инсонни бу даражага олиб чиқувчи нарса — бу унинг ақидасидир, фақатгина соф Исломий ақидагина инсонни шундай юксак хулққа олиб чиқиши мумкин. Яъни бу ақида мўъминни хар он, хар лахзада “қилаётган ишимни Аллоҳ кўриб турибди” деган фикр билан қадам босишига олиб келади. Юқорида келтирилган мисолда хам Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи вассаллам)нинг бу даражада олий хулқни кўрсатганликлари, у кишининг ақида бобида хақиқий ўрнак эканликларига далолатдир. Биз шу ўринда ўша мусулмон харбийлардан ушбу ишларида содиқ қолиб, исломий Ҳалифаликни яна қайта жонлантиришда Аллоҳнинг йўлидан оғишмасликка, уларнинг хаққиларига дуолар қилиб қоламиз. Аллоҳу Акбар!
Салоҳиддинов Али
